Tơ̆ pơlei Kon Sơ Lăng, tơring Ia Khươl, dêh char Gia Lai, rông ‘nao tŏk bŏk pơlei nhen lĕ tơƀôh hơdăh ăn jơhngơ̆m pran kơtang kơ kon pơlei. Vă đei rông ou, bơngai Bahnar tơ̆ ou hlôi atŭm dih băl yak hloh mĭnh tơdrong răm ưh kơ lai yơ hiơt. Khei 8 sơnăm 2024, rông kơ pơlei Kon Băh (dang ei ‘noh pơlei Kon Sơ Lăng), răm hê̆ ŭnh sa pơgoh. Rông jĭ hơnih akŏm kơ kon pơlei lăp pă hơnhok. Mă lei đơ̆ng rŏng hiong răm ‘noh, kon pơlei jei ưh kơ lao đon. Đơ̆ng blŭng hloi sơnăm 2025, kră pơlei pơgơ̆r hop, pơrô̆ athei kon pơlei kăt gia, koh ‘long tơ iung pơjing rông dơ̆ng. Ƀok Mao - Thôn trơng pơlei Kon Sơ Lăng tơbăt, ‘nou jĭ tơdrong jang kơ pơlei.“Lơ̆m 1 ‘nu drŏ nglo đơ̆ng 18 sơnăm truh 60 sơnăm ‘noh proh hơmet 5 pơnăk gia hăm 1 hơchô̆ păng 300.000 hlak jên. Dang khei 3 ‘noh pơtơm pơm, truh khei 6 mă đang. Dôm năr blŭng, lơ̆m mĭnh giĕng kon pơlei akom jang lơ̆m 2 năr ‘noh năr pơtăm păng năr tơdrou”.
Đơ̆ng rŏng puăn khei, rông joăt joe kơ bơngai Bahnar pơlei Kon Sơ Lăng keh đang. Pơbŭng rông kơjung 20 met, tor 23 met, vơ̆l hloh 12 met păng măh ăn 600 ‘nu bơngai tŏk ngôi. Găh lăm, kon pơlei pơ ‘nhŏ hơnih kăl hloh hơtol rup Ƀok Hô, Kơthơ Ƀok Hô pơtruh ăn Hop akom tih rim Hơdrung kon kông tơring Pơbăh tơ̆ Pleiku sơnăm 1946 vă pơtho pơkă ăn kon pơlei găh jơhngơ̆m đon tơgoăt pôm nơ̆r ƀơ̆r đon. ‘Nhŏng Brưng, kon pơlei oei lơ̆m pơlei Kon Sơ Lăng, tơbăt, rông ưh khan lăp hơnih pơgơ̆r rim ‘măng hop akŏm, mă oei jing hơnih oei sa, pơtho tơbăt tôn chĭng chêng, tanh reo vă vei răk tơdrong joăt sơ̆ ki kơ hơdrĕch hơdrung kơdih. Pơlei đei ƀar khul tôn chĭng chêng ‘noh khul kră păng khul tơdăm, hơnơ̆ng pơjing dơ̆ng khul hơ ioh.“Nhen lĕ đĭ đăng bơngai drŏ nglo lơ̆m pơlei jei pơhrăm tôn chĭng chêng ngăl. Mĭnh ƀar ‘nu tôn hơgei, găh ba lăp băt tôn đĕch. Ba hơnơ̆ng năm tơ̆ ou vă atŭm hăm 4 ‘nu bơngai gak vei lăng rông. ‘Ngoăih kơ ‘noh nhôn jei năm dăr lăng pơlei vă tang găn dôm tơdrong đei ƀôh ưh kơ ‘lơ̆ng hơ iă ou to”.
‘Nhŏng Wat, bơngai kon pơlei oei lơ̆m pơlei Kon Sơ Lăng jei tôch hưch hanh hơmanh bơnê kơ yuơ hlôi tơgop jơhngơ̆m pơm dơ̆ng rông pơlei. Kiơ̆ kơ ‘nhŏng, rông ou jĭ tơklep hăm dôm tơdrong lơ̆m pơlei. Păng mă kăl hloh ‘noh, dôm tơdrong oei sa joăt joe ‘lơ̆ng rŏ sơ̆ ki kơ bơngai Banar oei hơnơ̆ng kiơ̆ yok rok jơ̆ng. “Rim pơlei bơngai Bahnar tơ̆ ou jei đei rông găl. Rông ưh khan lăp hơnih hop akom, pơma dơnuh dih băl tơdrong pơlei mă oei vei răk tơƀăk mong tơdrong oei sa joăt joe ‘lơ̆ng rŏ sơ̆ ki đơ̆ng mĕ ƀă yă ƀok pơsư̆ ăn. Pơlei Bahnar kăl đei rông”.
Đơ̆ng ƀôh hơdăh kơ ‘măng ŭnh sa sơnăm 2024, pơlei Kon Sơ Lăng pơjing jơ ‘năr pơjao rim khul tơplih dih băl vei lăng năng tông rông. ‘Nou jĭ trong mă kon pơlei vei lăng năng tông muk drăm păng hơnih oei sa kơdih kon pơlei. Tơdrong vei lăng kơdih ‘noh oei đei rim pơlei Bahnar lơ̆m tơring pơm kiơ̆ păng hơmet ming trŏ lăp hăm yan ou. Ƀok Khyut oei lơ̆m pơlei Kon Sơ Lăl, tơbăt, pơlei đei kmăi ot ƀa pơlei, kơna khul vei lăng kơ pơlei mĭnh păh vei lăng năng tông rông, mĭnh păh iŏk jang dôm tơdrong jang anai.“‘Ngoăih tơdrong jang tơm vei lăng năng tông rông, khul nhôn oei tơplih dih băl lăng kmăi ot ƀa kơ pơlei vă chă ot ƀa ăn kon pơlei lơ̆m pơlei. Rim pơlei anai năm ot ƀa, adoi năm dăr joang jơ̆p lơ̆m pơlei vă tơtom ƀôh, vei kơjăp sơđơ̆ng”.
Đơ̆ng tơdrong ŭnh sa, bơngai Bahnar tơ̆ Kon Sơ Lăng, tơring Ia Khươl, dêh char Gia Lai hlôi tơ iung pơjing dơ̆ng rông ‘nao.Mă lei tơdrong tơ iung pơjing dơ̆ng ưh khan lăp vă kơ đei. ‘Nou jĭ hơnih pơ yoa ăn pơlei pơla. Hơnih mă kon pơlei tơƀơ̆p dih băl , pơma dơnuh tơdrong pơlei, atŭm dih băl vei lăng năng tông tơdrong hơrih sa. Jĭ hơnih dôm bơngai ‘lŏ kră chă pơtho ăn jơhnơr mơlôh tôn chĭng chêng, tơdrong tanh broong jak păng jơhngơ̆m đon hưch hanh hơmanh bơnê hăm tơdrong oei sa joăt joe ‘lơ̆ng rŏ sơ̆ ki kơ hơdrĕch hơdrung kơdih.
Viết bình luận