Ngê̆ nhơ̆n Đinh Hdot – Bơngai pơdjoi păng vei răk tơƀăk mong chĭng chêng păng tơdrong hơri brông Bahnar
Chủ nhật, 06:00, 31/05/2026 Lan chih tơblơ̆ Lan chih tơblơ̆
VOV.Bahnar – Ngê̆ nhơ̆n Đinh Hdot (bơngai Bahnar) tơ̆ pơlei Đak Pơkao, xah Tơ Tung, dêh char Gia Lai hlôi akŏm lơ sơnăm vă pơjing păng pơtoi dôm khŭl chĭng chêng, hơri brông. Hăm đon lăp kăp gĭt hăm joh ayŏ kon kông, ƀok hlôi tơgop vei răk tơƀăk mong nơ̆r chĭng chêng, tơdra hơri brông păng pơlan să tơdrong pơ-ư pơ-ang gah joh ayŏ Bahnar lơ̆m tơdrong hơrih 'nao hrei ou.

Đei rơneh păng tih vơ̆ lơ̆m tơring akŏm joh ayŏ chĭng chêng, đơ̆ng oei 'lơ̆p ƀok Đinh Hdot (tơ̆ pơlei Đak Pơkao, xah Tơ Tung, dêh char Gia Lai) hlôi mơ̆ng đei tơdra chĭng chêng ang bang lơ̆m dôm tơdrong et xa ƀa 'nao, et pơkong dah mă lơ̆m kơmăng akŏm joh ayŏ kơ pơlei pơla tơ̆ rông. Hăm ƀok, nơ̆r chĭng chêng ưh hơdrô̆ jĭ tơdra mă oei jing nơ̆r pơma kơ yă ƀok dơnơm, jĭ pơhngol kơ kon pơlei Bahnar. Đơ̆ng đon lăp kăp gĭt noh hlôi pơm ăn kơ ƀok pơtơm pơjing dôm khŭl chĭng chêng păng khŭl hơri brông Bahnar tơ̆ tơring vă pơtho ăn đe sơnăm mơlôh. Ah kơ 'năr ƀok jang mir, ah kơmăng krao đe hơ-ioh, đe hơdruh tơdăm akŏm tơ̆ rông vă pơtho tôn chĭng chêng păng hơri brông.

Dôm sơnăm kơ ou, dôm hơmrŭk chĭng chêng so đei sut ming tôch tơnăp; dôm tơdra hơri brông nhen lĕ hiơt hiong dang ei ang bang lơ̆m dôm tơdrong hơkŭm kơ pơlei pơla. Mă kăl, lơ hơ-ioh lơ̆m pơlei hlôi lŭ lăp kơ joh ayŏ kon kông po kơdih đơ̆ng rŏng kơ akŏm lơ̆m khŭl joh ayŏ. Ngê̆ nhơ̆n Đinh Hdot tơroi: “Inh hơnơ̆ng tơchĕng mưh đe kră ưh đei pơtho ăn kon đe sơnăm mơlôh brư̆ brư̆ hiơt lê̆ đĭ joh ayŏ kon kông po. Nơ̆r chĭng chêng, nơ̆r hơri brông ưh hơdrô̆ 'măn akŏm pơdah mă oei jing đon bơnôh, pơhngol kơ bơngai Bahnar. Kơyuơ noh hrat dang yơ inh adoi adrin akŏm khŭl chĭng chêng, khŭl hơri brông vă ăn kôn mon kon soi ning nai kơnh băt hơdah gah tơm a la chă kơ po. Rim 'măng ƀôh đe mon pơ-'nam pơhrăm tôn chĭng chêng dah mă hơri brông, inh sô̆ lơ̆m đon păng đei jơhngơ̆m pran vă pơtoi tơdrong jang ou”

Nơ̆r tơroi đơ̆ng ngê̆ nhơ̆n Đinh Hdot ăn ƀôh đon băt kăp gĭt đơ̆ng ƀok hăm joh ayŏ juăt jue. Ưh hơdrô̆ pơtho gah tơdrong gơh pơdah, ƀok oei tơblang ăn đe sơnăm mơlôh băt tơdrong kăp gĭt kơ rim ƀai hơri, rim tơdra chĭng chêng lơ̆m tơdrong hơrih kơ bơngai Bahnar. Kiơ̆ kơ ƀok, 'meh vei răk tơƀăk mong joh ayŏ hơdrol hloh noh athei pơm ăn đe sơnăm mơlôh băt vao păng pơ-ư pơ-ang gah tơdrong joh ayŏ kơdŏ suang kon kông po kơdih.

Dang ei, dôm khul chĭng chêng păng khul hơri brông yuơ ƀok Đinh Hdot pơjing hơnơ̆ng pơdah lơ̆m dôm tơdrong akŏm joh ayŏ tơ̆ tơring, păng vang năm akŏm pơdah lơ̆m lơ tơdrong akŏm lơ̆m păng 'nguaih kơ dêh char. 'Nhŏng Đinh Văn Anging, oei lơ̆m khŭl chĭng chêng păng hơri brông ăn tơbăt: “Hơdrol ou ki, inh hơdrô̆ mơ̆ng mĕ ƀă yă ƀok hơri brông, tam mă lah tơchĕng truh tơdrong akŏm năm pơdah. Đơ̆ng rŏng kơ đei ma Đinh Hdot chơng trong, inh hlôh vao hloh gah joh ayŏ kơdŏ suang Bahnar. Ma pơtho nhôn tôch tơnăp, đơ̆ng găr nơ̆r pơma truh tơdrong kăp gĭt kơ rim ƀai joh hơri. Gơnơm đơ̆ng chă akŏm lơ̆m khŭl joh hơri mă inh pơ̆n hloh dơ̆ng hơnăp lơ bơngai păng roi băt 'mêm kơ nơ̆r pơma, tơdrong joh ayŏ kon kông kơdih po. Inh hơpơi 'meh ning mônh kơnh pơtoi hŏk hơlen vă pơtho ăn kơ đe kôn mon kon sou nai lơ̆m pơlei”

Ưh hơdrô̆ tơgŭm ăn đe sơnăm mơlôh băt vao hloh gah joh ayŏ juăt jue, khŭl ngê̆ nhơ̆n oei pơjing cham pơhiơ̆ 'lơ̆ng hơ-iă, tơguăt kon pơlei pơla păng tơ-iung tơdrong 'lơ̆ng ăn đe sơnăm mơlôh. Rim kơmăng đơ̆ng rŏng kơ jơ jang, tơdra chĭng chêng re ang tơ̆ rông. Bơngai 'lŏ hăt hot pơtho, đe hơ-ioh hăt hot pơhrăm, pơjing đei tơdrong tơguăt akŏm ƀenh kơ tơdrong joh ayŏ kơdih. 'Nhŏng Đinh Plih, lơ̆m khŭl ngê̆ nhơ̆n chĭng chêng păng hơri brông kơ pơlei Đak Pơkao tơroi: “Ma Đinh Hdot 'noh jĭ bơngai tơklep kơjăp hăm joh ayŏ kon kông. Sư akŏm lơ jơ năr chă năm hơvơn đe hơdruh tơdăm vang akŏm lơ̆m khŭl chĭng chêng, khŭl hơri brông. Phơ phŏ ưh gan đei bơngai năm akŏm, mă lei sư ưh kơ lao đon. Gơnơm tơdrong sơ̆n 'noh mă dang ei pơlei đei khŭl chĭng chêng akŏm hơnơ̆ng hloh, đe kôn mon hơ-ioh iĕ adoi băt tôn chĭng chêng păng hơri brông lơ hloh hơđrol ki. Kon pơlei pơla rim bơngai adoi băt yom kơlih sư hơnơ̆ng tơchĕng ăn mih ma 'nhŏng oh, ăn kon pơlei pơla păng ăn tơdrong joh ayŏ kơdŏ suang Bahnar”

Ƀok Đinh Plơnh, kră pơlei Đak Pơkao ăn tơbăt, ngê̆ nhơ̆n Đinh Hdot jĭ “mŭk drăm” kơ pơlei pơla. Ưh hơdrô̆ pơtoi tơdrong akŏm pơdah, mă sư oei hăt hot chih akŏm păng pơtho lơ ƀai hơri brông kră sơ̆ kơ bơngai Bahnar: “Dôm tơdrong tơgop đơ̆ng ngê̆ nhơ̆n Đinh Hdot 'noh kăp gĭt tih tên lơ̆m tơdrong jang vei răk tơƀăk mong joh ayŏ juăt jue kơ bơngai Bahnar. Tơdrong pơjing păng pơtoi dôm khŭl chĭng chêng, khŭl hơri brông hlôi tơgŭm ăn đe sơnăm mơlôh hlôh vao păng lăp hloh gah tơdrong joh ayŏ kon kông po. 'Nou jĭ tơdrong jang kăl đei hơlêm păng pơih să vă joh ayŏ chĭng chêng Tây Nguyên pơtoi đei vei răk tơƀăk mong lơ̆m tơdrong hơrih 'nao hrei ou”

Lơ̆m chăl hơrih 'nao tơplih rim năr, rim bơngai nhen ngê̆ nhơ̆n Đinh Hdot tơ̆ xah Tơ Tung, dêh char Gia Lai adoi hăt hot vei răk tơdra chĭng chêng, nơ̆r hơri brông nhen vei răk pơhngol kơ pơlei pơla. Tơdrong dăp đon dăp bơnôh păng đon lăp gah joh ayŏ đơ̆ng ƀok hlôi tơgop kăp gĭt tơgŭm ăn tơdrong joh ayŏ kơdŏ suang Bahnar pơtoi đei pơtho pơhrăm păng pơlan să jơ̆p jang.

Lan chih tơblơ̆

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC