Ah pơgê hrôih pơyan phang, ah mă tŏ chrang tơ̆ pra hnam, adoi jing kơplah ƀok Siu Nhuel (oei tơ̆ pơlei Rơniu, xah Ia Tul, dêh char Gia Lai) pơtơm tơdrong jang tanh kơđum kơđŏng brong jak. Dôm đing kram pơ-o đei ƀok kăt 'lơ̆ng, blah jing tơnanh rơmuơn 'lơ̆ng. Dôm hơchô̆ tơnanh hre adoi đei jĭt 'lơ̆ng. Pơ-'nam, kơchăng tôch dêh, dôm tơmam drăm mă ƀok tanh đei ưh kơ hơdrô̆ kơjăp mă oei tanh dônh hăm um rup 'lơ̆ng, tơnap nhen pơkao kơtôl, pơkao pơtruai. Ƀok Siu Nhuel chơt hơ-iă tơroi: “Đơ̆ng oei tơdăm noh inh hlôi lăp kơ tơdrong tanh brong jak. Inh ƀôh đe mih ma tanh noh inh tôch lăp, 'meh kiơ̆ pơhrăm. Jang tơdrong jang ou athei mă sơ̆n, pơhrăm đơ̆ng bơngai ou tŏ sĕt, bơngai to tŏ sĕt, ƀôh mă yơ 'lơ̆ng noh inh pơhrăm kiơ̆, brư̆ brư̆ noh jing juăt. Inh gơh tanh tôm tơmam yua lơ̆m hnam, đơ̆ng tơmam ƀônh truh tơmam tơnap. Rim tơmam yua phara băl nhen kơđŏng noh mong ƀa, hơƀo, oei kơđum noh hơdrei phe, păng 'măn pơđih tơdrô ge. Oei kơsêng noh 'măn sơ̆k ƀa hơƀo, tơh... Hrei ou pă gan đei bơngai răk vei tơdrong jang juăt jue sơ̆ noh inh hơnơ̆ng hơdrin răk vei păng pơtoi tơdrong jang ou, inh adoi pơ-ư pơ-ang kơ tơdrong jang ou, adoi jing trong vă joh ayŏ bơ̆n đei răk vei ăn kôn on kon sou ning nai kơnh”.
Atŭm hăm tơdrong lăp kơ tanh brong jak, ƀok Rmah Tung, xah Đức Cơ, dêh char Gia Lai adoi gơh tanh dôm tơmam drăm tơnap nhen hơkă 2 tăl. Tơdrong mă ƀok pơngơ̆t kơ đon dang ei noh tơdrong jang ou tŏk bŏk oei hiơt hiong: “Inh pơhrăm tanh brong jak đơ̆ng met inh, sư pơtho ăn kơ inh tôch tơnăp noh inh adoi kloh klĕch tanh đei tôm tơmam yua. Inh gơh tanh hơkă 2 tăl tơnap, huach jơ năr, lơ tơdrong kăl pơm noh kơjă hăp adoi kăp hloh kơ dôm tơmam yua nai. Hrei ou lơ̆m pơlei pă gan đei bơngai băt tanh kơhă ou, đe mih ma 'lŏ sơnăm bơih, noh inh hơpơi đe sơnăm mơlôh gô atŭm hăm inh răk vei tơdrong jang juăt jue ou”
Ưh hơdrô̆ hơgei gah tơdrong tanh brong jak, lơ bơngai drŏnglo Jarai oei gơh chrah mul meo pơsat – minh tơdrong joh ayŏ kăp gĭt lơ̆m brư̆ (pơthi). Rim mul meo lăng ƀônh hiôk đĕch mă lei akŏm ƀenh kơ tơdrong vơch, tơƀôh dơ̆ng tơdrong hơrih kơ kon bơngai sơ̆ ki.
Tơ̆ pơlei Ama Djơng, phương Ayun Pa, dêh char Gia Lai, ƀok Kpă Huăt sơnăm ou tŏk 70 sơnăm bơih, jĭ minh ngê̆ nhơ̆n dăp đon dăp bơnôh hăm tơdrong chrah mul meo. Hăm ƀok, rim mul meo ưh hơdrô̆ jĭ tơmam drăm pơm đei mă oei jing tơdrong tơroi gah tơdrong hơrih, jing đon tơchĕng tơƀlŏk kơ yă ƀok đei răk vei kiơ̆ rim trong chrah pơjing: “Tơdrong chrah mul meo pơsat ou jĭ tơdrong joh ayŏ kră sơ̆, chăl yă ƀok sơ̆ răk ăn noh nhôn athei hơdrin vei răk tơƀăk mong păng pơdjoi. Mul meo pơsat đei lơ rup nhen ƀă pŭ kon năm tơ̆ mir, rup bơngai drăkăn oei hơnăp, rup bơngai krôp ƀŏ nhơ̆m. Lơ̆m noh rup ƀă pŭ kon năm tơ̆ mir, mĕ oei tơmơ̆m kon noh chrah tơnap hloh, kơlih athei chrah lơ trong, athei tơƀôh hơdah 'lơ̆ng păng akŏm tơdrong sĭt... Tôm krĕ kôm đei tơdrong kăp gĭt phara băl, tơƀôh tơdrong hơrih đơ̆ng chăl yă ƀok sơ̆. Lơ̆m pơlei pă gan đei bơngai băt chă chrah mul meo, đe sơnăm 'lŏ pă đei pran vă chrah meo. Pŭn ai đei unh hnam inh, kon drŏnglo, ŏng inh adoi lăp dăp đon, noh inh pơtho ăn đe sư pơhrăm, hơpơi 'meh gơh chă pơdjoi tơdrong jang mă ƀă mă ƀok pơsư̆ ăn”
Lơ̆m tơdrong hơrih 'nao hrei ou, dôm bơngai nhen ƀok Siu Nhuel, ƀok Rmah Tung, ƀok Kpă Huăt adoi oei dăp đon dăp bơnôh vei tơdrong jang juăt jue hăm đĭ jơhngơ̆m đon păng tơdrong pơ-ư pơ-ang. Đe sư ưh hơdrô̆ pơm tơlĕch đei tơmam drăm yua dah mă tơmam drăm joh ayŏ, mă oei tơgop ăn tơdrong vei răk tơƀăk mong joh ayŏ kon kông gơh sơđơ̆ng kơjăp kiơ̆ khei năr dăr sơnăm.
Viết bình luận