VOV4.Bahnar - Yua đơ\ng tơ drong hlo#h vao đơ\ng kon pơ lei tam mă kơ jung, lơ tơ ring kon pơ lei hơ tăih băl, jang sa ư\h kơ hlo#h, trong nơ năm v^h vơ\t mơ mat tat, kơ na mu\k drăm tơ ring Tây Nguyên oei tam mă klăih đơ\ng tơ ring thu\ng, io\k yua jo# păh lăp kơ\l bơ ngai ‘no\h j^ 947 đô lar, to\ se\t hlo\h jo# păh lăp 1.252 đô lar kơ lơ\m te\h đak. Tơ drong kăl kơ bơ ngơ\t tru\h ‘no\h j^ sơng tơ mơ\t jên jang kơ tă đơ\ng te\h đak đe đơ\ng pơ đ^ tơ ring nhen đ^ vă pă đei, lăp đei 0,62 % ako\p FDI kơ lơ\m te\h đak.
“Tơ mơ\t jên jang hơ to\k tơ iung Tây Nguyên: Tơ pl^h đơ\ng yơ?” tơ roi 1,2 tơ drong kăl kơ tơ pl^h vă sơng tơ mơ\t jên jang hơ nhăk ăn io\k yua jơ nei mu\k drăm tơ pôl tơ\ tơ ring ‘nâu”.
10 sơ năm hơ drol, de#h char Kon Tum chhôk hơ iă hăm dôm tơ drong jang t^h nhen: Hnam kơ măy pơm tơ le\ch [ôt hla ar tơ\ apu\ng Đắc Tô, tơ ring jang mu\k drăm ‘măng jang sơ lam Bờ Y, mă loi ‘no\h j^ dôm tơ drong jang t^h tơ\ Măng Đen apu\ng KonPlong. Măng Đen đei ư\ ‘no\h j^ Đà Lạt mă 2 tơ\ găh tu Tây Nguyên. Tơ ring ‘nâu gô jing an^h pơ dơ\h ngôi, tơ ring pơm tơ le\ch ‘nhot, ka tơ ring tơ ngie\t, an^h pơ hrăm tơ plo\ng kơ dâu kơ te\h đak… Tơ ring hlôi jang ‘lơ\ng sơng tơ mơ\t jên jang hăm trong song te\h ư\h kơ io\k jên vă kơ rim an^h tơ mơ\t jên jang man hhnam tơ moi [^ch pơ dơ\h, hnam mơ dro et sa, hnam t^h ‘lơ\ng… Lơ tơ drong jang, hăm kơ so# jên tơ mơ\t jang to\k tru\h lơ rơ bâu ti hlak jên đei chhơ\ ăn. Lơ\m tơ pă yan âu hlôi 91 tơ drong jang đei pơm hla ar, lơ\m no\h đei 188 tơ ring hnam t^h ‘lơ\ng pơm to\k bo\k dôm bri hơ ngo prăt sơ năm hơ gâm. Tru\h dang ei, đơ\ng ro\ng hlo\h 10 sơ năm, 1,2 hnam tơ moi [^ch pơ dơ\h, hnam t^h ‘lơ\ng hlôi pơm đang, mă lei găh lơ oei to\k bo\k mơ lo#h mơ lônh.
{ok Lê Đức Tin, pho\ kơ dră An^h vei lăng kon pơ lei apu\ng KonPlong tơ roi tơ băt:“Đơ\ng sơ năm 2007, sơ năm 2009 đe to\k tơ\ âu tơ le\ch jang ‘no\h tơ [ơ\p [ơm rơ hiu\ng rơ hiăng mu\k drăm kơ na dôm an^h jang mơ dro sa đe sư tơ [ơ\p mơ mat tat găh jên hu. Yua thoi no\h tru\h dang ei 1,2 hnam t^h ‘lơ\ng tam mă đei pơm đang ‘mơ\i. Lơ\m 2 sơ năm tơ je# âu de#h char tơ gu\m tôch kơ ‘lơ\ng ăn apu\ng păng hlôi đei dôm ‘măng bơ\ jang hăm rim tơ ‘ngla tơ drong pơm hnam t^h ‘lơ\ng âu, ‘no\h đe sư ku\m hlôi đei tơ drong hơ drin pơm pơ ke\h hơ lơ\k dơ\ng.”
Apu\ng Kon Plong lăp đei 26 rơ bâu ‘nu kon pơ lei. KonPlong ‘no\h j^ 1 lơ\m 60 apu\ng dơ nu\\h hin hlo\h kơ lơ\m te\h đak, kơ so# u\nh hnam dơ nu\h hin to\k tru\h 47,8%. Kon pơ lei tam mă hlo#h vao lơ, jang sa oei chă pơ yua ăn kơ d^h băl đe\ch. Thu jên jang kơ apu\ng rim sơ năm lăp tam tru\h 90 ti hlak jên. Lơ\m apu\ng tam mă pran, an^h jang kăl, mă loi ‘no\h j^ trong nơ năm oei tôch kơ mơ mat tat. Tơ drong ‘nâu pơm ăn lơ bơ ngai tơ mơ\t jên jang hlôi tru\h hăm Măng Đen mă lei măh hu\t le# mơ lo#h mơ lônh. Măng Đen oei to\k bo\k răp gô, krao hơ vơn rim bơ ngai tơ mơ\t jên jang. Mă lei 10 sơ năm, 20 sơ năm dơ\ng dôm tơ drong pơ tho pơ hrăm tơ plo\ng kơ dâu kơ te\h đak, cham gre gre păr, casino… đei chhơ\ ăn tơ\ Măng Đen ro\ lăng oei lơ\m đon tơ che\ng, yua kơ hơ tăih kơ yan âu.
M^nh lơ\m dôm an^h ‘lơ\ng găh hơ to\k tơ iung mu\k drăm tơ\ tơ ring Tây Nguyên ‘no\h j^ tơ mam tơ mang lăng. Kiơ\ kơ [ok Đặng Quốc Chính, Kơ dră jơ nu\m vei lăng Ko\ng ti tơ mang lăng Lâm Đồng ‘no\h tơ mang lăng tơ\ tơ ring ư\h kơ đei che\ng hơ met te\h, hơ to\k tơ iung ư\h kơ ‘lơ\ng, kơ na roi năr roi yak mơ\t lơ\m tơ drong tơ hlăk tơ hl^n. Tơ drong kăl tơ tăm dơ\ng ‘no\h j^ tơ drong io\k jang tơ mang lăng kiơ\ vă pơ tro\ kơ na tơ drong ‘lơ\ng hơ iă jo\h ayo\ g^t kăl kơ Tây Nguyên roi năr roi hiơt hiong, ư\h pă hơ iă hăm tơ moi.
{ok Chính pơ ma: “Vei lăng pơm liơ vă tơ drong tơm jo\h ayo\ mă hlôi tơ plơ\ hăm tơ drong joăt ‘lơ\ng păng jơ hngơ\m đon đơ\ng tơ pôl đei pơ găn ư\h kơ mơ\t lơ\m tơ pôl păng hơ tuch athei pơm tơ hiong dar de\h tơ drong ‘lơ\ng hơ iă. Đei dôm gru\p bơ ngai kon kông oei tơ\ hlom, mư\h dôm bơ ngai pơ tho tơ [o#h tơ mang lăng năm chă lăng ‘no\h hăm tro\ kơ tơ mam tơ mang lăng ư\h ‘no\h đe sư athei lơ\m âu nhôn ar^h ư\h kơ đei điên thoăi, păng ư\h kơ đei u\nh điên. Athei đe ‘nho\ng ‘ne\ kơ hơ nhăk ba dôm tơ mam ‘no\h mơ\t tơ\ âu. Mư\h no\ng kơ hơ nhăk ba điên thoăi, hơ nhăk u\nh điên mơ\t tơ\ âu ‘no\h tơ drong ‘lơ\ng hơ iă kơ pơ lei ‘no\h gô pha hloi. Lơ\m tơ drong jang vei lăng ‘lơ\ng đơ\ng te\h đak găh tơ drong tơm nhôn ư\h kơ găn kơ\m tơ moi, mă lei athei trong jang vă vei lăng rim tơ pôl”.
Tơ drong tơm vă krao hơ vơn rim bơ ngai tơ mơ\t jên jang tru\h hăm Tây Nguyên ‘no\h j^ rim tơ ring athei hơ met pơm hla ar hanh ch^nh. Mă lei hlôi đei tơ pl^h ‘lơ\ng pơ têng hăm hơ drol, mă lei oei tam mă gơ\h tơ mơ\t yua đei đei tơ drong ‘me\h vă lơ\m khei ‘năr dang ei, tơ\ âu tơ\ to oei đei tơ drong ư\h kơ ‘lơ\ng, pơm mơ mat dăh mă hiơ\ jang hơ dai lơ\m hơ met pơ ‘lơ\ng ăn kơ rim bơ ngai tơ mơ\t jên jang păng an^h jang mơ dro sa.
{ok Hồ Phước Thành, kơ dră vei lăng an^h tơ le\ch nơ\r sơ kơ\t păng tơ mơ\t jên jang de#h char Gia Lai tơ roi:“De#h char ako\m ăn tơ drong jang hơ met ming hla ar hanh ch^nh, dăr hơ len đ^ đăng bơ\n hla ar hơ yơ ư\h kơ lăp vă hu\t le#, păng tơ le\ch tơ drong jang pơm liơ mă hre\nh păng hiôk hlo\h ăn kơ bơ ngai tơ mơ\t jên jang. De#h char pơ jing jơ nu\m jơ nu\m pơ tru\t tơ mơ\t jên yua đơ\ng kơ dră an^h vei lăng kon pơ lei de#h char pơm tơ ‘ngla jơ nu\m vă ako\m xet k^ ăn păng tơ gu\m bơ ngai tơ mơ\t jên jang tơ le\ch tơ drong jang tơ mơ\t jên mă hre\nh hlo\h păng jơ nei hlo\h.”
Oei ‘nâu ‘no\h j^ nơ\r tơ roi đơ\ng [ok Nguyễn Văn Yên, Pho\ kơ dră An^h vei lăng kon pơ lei de#h char Lâm Đồng:“Mă hơ drol ‘no\h j^ tơ drong băt hơ dăh dôm tơ drong mơ mat tat ăn an^h jang mơ dro sa vă tơ gu\m kiơ\ tơ drong tơ chơ\t 35 đơ\ng khu\l kơ dră te\h đak gô đei tơ roi tơ băt păng pơm hơ dăh đơ\ng de#h char tru\h tơ\ apu\ng tru\h tơ\ xăh. Mă 2 ‘no\h j^ hơ len lăng dôm tơ drong mơ mat tat đơ\ng an^h jang mơ dro sa vă klăih song ku\m nhen vă tơ gu\m ăn kơ rim an^h jang mơ dro sa. Mă 3 ‘no\h j^ pơ jing rim tơ drong hiôk păng pơ jing lơ tơ drong jang tơ gu\m. Nhôn to\k bo\k hơ len lăng tơ le\ch jang 3 tơ drong ‘nâu ‘no\h j^ tơm. ‘Ngoăih kơ ‘no\h, nhôn gô hơ met pơ ‘lơ\ng kơ so# gơ\h io\k yua te\h hăm trong jang ‘no\h j^ trong pơm hla ar hanh ch^nh, dăr hơ len dơ\ng đ^ đăng te\h kơ de#h char pơ jing rim tơ drong hiôk tơ gu\m ăn an^h jang mơ dro sa. Tơ dăh mư\h gơ\h k^ tơ chơ\t đơ\ng khu\l kơ dră de#h char ‘no\h khu\l kơ dră de#h char gô hơ met pơ ‘lơ\ng ăn kơ an^h jang mơ dro sa. Nhôn hơ me\ng ‘no\h j^ dôm tơ drong pơ gơ\r so đơ\ng kơ dră che\p kơ\l de#h char lơ\m khei ‘năr tru\h gô pơ jing tơ drong hiôk ăn an^h jang mơ dro sa hơ to\k tơ iung”.
Lơ\m hop ako\m pơ tru\t tơ mơ\t jên jang lơ\m Tây Nguyên pơ gơ\r tơ je# âu tơ\ pơ lei tơm Buôn Ma Thuột, de#h char Dak Lak, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc hlôi tơ [o#h ăn kơ khu\l kơ dră che\p kơ\l rim de#h char Tây Nguyên 8 tơ drong tơm mă rim tơ ring âu kăl kơ bơ ngơ\t tru\h jang kiơ\ vă sơng tơ mơ\t jên jang roi năr roi jơ nei.
Thủ Tướng tơ roi hơ dăh:“Găh an^h te\ch mơ dro sa, ^nh ap^nh pơ ma thoi âu ‘nâu j^ tơ drong tôch kơ g^t kăl rim de#h char kăl kơ bơ ngơ\t tru\h vă hơ nhăk an^h tơ mơ\t jên jang lơ\m tơ ring âu đei tơ drong tơ pl^h ‘lơ\ng hlo\h [iơ\. Yua kơ an^h tơ mơ\t jên jang te\ch mơ dro tơ\ rim de#h char Tây Nguyên lăng atu\m ‘no\h j^ tam mă ‘lơ\ng, rim kơ so# pơ jei băl tơ drong ke\ jang PCI oei ư\h kơ ‘lơ\ng. Te\h oei ră sap mă lei gơ\h io\k yua te\h ‘no\h mơ mat tat, tơ drong rơ đăh tam mă ‘lơ\ng, jên hoach khei ‘năr păng jên hoach ư\h kơ tơ pă oei lơ, rim trong jang tơ gu\m an^h jang mơ dro sa tam mă ‘lơ\ng. Kơ l^h thoi no\h athei đei tơ drong jang hơ met pơ ‘lơ\ng an^h tơ mơ\t jên te\ch mơ dro tơ\ tơ ring kơ d^h ‘lơ\ng, đei trong jang sơng pran kơ tang hlo\h dơ\ng, hơ dăh hlo\h dơ\ng vă sơng tơ mơ\t jên jang hơ to\k tơ iung.”
Hơ met pơ ‘lơ\ng dôm tơ drong oei ư\h kơ ‘lơ\ng, pơ jing tơ drong hiôk vă hơ vơ rim bơ ngai tơ mơ\t jên jang ‘no\h j^ tơ drong to\k bo\k đei khu\l kơ dră rim de#h char Tây Nguyên lăng tru\h. Tây Nguyên to\k bo\k [rư\ [rư\ hơ drin klăih đơ\ng tơ ring thu\ng găh mu\k drăm, dui kơ đe\h kon pơ lei hơ tăih hăm 5 tơ ring jang mu\k drăm nai lơ\m te\h đak.
Thuem tơ blơ\
Viết bình luận