VOV4.Bahnar - Plei Ea Ana, xăh Ea Ana, apu\ng Krông Ana, lơ\m khei ‘năr tơ blăh Mi j^ plei kăn kư\ kăch mang tơ ter jih th^ xăh Buôn Ma Thuột, dêh char Dak Lak. Đơ\ng tơ ring te\h răm kơ [ôm [râm prăh phă, tơ ring âu hlôi jing groi te\h pơ tăm ‘long che\h phe, ca cao, tiu… jing ‘lơ\ng. Tơ drong ph^ tơ no\ đơ\ng tơ pang ti pơ nam, jang rơ gei đơ\ng kon pơ lei nuih mơng lơ\m tơ drong tơ blăh sơ\, adrin jang xa lơ\m chăl rơ ngei hlôi klăih đơ\ng tơ nuh hin, pơ jing pơ lei pơ la roi đunh roi pơ dro\ng, ‘lơ\ng ro\.

Kră pơ lei Ksơr Ngãi (đe juăt krao ‘no\h Ama Đức), sơ năm ‘nâu 72 sơ năm, sơ\ pơm Bí thư Đảng, Kơ dră vei lăng kon pơ lei xăh Ea Ana đơ\ng ro\ng kơ tơ blăh rơ ngei sơ\. {ok tơ roi: Đơ\ng ro\ng kơ tơ blăh rơ ngei kon pơ lei tơ [âp lơ mơ mat tat, kơ [ăh, kơ [ôch tôm tơ drong, te\h kơ ne# dơ\ng... Kơ plăh do\h sơ\, đ^ đăng kon pơ lei mât lơ\m tơ drong tơ blăh ‘nao, tang găn pơ ngot rơ ve\t, kơ tul jơ dư. Rim bơ ngai vang cho\h khai hoang, hơ met ming pơ gar ‘long, chu\n na. Tơ ring te\h kơ ne# dar de\h jing ‘lơ\ng, lơ hnam gia đei tơ plih hăm hnam kơ jung kơ jăp ‘lơ\ng. Tơ drong 1 jơ hngâm đon đơ\ng khul kơ dră tơ ring păng kon pơ lei pơm ăn groi te\h âu jing pơ gar pơ tăm lơ kơ loăi ‘long kăp g^t, chu\n na [a đak jing ‘lơ\ng.

Kră pơ lei Ama Đức chơt hơ iă pơ ma: “Plei Ea Ana adrol sơ\ tôch mơ mat, đơ\ng ro\ng âu yoa jang xa đei kơ na tơ drong erih xa tơ\ plei ‘nâu tơ plih ‘lơ\ng. Kon pơ lei băt trong jang xa đơ\ng pơ tăm bơ\n che\h phe, cao su,…. Kon pơ lei hrei ‘nâu hlôh vao lơ tơ drong [iơ\ bơih… băt trong jang xa dơ\ng kơ na kon pơ lei erih xa hiôk hian [iơ\. Đ^ đăng kon pơ lei đei hnam oei, gre honđa, radio, tivi. Plei Ea Ana hrei ‘nâu tơ plih ‘lơ\ng dêh. Inh [ôh pơ lei pơ la nhôn tơ plih thoi âu ]hôk ‘nă dêh”. 

Plei Ea Ana đei 336 u\nh hnam, mă lơ ‘no\h kon pơ lei Rađe. Gơ nơm băt tơ mât yoa khoa ho\k ki thuơ\t rei pơ tăm, kơ na lơ ‘long pơ tăm tơ\ âu jing ‘lơ\ng, plei ‘yăl. Lơ u\nh hnam lơ\m pơ lei đei tơ drong erih xa pơ dro\ng, hiôk jơ nap.

Mo\ H’Nanh Byă, tơ\ plei Ea Ana ăn tơ băt: “Dang ei gơ\h hơ gei lơ bơih, kon pơ lei pơ tăm [um, hơ [o jang hăm kơ măy ngăl, jang kiơ\ khoa ho\k ki thuơ\t kơ na đei yoa lơ. Hrei ‘nâu đei bơ\n trong gre man, trong [ê tông yak tôch hiôk hian, ưh đei nhen sơ\ trong trôk rơ bơ\r, mơ mat tat. Đei khul kơ dră tơ ring pơ jing tơ drong ‘lơ\ng asong to\k io\k jên jang xa, nhen rong rơ mo, jang mu\k drăm kơ na tơ drong erih xa hiôk [iơ\.”

Mu\k drăm to\k, kon pơ lei roi hlôh vao găh tơ drong ho\k pơ hrăm kơ na băt tôm tơ drong [iơ\. Hrei ‘nâu thây kô ưh pă đei năm truh rim hnam chă krao kon mon năm ho\k bơih. Kon pơ lei đei đon rong ‘me kon ho\k, pơ tho tơ [ôh jơ hngâm đon kăch mang ăn jơ hnơr mơ lôh, adrin vang jang lơ\m dôm tơ drong pơ jei băl ‘mêm kơ te\h đak tơ\ tơ ring.

Mo\ H’Duyên Ksơr- Kơ dră vei lăng Khul kon pơ lei jang chu\n mir xăh Ea Ana ăn tơ băt: “Yoa tơ drong erih xa adrol mơ mat tat kơ na tơ drong ho\k chư kơ kon hơ ‘lơ\p ưh đei mih ma duch nă pơ ngơ\t, mă lei hrei ‘nâu pha bơih, kon pơ lei pơ lung kon mon năm ho\k, ho\k truh um, lơ mon ho\k đang chă đei tơ drong jang sơ đơ\ng. Te\h đak ku\m tơ gu\m man hnam ăn dôm u\nh hnam tơ nuh, vei lăng jơ hngâm pran kon pơ lei, mưh chă khăm hơ met j^ ku\m hiôk hian [iơ\. Kon pơ lei tơ guăt pôm nơ\r [ơ\r đon, ưh đei mơ\ng kiơ\ nơ\r lu bơ ngai kơ ne# pơ hlu\.”

Tơ re\k truh tơ drong erih xa kơ kon pơ lei, plei Ea Ana đei te\h đak tơ le\ch nhen man bơ\n trong, hnam trưng, an^h pơ truh đak rơ go\h, dơ nâu đak, cho# ăn tơ lei u\nh điên… Kon pơ lei vang ako\m jơ hngâm hăm te\h đak adrin jang xa, pơm tơ plih ‘nao tơ ring tơ rang. Truh dang ei trong tơ\ pơ lei đei pơm hăm yâu hăk; hnam ho\k hôp tơ pôl man xa ‘lơ\ng, đei cham păh [o\ng lo\ng…

{ok Nguyễn Đức Chơn, Pho\ Kơ dră vei lăng kon pơ lei xăh Ea Ana ăn tơ băt: “Khul kơ dră tơ ring tôch tơ re\k hăm plei Ea Ana, găh dôm tơ drong tơ gu\m đơ\ng Te\h đak nhen: Tơ drong jang 755, tơ drong jang 167 păng lơ tơ drong tơ gu\m nai hai. Hăm tơ drong tơ gu\m đơ\ng khul kơ dră tơ ring, hrei ‘nâu mu\k drăm tơ\ plei đei [ôh [iơ\ bơih, kon pơ lei hlôi vao păng jang xa rơ gei, tơ mât yoa ‘lơ\ng khoa ho\k ki thuơ\t rei pơ tăm. Tơ ring oei vă tơ plih ming trong jang xa nhen pơ tăm ‘long [ơ hơ lam hăm ‘long che\h phe, tiu,… păng 1, 2 kơ loăi ‘long pơ tăm nai vă pơm hơ to\k tơ drong erih xa ăn kon pơ lei. Hrei ‘nâu kon pơ lei erih xa roi đei [ôh, hiôk jơ nap [iơ\. Lơ\m pơ lei bơ\n trong, u\nh điên, hnam trưng, hnam pơ gang đei man kơ jăp ‘lơ\ng ngăl.”

Plei Ea Ana hrei ‘nâu tơ plih tôm tơ drong. Kon pơ lei m^nh jơ hngâm đon bơ\ jang pơ jing tơ drong erih xa roi đunh roi ph^ tơ no\, hiôk chơt, tơ găl hăm groi te\h juăt jang kăch mang đơ\ng sơ\.

Dơ\ng: Tơ blơ\