VOV4.Bahnar - Xơnăm 2017 hlôi đ^, yăk hloh lơ tơnap tap, rim dêh char tơring Tây Nguyên hlôi đei jơnei tih lơ\m rim tơdrong jang. Mu\k drăm hơmet hơto\k tơ iung, xơđơ\ng tơpôl, pơm trong hiôk vă đei jơnei pơkăp jang 5 xơnăm (2015-2020)

            “Tây Nguyên: Jơhngơ\m pran păng đon lui” đơ\ng Lê Xuân Lãm, chih kơtơ\ng ang ăn Rađiô nơ\r pơma Việt Nam tơ\ Tây Nguyên chih tơroi kơ um ru\p jang mu\k drăm – tơpôl Tây Nguyên xơnăm 2017:

            Xơnăm 2017, mu\k drăm tôm dêh char Tây Nguyên adoi đei tơdrong hơto\k tơ iung pran. Tơdrong đei jơnei hơdăh hloh hăm 5 dêh char Tây Nguyên lơ\m xơnăm 2017 noh hơto\k mu\k drăm dôm dêh char đei jơnei je#  8%, pơtêng hăm hơto\k atu\m kơ ja#p teh đak noh 6,7%. Dêh char Lâm Đồng che\p kơ\l găh tơmơ\t jên mong lơ\m tơring, hăm hloh 6 rơbâu 800 tih hlak jên, dêh char Đak Lak đơ\ng ro\ng 4 xơnăm pơtoi hloi tơmơ\t lơ\m jên mong ưh đei nhen xơkơ\t, xơnăm 2017 hlôi yak hloh kơxo# 4.600 tih hlak jên, đei jơnei 104% pơkăp jang. ‘Nâu jing tơdrong đei jơnei đơ\ng hơmet hơto\k mu\k drăm tơring Tây Nguyên. Duh lơ\m xơnăm 2017, ja#p tơring Tây Nguyên tơ iung pơjing ‘nao  3.265 anih jang mu\k drăm, hơto\k kơxo# anih jang mu\k drăm truh 23.328 anih jang mu\k drăm, to\k 14,9% pơtêng hăm xơnăm 2016; hơvơn 325 tơdrong axong jang hăm jên chih măt pơm jang hloh 103 rơbâu tih hlak jên.

            Tơdrong hơto\k tơ iung tenh găh mu\k drăm hlôi hơto\k tơdrong pơyua ăn rim kon pơlei jang tơ\ Tây Nguyên truh kơxo# 40 triu 500 rơbâu hlak jên. Mưh pơtêng hăm tơdrong pơyua 50 triu hlak jên hăm rim ‘nu jang lơ\m ja#p teh đak noh oei ataih dêh. Mă lei, Tây Nguyên đei anih pơtơm kơđeh hloh. Yuơ noh 3 triu 400 rơbâu hlak jên đei yua rim khei kơ minh ‘nu kon pơlei Tây Nguyên, hlôi jing minh tơdrong jơnei tih. Kơlih lơ tơring tơ\ Tây Nguyên, kon pơlei pơtơm tơplih đơ\ng pơm jang axong tơmam xa truh pơm tơle\ch tơmam drăm. Đơ\ng anih, xơnăm mă yơ kon pơlei tơring ataih yaih tơ\ dôm dêh char Kon Tum, Gia Lai, Đak Lak păng Đak Nông duh athei io\k phe tơgu\m đơ\ng teh đak. Noh dang ei kon pơlei ưh adro# vei xơđơ\ng phe xo\ng prăt xơnăm, mă hlôi tơplih jang pơm tơle\ch lơ tơmam drăm. {ok Trâng, kră pơlei Đak H’lá, xăh Lơ Pang, apu\ng Mang Yang, dêh char Gia Lai ăn tơbăt, găh dôm tơdrong tơplih tơ\ Lơ Pang noh, tơnap tap kơ apu\ng Mang Yang, dêh char Gia Lai [ơ\t kon pơlei tơplih đơ\ng jơmu\l pơtăm [a vă pơtăm hơdre\ch ‘long nai nhen cà phê, tiu, tơ[ăr: “Adrol âu ki kon pơlei chă pơtăm bơ\n [um [lang, pơtăm [a, ưh đei yua lơ. Dang ei, chă ho\k hơlen, đei apu\ng, xăh pơtho ăn kon pơlei pơtăm tơ[ăr, cà phê, tiu noh mu\k drăm hlôi hơto\k kơjung. Kon pơlei hlôi răt đei gre vih vơ\t, kơmăi pơchoh teh păng lơ unh hnam man đei hnam kơjăp ‘lơ\ng, tơdrong erih hơto\k tơ iung”           

Tơ\ tơring tơm choh jang xa kơ dêh char Kon Tum, kon pơlei apu\ng Đak Hà, dêh char Kon Tum lơ\m xơnăm 2017 duh hlôi hơto\k io\k yua je# 39 triu hlak jên hăm minh ‘nu bơngai jang, tơjur hloh 600 unh hnam hin dơnuh. Yă Y Thọ, Kơdră Jơnu\m jang hơvơn kon pơlei apu\ng Đak Hà ăn tơbăt: ‘’Xơnăm 2017, kon pơlei lơ\m apu\ng Đak Hà jang xa duh hơto\k tơ iung hloh. Lơ unh hnam hlôh vao hơdăh găh kih thuơ\t rong nhu\ng, ier, kơpô rơmo... Mă kăl noh kon pơlei băt yua dôm kơmăi kơmo\k pơchoh teh, rei pơtăm. Khul kơdră apu\ng, xăh, pơlei hlôi pơtho kon pơlei băt vao lơ hloh dơ\ng lơ\m tơdrong jang xa, mă hăt noh pơtăm dôm hơdre\ch ‘long đunh khei năr, rong kon tơrong, pơm thoi yơ vă đei jơnei lơ găh mu\k drăm’’.  

        Dôm pơgar cà phê [enh plei, pơgar tiu jơk [l^k dăh mă pơgar kơxu giơ\ng pran, tơbang dơh po hăm tơdrong tơplih kơtang tơ\ tơring teh Tây Nguyên. Xơnăm âu hơyuh to# ‘mi xơđơ\ng [iơ\, pơrang j^ ưh gan lơ, noh lơ hơdre\ch ‘long pơtăm adoi đei yua lơ hloh dôm xơnăm adrol ki. Đei yua lơ, mă lei bơngai jang mir ưh hơ iă kơlih kơjă tơmam pơtăm tơm kơ Tây Nguyên nhen cà phê, tiu pơtoi tơjur. Mă lei, trong jang kih thuơ\t ‘nao lơ\m pơm jang hlôi đei [ôh hơdăh. Lơ tơring choh jang xa kiơ\ trong ‘nao hlôi đei pơjing, đei yua lơ hloh. Hăm kon pơlei kon kông axong kih thuơ\t jang hlôi jing tơdrong tơre\k mă blu\ng. ‘Nho\ng Blunh, oei tơ\ pơlei Jút 1, xăh Ia Der, apu\ng Ia Grai, dêh char Gia Lai xơkơ\t lơ\m xơnăm kơnh, kơche\ng gô răt minh [ar kơmăi kơmo\k vă ‘măn ăn tơdrong choh jang xa: “Inh kơche\ng vă chă hơlen băt găh dôm kơloăi kơmăi kơmo\k gơh rơgei vă ‘măn ăn unh hnam pơm jang, vă da [iơ\ lap jơhngơ\m jang. Kơlih đơ\ng xơ\ truh dang ei, kon pơlei Jarai mă tơm noh jang hăm jơhngơ\m bơngai đe\ch, tam mă kiơ\ tom kơmăi kơmo\k ‘nao, dang ei ‘meh hơto\k mu\k drăm noh athei io\k yua pơm jang hăm kơmăi kơmo\k noh gô đei yua lơ hloh. Xơnăm 2018, inh kơche\ng vă răt minh [ar kơmăi kơmo\k vă jang na nhen kơmăi kăt [a, kơmăi lu\k lơ\k chuơh vă ‘măn ăn tơdrong jang ming man kơ po”

            ‘Mi kial kơxo# 12 đei [ôh ăh blu\ng khei 11 âu ki pơm lơ unh hnam tơ\ tơring hle\ch dêh char Gia Lai, mă kăl noh tơring hơle\ch dêh char Đak Lak răm kơtang hloh. Bơngai lôch, hnam tơpăi, mir na tơpăi pơđ^. ‘Mi kial prăng, răk lơ tơdrong j^ bơnôh. Mă lei tơdrong J^ đon, tơdrong tơnap tap duh da [iơ\ [ơ\t kơ hre\ng anih jang mu\k drăm, mă kăl dôm anih linh hlôi truh tơtom tơgu\m kon pơlei ming hơmet hnam oei, hơmet var pơgar, xơđơ\ng tơdrong erih.

Tơdrong j^ bơnôh kơ Tây Nguyên lơ\m dôm xơnăm kơ âu noh jing tơdrong koh phă bri glăi duh oei [ôh lơ, bri duh tam mă xơđơ\ng mă hlôi hloh 1 xơnăm Thủ tướng teh đak tơchơ\t tang ‘măng bri. Duh oei tơ\ âu tơ\ to đei dôm tơdrong tơgar teh, phă pơrăm bri hăm tơdrong tơgu\m đơ\ng khul Kơpal, mă lei hăm tơdrong tơnăp lơ\m pơgơ\r jang đơ\ng Trung ương truh tơring, tơdrong kho\m mă xek tơlang dôm tơdrong đei [ôh tơnap ăh xơnăm 2017, hlôi đei dôm j^t kơdră kơpal, kang [o# kơ dôm anih jang găh bri lơ\m tơring Tây Nguyên [ơm athei pơdơh kơ jang, kih luơ\t đảng, kăt kơchư\k, pho\ noh [ơm tơkêng tơhlâu, rôp vei yuơ tơre\k hăm tơdrong phă bri, tơgar teh bri. Adro# tơ\ Đak Nông, xơnăm 2017 hlôi đei hloh 200 kang [o#, đảng viên [ơm kih luơ\t păng xek tơlang. Tơdrong mă âu ăn [ôh tơdrong iung jang kơjăp đơ\ng dôm jăl jang Đảng, pơ ‘lơ\ng khul kang [o# kơpal, hơmet đon lui đơ\ng kon pơlei hăm tơdrong pơgơ\r đơ\ng Đảng.

            Minh xơnăm kơ âu hăm lơ tơnap tap, păng oei đei lơ tơdrong jang tam mă keh, mă lei tơdrong đei jơnei lơ\m lơ tơdrong jang ch^nh tr^, mu\k drăm tơpôl jing tơdrong kăp g^t vă yak ăh xơnăm 2018 đei jơnei dôm tơdrong jang tih hloh dơ\ng. Hơto\k tơ iung xơđơ\ng kơjăp noh hơyak nơnăm tro\ [lep nhen xơkơ\t đơ\ng Thượng tướng Tô Lâm, jang lơ\m Anih tơm Ch^nh tr^, Bộ trưởng Anih tơm Ko\ng ang, Kơdră pơgơ\r jang Tây Nguyên: “Adrol âu ki đei lơ tơdrong pơngơ\t găh tơpôl, tơdrong vei xơđơ\ng teh đak. Yuơ noh vih vơ\t jang xa, hơlen băt găh tơring te\ch pơdro Tây Nguyên. Mă lei dang ei athei xơkơ\t noh tơpôl xơđơ\ng tôch dêh. Tơdrong xơđơ\ng noh pơm trong hiôk ăn hơto\k tơ iung. Hơnăn pơkăp adrol âu ki noh bơ\n xơđơ\ng vă hơto\k tơ iung noh dang ei hơlơ\k 2 trong kăp g^t kơ Tây Nguyên noh hơto\k tơ iung vă pơm trong hiôk ăn tơdrong xơđơ\ng kơjăp”

            Tơpă mơ\n! Tây Nguyên gô hơto\k tơ iung hăm mu\k drăm pơ, pơm hơto\ jơnap hăm dôm tơring lơ\m teh đak bơ\n. Păng lơ\m dôm năr âu [ơ\t pơtơm ăh pơyan phang, mă lei dôm dơnâu mong đak hnam kơmăi unh hơyuh, pơnơ\ đak adoi [enh đak mong, tơdrong mă dôm j^t xơnăm kơ âu tam mă đei tơ\ Tây Nguyên nhen minh tơdrong tơroi adrol găh minh pơyan choh jang đei yua tơnăp, găh tơdrong erih xơđơ\ng păng hơto\k tơ iung. Tây Nguyên hlôi đei jơhngơ\m pran păng kơjăp găh đon lui.

Lan chih păng rapor