Tang liang (đei tơring krao teng leng) jing hơdrĕch 'long hon kơdih lơ̆m mir ôr, lơ̆m bri. Tang liang đei tơm kơjung, hla păng pơkao vă le lăi hăm tơm tang, păng tăng. Rim ah pơyan puih, tơm 'long pơtơm lĕch hla pơda păng chôh pơkao, adoi jing khei năr kon pơlei Jarai tơ̆ Gia Lai chă pĕ hla păng pơkao tang liang vă pai xa, pơjing tơmam pai xa.
Tang liang mơ̆ng noh chrih kơ đon mă lei xa bơih noh băt ưh kơ hiơt.
'Nhot tang liang noh tăng krưp, mă lei đơ̆ng rŏng kơ tăng noh đei tơdrong 'ngam 'lơ̆ng – tơdrong 'lơ̆ng pơm ăn bơngai ayơ hlôi xa minh 'măng noh ưh kơ layơ hiơt. 'Nhŏng Hiao Dương, oei tơ̆ Kueng kơphô̆ 7, xah Phú Thiện, dêh char Gia Lai ăn tơbăt: “ 'Nhot tang liang hơnơ̆ng kơ đei đơ̆ng khei 1 truh khei 3 đĕch, khei năr ou noh tơm tŏk bŏk chăt hla pơda păng chôh pơkao, ƀou phu, ou jĭ khei năr xa 'lơ̆ng hloh. Noh 'meh đei xa athei gô truh pơyan, năm tơ̆ mir pơtơm đei. Pơkao păng hla adoi tăng ngăl, mă lei mưh băt xa păng chă pai pơjing noh pă gan tăng păng xa 'lơ̆ng”.
Trong pai 'nhot tăng ou noh ƀônh đĕch. Hla păng pơkao tang liang hơnơ̆ng đei pơhang hăm unh vă hăp rơmuơn, đang kơ noh pĕt hĕch vă kơ hăp 'lơ̆ng. Đơ̆ng rŏng noh, đe peh hơtŭm hăm ƀoh hơmrĕ hăng.
'Nhot tang liang hơnơ̆ng đei rơba hăm 'nhĕm ƀuh, ka kro, dah mă peh hăm ƀoh 'măn sŏng hăm por tŏ. Mă lei 'lơ̆ng hloh noh rơba hăm nhŭng ƀuh dah mă ka ƀuh. 'Nhĕm sĭn, oei ƀou phu, noh hek iĕ lŭk lơ̆k hăm tang liang. Tôm lŭk lơ̆k dih băl pơjing đei minh tơmam xa ƀônh păng đei 'lơ̆ng chrih chrai hloh.
Mă kăl, vă kơ hăp 'lơ̆ng hloh, mih ma duch nă oei tah hmôch trit (hmôch iŭ). Hmôch trit iŭ lŭk lơ̆k atŭm hăm 'nhot tăng, hơmrĕ hăng păng ƀăt ƀoh pơjing đei minh 'nhot tang liang xa 'lơ̆ng phara kơdih. 'Nhot tăng mă blŭng xa mă lei đơ̆ng rŏng kơ noh hăp jing 'ngam 'lơ̆ng, pơm ăn bơngai xa 'meh chă xa hơnơ̆ng đĕch.
Kiơ̆ kơ yă Siu H’Kyut, thôn Plơi Tel A, xah Phú Thiện, dêh char Gia Lai, 'nhot xa ou hlôi juăt hăm bơngai Jarai đơ̆ng kră sơ̆. Mă tơdrong hơrih đei ƀôh hloh, dang ei kon pơlei ưh kơ hiơt tơdrong 'lơ̆ng kơ 'nhot ou, phŏ jing hloi 'nhot xa 'lơ̆ng kơ bơngai pơ-'nam kơ jang: “Ƀlŏk hơdơ̆r kơ khei năr tơnap tap sơ̆, xa juăt bơih noh ưh đei ƀôh tăng. 'Nhot xa ou dang ei adoi đei 'nhŏng oh bơngai Kinh lơ̆m pơlei lăp xa. Bơngai Jarai nhôn hơnơ̆ng kơ pơhle hăm dih băl, bơngai xa tăng noh pơ-'nam, xa hơ̆ noh hơlah. Hơbŏ yuơ noh mă tang liang tăng mă lei 'lơ̆ng”.
Hrei ou, tơdrong hơrih tơplih bơih, đei lơ tơmam xa 'nao 'lơ̆ng hloh. Chŏng mă, lơ̆m tơdrong rơih noh, tang liang adoi oei đei lơ̆m rim 'măng sŏng xa kơ kon pơlei Jarai. Mă kăl đơ̆ng rŏng kơ dôm năr lêh Têt, ah mă tơmam xa pai hăm rơmă, 'nhĕm ou to, đe ƀlŏk dơ̆ng truh tơdrong tăng kơ 'nhot tang liang. Minh siĕr 'nhot tang liang rơba hăm 'nhĕm ƀuh dah mă ka ƀuh ưh hơdrô̆ tơgŭm ăn 'măng sŏng xa jing 'lơ̆ng mă oei pơm ăn rơngơp, 'lơ̆ng hăm jơhngơ̆m jăn.
Oei hăm dôm bơngai năm jang tơ̆ hơtaih, noh hơnơ̆ng truh ah pơyan 'nhot tang liang, đe ƀlŏk hơdơ̆r truh tơdrong 'lơ̆ng noh. Pơmai Ksor H’Ry, tơ̆ pơlei Chơ Ma, xah Ia Pa, dêh char Gia Lai tơroi: “Đơ̆ng oei 'lơ̆p inh hlôi juăt hăm yuh tăng kơ 'nhot tang liang bơih. Dang ei năm jang tơ̆ hơtaih noh hơdơ̆r kơ 'nhot xa ou, noh hơnơ̆ng truh ah pơyan tang liang chăt hla pơda păng chôh pơkao noh mĕ ƀă inh năm tơ̆ mir pĕ pơtruh ăn kơ inh. Xa rah ƀlŏk rah kơ pơlei pơla, tơgĭt gah đon bơnôh unh hnam lơ̆m rim 'măng sŏng xa”.
Tang liang yuơ noh ưh hơdrô̆ ƀônh ƀŏ jĭ minh tơmam xa 'nhot bri. Noh jing hơyuh kơ pơyan puih mak tơring groi kông, jing tơdrong tơguăt đơ̆ng kon bơngai hăm cham char, jing tơdrong 'lơ̆ng lơ̆m joh ayŏ tơmam xa kơ bơngai Jarai. Lơ̆m khei năr tơdrong hơrih 'nao, ah mă lơ kơjă juăt jue dar deh hiơt hiong, dôm tơmam xa nhen tang liang adoi oei tơƀlŏk kơ tơm a la chă, kơ pơlei pơla, kơ dôm khei năr atŭm băl năm tơ̆ mir, atŭm băl et xa tăp dăr tơnuh unh khơ̆ng.
Viết bình luận