Trong kơjung hơtăih hloh 1km 700 met mơ̆t lơ̆m pơlei Bu Sir, tơring Quảng Sơn, dêh char Lâm Đồng dang ei să bơbơng, rơgoh ‘lơ̆ng, tơƀưh dôm pơbŭng hnam sơđơ̆ng tŏk bŏk mir pơgar chehphe jơk ƀlĭk păng bro kông. Kon pơlei chă yơ yak, chơ tơmam drăm choh jang sa mơsuơ̆t mơsoăt sơđơ̆ng; trong pơlei, koeng ƀôt thơ thŭr, tơdrong hơrih sa lơ̆m pơlei sơđơ̆ng. Yă H’ Thoan, kon pơlei oei lơ̆m pơlei Bu Sir tơbăt, pơđĭ lơ̆m pơlei vang tơgop năr jang, plang ăn teh, atŭm hăm teh đak ming man trong ou. Păng jei kiơ̆ đơ̆ng yă H’ Thoan, kră pơlei jang hloi thôn trơng Y Long hlôi tơgop jơhngơ̆m lơ hloh. Ƀok hơnơ̆ng chă yak năm tơ̆ rim ŭnh hnam pơrô̆ hơvơn kon pơlei plang ăn teh, vang iung jang pơih să trong nơnăm. “Sơ̆ trong nơnăm tôch mơmat tat, gơnơm đei ƀok Y Long yak năm rim ŭnh hnam chă pơrô̆ hơvơn kon pơlei plang ăn teh, tơgop năr jang pơm trong. Dang ei trong ‘lơng, gre ô tô, gre bơbĭt chă yak hiôk hian, truh hloi bơ̆n yak jơ̆ng jei rơgoh ‘lơ̆ng hloh”.
Kră pơlei Y Long ‘noh mĭnh lơ̆m hloh 880 ‘nu bơngai đei kon pơlei lui yom lơ̆m tơring kon kông kơ dêh char Lâm Đồng. Ưh khan lăp pơrô̆ hơvơn pơm trong, pơm jŭk yuk trong hơlou lơ̆m choh jang sa, ƀok oei đei nơ̆r pơma tôch trŏ lăp lơ̆m pơlei pơla, tơgop pơrô̆ tơbăt khôi luơ̆t, xek tơlang, hơmet pơ ‘lơ̆ng tơgoăt tơgoăl păng vei kơjăp sơđơ̆ng dơ̆ng kơjăp đơ̆ng tơring, pơlei hloi.
Ƀok hơnơ̆ng tơƀơ̆p, pơma dơnuh, pơtho khan ăn kon pơlei păng kôn mon kon sou pơm kiơ̆ ‘lơ̆ng khôi luơ̆t, ưh kơ mơ̆ng kiơ̆ nơ̆r đe pơhlŭ pơdôr, ưh kơ hơvĕng, tơtông klĕ; hơdrin jang sa pơnam, tơ iung pơjing hơrih sa ‘lơ̆ng. Hăm ƀok, ‘meh vă kon pơlei mơ̆ng păng pơm kiơ̆ lei mă blŭng kơdih kou păng ŭnh hnam kăl pơm jŭk yŭk trong hơlou ‘mơ̆i.“Pơrô̆ hơvơn kon pơlei pơm ƀlep, ưh kơ mơ̆ng nơ̆r đe chă pơhlŭ pơdôr pơm tơdrong ou to. ‘Noh ưh kơ hơvĕng, phă pơrăm, ưh kơ tơtông klĕ ... hơdrin jang sa đĕch. Mă blŭng, bơ̆n kăl pơtho khan ăn kôn mon kon hơ ‘lơ̆p kơdih ‘mơ̆i kơna mă pơ̆n chă pơma pơtho khan ăn đe nai, ƀôh ŭnh hnam bơ̆n ‘lơ̆ng ‘noh đe mă pơm kiơ̆”.
Tơdăh pơlei Bu Sir đei tơdrong pơm jŭk yŭk trong hơlou, tơklep hăm kon pơlei kơ kră pơlei Y Long păng lơ sơnăm pơlei hơnơ̆ng iŏk đei pơlei oei sa ‘lơ̆ng, tơdrong hơrih sa kơ kon pơlei roi năr roi atŏk tơ iung, lei tơ̆ tơring Bảo Thuận, kră pơlei K’Tiếu, thôn Duệ jei jing mĭnh lơ̆m dôm bơngai đei kon pơlei lui yom, hlôi tơgŭm kon pơlei hơdrung K’ho thôn Duệ vei răk, tơƀăk mong tơdrong oei sa joăt joe sơ̆ ki. Jĭ bơngai ngê̆ nhân tôn chĭng chêng, ƀok hlôi kơrŭn đĭ ai chă pơtho ăn jơhnơr kơlôh tôn chĭng chêng, pơtho khan ăn kon pơlei hŭt dôm tơdrong joăt sơ̆ ki pă gan trŏ lăp, tơgoăt tơgoăl pôm nơ̆r ƀơ̆r đon, atŏk tơ iung jang sa păng vang vei lăng năng tông pơlei pơla sơđơ̆ng dơ̆ng kơjăp.
Ƀok hơnơ̆ng vang năm rim ‘măng hop akŏm lơ̆m pơlei, tơring vă băt hơdăh trong bơ̆ jang đơ̆ng teh đak đơ̆ng noh pơtho khan ăn ŭnh hnam, kơtum kơtŏng ‘nhŏng oh păng kon pơlei. Đơ̆ng dôm tơdrong hơdăh lơ̆m hơrih sa yan ou, kră pơlei K’Tiếu hơdrin chă pơrô̆ pơtho khan ăn rim bơngai jang kiơ̆ ‘lơ̆ng khôi luơ̆t teh đak, hơrih sa tơgoăt pôm ƀơ̆r đon, ưh kơ gơ̆h chă hil hơreh dih băl ou to.“Ba kăl pơnam vang năm hop akŏm vă băt hơdăh rim trong bơ̆ jang đơ̆ng Đảng păng khôi luơ̆t kơ Teh đak, đơ̆ng noh pơtho khan ăn kơtum kơtŏng ‘nhŏng oh păng kon pơlei. Ba pơrô̆ pơrôp, pơtho tơbăt dôm trong bơ̆ jang đơ̆ng teh đak tơlĕch jang kiơ̆ hloi lơ̆m tơdrong yan ou vă kon pơlei hlôh vao”.
Đơ̆ng Quảng Sơn truh tơ̆ Bảo Thuận păng lơ tơring kon kông anai, khul đei vă jê̆ 900 ‘nu bơngai đei kon pơlei lui yom tŏk bok jing gơng tơroh kloh klĕch ƀar păh kon pơlei hăm khul kơdră chĕp pơgơ̆r đảng, kơdră chĕp pơgơ̆r tơring, Măt trân păng khul Kŏng ang. Hăm tơdrong băt hơdăh lơ̆m tơring păng nơ̆r pơma đei kon pơlei lui yom, đe sư hlôi tơgop lơ̆m hơnhăk trong bơ̆ jang, khôi luơ̆t truh hăm rim ŭnh hnam; tơtom băt hơdăh, xek tơlang tơdrong chă tơhil dih băl, pơrô̆ pơtho khan ăn kon pơlei ưh kơ pơm glăi khôi luơ̆t, ưh kơ mơ̆ng nơ̆r đe chă pơhlŭ pơdôr, chere ou to.
Hơnăp jang ‘noh đei iung jang kiơ̆ rim trong tơlĕch jang vei lăng kơdih tơ̆ pơlei pơla. Truh dang ei, Lâm Đồng hlôi pơjing đei 214 khul vei lăng kơdih sơđơ̆ng hăm đei vang iung jang đơ̆ng dôm bơngai đei kon pơlei lui yom, lơ̆m ou đei 186 khul iung jang hơnơ̆ng, jơnei kơjăp. Rim khul jang nhen “Tơring khop sơđơ̆ng dơ̆ng kơjăp”, “Teng neng vei lăng sơđơ̆ng”, “Koeng sơđơ̆ng dơ̆ng kơjăp”… tŏk bŏk iung jang ‘lơ̆ng lơ̆m vei lăng năng tông kơjăp, tang găn hơlou păng vei lăng sơđơ̆ng tơ̆ pơlei pơla.
Ƀok Bon Yô Soan, Kơ iĕng Kơdră chĕp pơgơ̆r Hơnih jang MTTQ Việt Nam dêh char Lâm Đồng akhan, kră pơlei, bơgai đei kon pơlei lui yom jĭ dôm bơngai kăl hloh lơ̆m pơrô̆ hơvơn kon pơlei, hơmet pơ ‘lơ̆ng tơgoăt tơgoăl pôm nơ̆r ƀơ̆r đon păng tơ iung pơjing tơdrong hơrih sa sơđơ̆ng dơ̆ng kơjăp.“Hơnăp jang kơ kră pơlei, dôm bơngai đei kon pơlei lui yom lơ̆m kon kông iung jang ‘lơ̆ng lơ̆m tơdrong atŏk kơtang sut hŭt dôm tơdrong oei sa joăt joe sơ̆ ki pă gan trŏ lăp. Mă kăl pơtho tơƀôh trong bơ̆ jang đơ̆ng Đảng, Khôi luơ̆t Teh đak lơ̆m kon pơlei; jĭ bơngai pơm jŭk yŭk trong hơlou hơnhăk dôm tơdrong ‘lơ̆ng hơ iă lơ̆m tơ iung pơjing pơlei pơla, tơ iung pơjing koeng ƀôt lơ̆m tơdrong pơkăp kơ pơlei. Hơnăp jang kơ kră pơlei, bơngai đei kon pơlei lui yom jĭ tôch gĭt kăl.”
Mĭnh nơ̆r pơtho khan tơtom, mĭnh ‘măng tơlang mưh đei tơdrong tơhil dih băl dăh mă pơrô̆ pơtho khan ăn kon pơlei ưh kơ mơ̆ng kiơ̆ nơ̆r đe chă pơhlŭ pơdôr pơm tơdrong ou to jei tơgop kơtang lơ̆m tang găn dôm tơdrong glăi đơ̆ng hrôih, đơ̆ng pơlei pơla. Gơnơm đơ̆ng tơdrong kon pơlei lui yom, tơdrong pơm jŭk yŭk trong hơlou păng hơnăp jang kơtang đơ̆ng dôm kră pơlei, bơngai đei kon pơlei lui yom, tơdrong vei lăng sơđơ̆ng dơ̆ng kơjăp đơ̆ng pơlei pơla păng tơdrong hơrih sa sơđơ̆ng hiôk hian đei hơmet pơ ‘lơ̆ng rim năr lơ̆m rim pơlei pơla kơ dêh char Lâm Đồng.
Viết bình luận