VOV4.Bahnar - Lơ\m tơ blăh hu\t aya\t Mi, kon pơ lei xăh Quảng Sơn, apu\ng Dak Glong, de#h char Dak Nông m^nh jơ hngơ\m đon kiơ\ Đảng, rong ôn, asong  pha [a ăn kơ kang [o#. 43 sơ năm đơ\ng ro\ng năr rơ ngei, xăh hơ tăih hơ to\ Quảng Sơn dang ei đei hơ to\k tơ iung hre\nh hlo\h kơ apu\ng mơ mat tat hlo\h Dak G’long .

Năm kiơ\ trong lơ\m de#h char kơ so# 6, nhôn năm tơ mang lăng dơ\ng xăh hơ tăih hơ to\ âu Quảng Sơn, apu\ng Dak Glong, apu\ng mơ mat tat de#h hlo\h kơ de#h char Dak Nông. 2 păh trong nhươ\ năm mơ\t lơ\m xăh, dôm hnam tơ\ng kơ jung lơ\m dôm pơ dar che\h phe, tiu ‘lơ\ng rơ ngơp. Lơ trong [ê to\ng năm mơ\t lơ\m rim pơ lei pơ la. Tơ ring kơ drơ\m xăh, dôm an^h te\ch mơ dro mơ sưt mơ sat bơ ngai mơ\t le\ch, pơ jing cham char kơ 1 tơ ring kơ drơ\m ako\m đei lơ bơ ngai. Dơ\ng lăng dôm tơ drong tơ pl^h đơ\ng pơ lei pơ la, yă H’Mbeo, 75 sơ năm, [lo\k dơ\ng găh 1 chăl tơ blăh vang krưp kre\nh, kăn kư\ kach mang tơ ring bri jru\  Quảng Sơn:

Klo kăn ya H'Mbeo tơ\ hnam đei  te\h đak tơ gu\m

Kră pơ lei K’Prak, tơ\ plei Sanar, xăh Quảng Sơn, tơ roi tơ băt, đei tơ drong bơ ngơ\t tru\h đơ\ng Đảng păng te\h đak ‘moi kiơ\ rim tơ drong jang 134, 135, 167, Tơ drong jang to\k io\k jên tơ gu\m, tơ drong jang pơ jing tơ ring tơ rang ‘nao... tơ drong ar^h sa kơ kon pơ lei tơ\ âu hlôi đei tơ pl^h ‘lơ\ng hơ dăh. Kon pơ lei M’Nông hlôi băt tơ mơ\t yua khoa ho\k lơ\m jang sa, băt pơ tăm hơ lam vă hơ to\k plei ‘yăl, hơ to\k io\k yua lơ\m 1 hơ găt te\h jang sa:  

“Dang ei kon pơ lei hlôi băt pơ tăm ‘long che\h phe tiu, ‘long sa plei, rim kơ dră rim an^h jang hlôi pơ tho khoa ho\k ki thuơ\t lơ\m cho\h jang sa bơ\ih, pơ tăm ‘lo\ng athei vei lăng, tơ ru\ih đak, săi pho\ng, u\nh hnam hơ yơ ư\h kơ măh te\h ‘no\h ku\m băt pơ tăm hơ lam dơ\ng”.

Kră pơ lei K’Prak tơ roi tơ [o#h găh dôm jơ nei kơ xăh linh nu\ih mơng Quảng Sơn

Hơ to\k tơ drong joăt joe xăh nu\h mơng Quảng Sơn, lơ u\nh hnam hlôi hơ drin pơm pơ dro\ng đơ\ng te\h pơ lei pơ la. Nhen u\nh hnam ‘nho\ng K’Thăn, Bí thư Chi đoàn plei Sanar, hăm 700 tơ nơm che\h phe, pơ tăm hơ lam 200 tơm tiu păng 150 tơ nơm dui yuăn, hlôi hơ nhăk ăn kơ ‘nho\ng 150 triệu hlak jên lơi lơ\m sơ năm âu ki. ‘Nho\ng K’Thăn ku\m ‘me\h vă jang lơ tơ drong jang mu\k drăm tơ gu\m đoàn viên hơ dru\h tơ dăm lơ\m pơ lei tơ mơ\t yua vă hơ to\k ‘lơ\ng tơ drong jang mu\k drăm:   

Dang ei kon pơ lei hlôi băt vei lăng ‘long pơ tăm, băt tơ ru\ih, săi pho\ng, pru\ih pơ gang, 1 hec tar io\k đei 2 tru\h 3 tấn che\h peh bơ\ih. Tru\h âu kơnh khu\l hơ dru\h tơ dăm gô tơ mơ\t yua lơ tơ drong jang pha hlo\h dơ\ng vă đei io\k yua lơ hlo\h. Jơ nhơr yă [ok sơ\ hlôi năm tơ blăh hơ nhăk ăn rơ ngei ăn te\h đak, jơ hnơr hơ dru\h tơ dăm năr âu bơ\n athei hơ drin jang sa tơ iung mu\k drăm tơ pôl, vă roi ‘năr roi ph^ tơ no\ hlo\h.  

Già làng K’Prak pơ ma dơ nu\h hăm đe tơ dăm tơ\ hơ năp hnam ho\k hôp tơ pôl plei Sanar

Hrei ‘nâu, xăh Quảng Sơn đei hlo\h 4.800 u\nh hnam hăm 18.000 ‘nu bơ ngai, lơ\m no\h 1 puăt ‘no\h j^ bơ ngai kon kông kơ tă an^h. Lơ\m xăh đei hlo\h 10.000 héc ta te\h jang sa, găh lơ pơ tăm che\h phe, tiu, [ơ, gui yuăn, kơ su păng pơ o\. Gơ nang đơ\ng tơ mơ\t yua khoa ho\k lơ\m jang sa, tơ drong ar^h sa kon pơ lei đei to\k ‘lơ\ng, io\k yua jo# păh lăp kơ\l bơ ngai đei hlo\h 23 triệu hlak jên sơ năm 2017. Xăh đei 11 to\ hnam trưng ho\k đơ\ng jăl mầm non tru\h jăl 3. Tru\h dang ei xăh hlôi jang đei 9 tơ drong hơ găt pơ jing tơ ring tơ rang ‘nao păng lơ\m sơ năm 2018 âu, to\k bo\k hơ drin io\k đei thim 3 tơ drong hơ găt găh pơ tho pơ hrăm, cham char păng vei sơ đơ\ng tơ pôl. Dôm kơ so# oei tôch to\ se\t, mă lei tơ pă jang io\k yua vă pơ chhơp jơ hngơ\m tơ\ tơ ring hơ tăih hơ to\ Quảng Sơn, hơ tăih kơ an^h kơ drơ\m apu\ng hlo\h 30 km păng đei lơ bơ ngai kon kông ar^h sa.

M^nh an^h kơ chơ kơ drơ\m kơ xăh Quảng Sơn

Găh trong hơ to\k tơ iung kơ tơ ring, [ok K’Mbat, Pho\ kơ dră an^h vei lăng kon pơ lei xăh Quảng Sơn, tơ roi tơ băt:

“Xăh vă jang ‘no\h j^ pơ\ih să rim tơ drong jang tiu, che\h phe, gui yuăn, [ơ, sầu riêng păng pơ tăm thim ‘long sachi. Xăh hlôi pơ ma dơ nu\h vă k^ hla ar jang hơ dai hăm an^h jang mơ dro sa sa tơ\ Gia Lai păng Lâm Đồng vă tơ iung ‘long sachi. Xăh gô pơ\ih dôm lăm găh pơ hrăm khoa ho\k ki thuơ\t, tơ gu\m pho\ng, yo\ng kon tơ rong ăn kon pơ lei păng pơ\ih să rim tơ drong jang pơ long vă tơ iung mu\k drăm ăn kon pơ lei”.

Um rup tơ ring tơ rang ‘nao lơ\m tơ ring kăn kư\ kach mang Quảng Sơn (Dak Nông) to\k bo\k đei lơ tơ pl^h ‘lơ\ng. Dôm bơ ngai nu\ih mơng lơ\m tơ blăh vang sơ\, to\k bo\k tơ [o#h jơ hngơ\m drin ăn jơ hnơr mơ lo#h lơ\m tơ drong jang tang găn pơ ngot dơ nu\h hin, ư\h kơ băt kiơ, tơ iung mu\k drăm, tơ gop pơ jing pơ lei pơ la roi ‘năr roi thim pơ dro\ng ‘lơ\ng.

Nam Trang ch^h

Thuem tơ blơ\