Dôm năr tơ jê̆ Tết ngyên đán Bính Ngọ 2026, tơ̆ dêh char Gia Lai hơnơ̆ng đei lơ tơdrong jang hiơ̆k bơngơ̆t vei lăng tơdrong hơrih sa ăn ŭnh hnam teh đak tơgŭm, ŭnh hnam dơnuh hin, kon pơlei bơngai kon kông. Tơ̆ xăh Ia Rbol, hơnih đei dang 93% kơsô̆ kon pơlei ‘noh jĭ bơngai Jarai, Hơnih Kanh sat vei lăng trong nơnăm Kŏng an dêh char Gia Lai hlôi jang hơdai hăm Anih vei lăng kon pơlei xăh Ia Rbol pơgơ̆r tơdrong jang ‘Pơyan puih mak hiôk jơhngơ̆m - Têt ‘mêm kơ eng”. Khŭl pơgơ̆r kŭm hlôi pơjao asong 200 tơpu tơmam Têt, 1 tơpu đei kơjă 500.000 hlak jên, truh rim ŭnh hnam teh đak tơgŭm, ŭnh hnam dơnuh hin, ŭnh hnam đei tơdrong hơrih sa mơmat tat.
Ƀok Nay Pol, Phŏ Kơdră Hơnih joh ayŏ - Tơpôl xăh Ia Rbol, dêh char Gia Lai tơbăt: “Mưh rim năr têt joăt joe, xăh Ia Rơbol ling lang hiơ̆k bơngơ̆t truh tơdrong hơrih sa kơ kon pơlei, hăm ‘meh vă rim bơngai gơh đei sơng têt chơt hơiă, hiôk ngăl. Lơ̆m năr Têt, dêh char kŭm đei tơmam tơgŭm gơih ăn kơ xăh vă tơtom vang tơgŭm kon pơlei đei dơ̆ng tơdrong hiôk sơng Têt tôm măh hloh. Hơdai hăm ‘noh, xăh hiơ̆k bơngơ̆t hloh truh dôm ŭnh hnam đei bơngai jĭ pơlŏ, bơngai jo jăn păng dôm ŭnh hnam đei tơdrong hơrih sa mơmat tat dêh hloh, vă vei sơđơ̆ng ưh kơ lê̆ ŭnh hnam kon pơlei hơyơ ưh kơ măh sŏng sa, ưh kơ măh hơbăn ao hrŭk lơ̆m năr Têt”.
Xăh Đam Rông 4 dêh char Lâm Đồng đei pơjing kiơ̆ đơ̆ng tơmât hơdai kon pơlei păng teh đơ̆ng 03 xăh: Đạ Tông, Đạ Long păng Đưng K’Nớ. Xăh đei teh tôch xă, hăm hlŏh 17.000 ‘nu bơngai; lơ̆m noh mă lơ ‘nŏh jĭ kon pơlei kon kông. Ƀok Lơ Mu Ha Poh – Bí thư Đảng xăh Đam Rông 4, ăn tơbăt, rim ‘măng Tết truh, khul chĕp kơ̆l Đảng păng khul kơdră tơring hơnơ̆ng pơngơ̆t tơdrong arih xa găh tơmam drăm păng jơhngâm đon ăn kon pơlei, mă loi jĭ dôm unh hnam kon kông, unh hnam tơnuh păng dôm unh hnam pŭ răm đơ̆ng tŏ ‘mi kial kơnê̆. Hơdai hăm jên đơ̆ng tơring, đei lơ khul jang tơgŭm vang hơpăh hlŏh 1.000 tơpu tơmam ăn kon pơlei kon kông.
“Ƀât Tết vă pơjing jơhngâm đon hưch hanh, chơt hơiă ăn kon pơlei, tơring pơgơ̆r lơ tơdrong hơri hơxoang, pơm ngôi, thi pơm ƀĕng chưng, prăh kơmlăi pơkao lơ̆m kơmăng ‘năr 30 Tết. Atŭm hăm ‘nŏh, ‘ngoăih kơ ƀơk tơmam đơ̆ng Đảng păng teh đak tơgŭm, tơring oei tơgŭm thim lơ tơmam yoa kăl ăn unh hnam tơnuh, vă jê̆ tơnuh, unh hnam hiong răm lơ đơ̆ng ‘mi kial hơtuch sơnăm âu ki vă rim bơngai gơ̆h sơng xa Têt chơt hơiă ‘nă hal”.
Xăh Đăk Tô (Quảng Ngãi) đei pơjing đơ̆ng tơdrong tơmơ̆t hơdai thị trấn Đăk Tô păng dôm xăh Tân Cảnh, Pô Kô, Diên Bình. Sơnăm 2025, mŭk drăm - tơpôl kơ xăh hơnơ̆ng pơvei jang tŏk, lơ tơdrong hơgăt iŏk đei păng yak hloh trong tơlĕch jang. Hơdai hăm ‘noh tơdrong hiơ̆k bơngơ̆t vei lăng tơdrong hơrih sa, tơmam drăm ăn kon pơlei, vei sơđơ̆ng rim bơngai sơng têt tôm măh, hiôk, xăh Đăk Tô tôch kơ lăng kăl pơgơ̆r dôm tơdrong jang joh ayŏ, chơt hơiă pơyan puih mak ƀĕnh tơdrong ‘lơ̆ng joăt joe.
Ƀok Mai Huy Hưng - Phŏ Kơdră Anih vei lăng kon pơlei xăh Đăk Tô tơbăt: “Tơdrong joh ayŏ - tơpôl ‘noh nhôn kŭm ling lang lăng kăl, đei dôm tơdrong jang chơt hơiă pơyan Puih mak vă kon pơlei lơ̆m tơring sơng Têt kŭm nhen dôm tơdrong jang atŭm lơ̆m tơpôl kon pơlei. Mă loi ‘noh rim sơnăm ‘noh xăh kŭm pơgơ̆r tơdrong jang “Ƀĕng chư̆ng”hơmet ăn kon jên vă tơgŭm păng kon pơlei pơm ƀĕng chư̆ng vang pai hơdai chơt hơiă lơ̆m tơdrong hơmet ăn sơng Têt, mă loi ‘noh jĭ asong ƀĕng ăn kơ dôm ŭnh hnam dơnuh hin, ŭnh hnam vă jê̆ dơnuh hin”.
Plei Pi Nao, xăh Nhân Cơ, dêh char Lâm Đồng jĭ anih akŏm đei tôm tơdrong ‘lơ̆ng găh jŏh ayŏ kơ dŏ xoang đơ̆ng tơpôl kon pơlei kon kông tơ̆ găh Pơbăh Tây Nguyên, nhen M’Nông, Mạ, K’Ho. Hnam yă H’Yon, Bí thư Chi ƀô̆ plei Pi Nao, jĭ anih bơ̆ jang kơ Grŭp tanh brai vai khăn, kŭm jing 1 lơ̆m dôm anih đe juăt truh hơlen năng tơdrong juăt, jŏh ayŏ kơ dŏ xoang kơ Anih chă tơmang lăng tơpôl plei Pinao, mă loi ƀât Têt truh.
“Anih chă tơmang lăng tơpôl tơ̆ plei Pinao pơtơm mât bơ̆ jang, tơ̆ âu nhôn pơgơ̆r hơri hơxoang, pơgơ̆r dơ̆ng tơdrong et jur xa păng pai dôm tơmam xa kon kông. Hăm hơnăp jang pơm bơngai vei lăng Grŭp jang hơdoi, nhôn pai tơdrô ge, đei prit bri sơ̆k kro, đei tơƀăng kro vă tĕch ăn tơmoi. Hơdai hăm ‘nŏh đei khul hơri hơxoang, tôn chĭng. Hnam pơjing tơdrong ‘lơ̆ng vă pơlei vei kơjăp păng tưk tơiung tơdrong juăt đơ̆ng hơdrĕch kơdih, vă rim jơhnơr mơlôh vang akŏm, roi ƀôh ‘mêm păng ‘mĕh chĕp vei tơdrong juăt ‘lơ̆ng đơ̆ng hơdrĕch kơdih. Ƀât năr lêh têt ‘nŏh Đảng, teh đak bơ̆n krao hơvơn rim bơngai lơ̆m pơlei pơgơ̆r xa têt rok bơngai yoăn, vă rim bơngai ngôi hơdai, tơƀâp băl. Hnam yơ đei ƀôh ‘nŏh pơgơ̆r tih ƀiơ̆, hnam yơ ưh đei ‘nŏh pơgơ̆r ngôi lăp ai, vă kơchơt”.
Đơ̆ng tơdrong jang tơm teh đak tơ jur dơnuh hin kơjăp, tơdrong jang sut hnam pơgia, hnam hiah hiok...sơnăm 2025, 10 ŭnh hnam dơnuh hin, mơmat tat tơ̆ plei Groi 1, xăh Đak Đoa, dêh char Gia Lai, đei Teh đak tơgŭm man hnam. Mĭnh pôm hnam să tôch ai đơ̆ng 30m2 tơ̆ kơpal, mơ̆ng kiơ̆ lơ̆m tơdrong tơgop dơ̆ng đơ̆ng ŭnh hnam, hơdrô̆ teh đak tơgŭm đĕch ‘noh 60 triệu hlak jên 1 pôm hnam. Hơdrol kơ Tết Nguyên đán, 10 tŏ hnam tơ̆ plei Groi 1 đĭ man đang păng pơjao ăn kơ dôm bơngai sa yua.
Mŏ Chon kŭm hăm klo păng 2 ‘nu kon sư hơmet mơ̆t hnam ‘nao ƀlep năr Têt truh, pă gơh ôn tơdrong hiôk chơt: “Têt, ŭnh hnam kŭm ưh kơ đei pơgơ̆r tih kiơ ôh, mă lei đei hnam ‘nao ‘noh jơhngơ̆m chhôk dêh... Kŭm gơnang đơ̆ng đei Teh đak tơgŭm 1 puăt, ŭnh hnam tơgop dơ̆ng 1 puăt kơna mă đei đăi hnam oei ‘lơ̆ng thoi âu. Đei hnam oei sơđơ̆ng ŭnh hnam đei dơ̆ng tơdrong ‘lơ̆ng hơtŏk tơiung mŭk drăm, hơtuch sơnăm đei drơ̆ng ăn klăih đơ̆ng dơnuh hin. Tơ̆ hơnăp kơnh, ŭnh hnam gô hơnơ̆ng pơlung băl jang sa, hơtŏk tơiung mŭk drăm ưh kơ lê̆ dơnuh hơlơ̆k dơ̆ng. Tôch kơ bơnê kơ Đảng, Teh đak”.
Plei Đắk Giá 1, xăh Dục Nông (Quảng Ngãi) dang ei đei 152 unh hnam hăm 612 ‘nu bơngai, lơ̆m noh đei lơ kon pơlei Xơ Đăng. Kiơ̆ ƀok A Thương, ƀok pơgơ̆r plei Đắk Giá 1, mih ma duch nă mât 1 jơhngâm đon jang tŏk mŭk drăm, adrin choh jang xa, truh dang ei lơ̆m pơlei oei pă 9 unh hnam tơnuh păng 2 unh hnam vă jê̆ tơnuh. Sơnăm âu ki, yă dôm tơmam đơ̆ng choh jang xa tơm nhen cheh phe, cao su, ƀum sơđơ̆ng, jang đei lơ, tơgŭm ăn tơdrong arih xa kơ kon pơlei roi tŏk, um ai tơring tơrang tơplih ‘nao roi ‘lơ̆ng.
Sơng pơyan Puih mak ‘nao hăm ƀĕnh jơhngâm đon chơt hơiă yoa đơ̆ng choh jang xa đei, yă tơmam tŏk, ƀok A Thương đei nơ̆r tơtă ăn kon pơlei: “Ƀât Têt inh thơ thou ăn đe mĕ ƀă, yă ƀok, ‘nhŏng mai oh pran jăng grăng akâu, xa Têt gơ̆h ‘mơ ‘met, et ƀier, et tơdrô tơtơng, vă huei kơ đei jĭ jăn. Mưh hao gre athei yơ̆l môk kŭp vă vei lăng kơdih kâu păng rim bơngai jŭm dăr. Kiơ̆ tơdrong hơgăt 168 kon pơlei bơ̆n athei adrin pơm kiơ̆ mă ‘lơ̆ng, mă loi ƀât Têt. Đei ƀăng hao gre ‘mơ̆i mă gơ̆h hao gre kơdâu tơ̆ trong”.
Thôn Liêng Hung, xah Đam Rông 2, dêh char Lâm Đồng đei hloh 282 unh hnam hăm hloh 950 măt bơngai, mă lơ noh kon pơlei K’Ho păng M’Nông. Ƀok Cil Ha Kròng (bơngai K’Ho) jĭ minh lơ̆m dôm bơngai jang chŭn gơh rơgei, đei kon pơlei lui yom tơ̆ thôn Liêng Hung, xah Đam Rông 2, dêh char Lâm Đồng. Gơnơm pơ̆n chă choh hơmet var pơgar, pơtăm chehphe atŭm hăm sâu riêng păng minh ƀar hơdrĕch 'long xa plei đei kơjă măt, sơnăm ou ki, unh hnam ƀok Cil Ha Kròng đei iŏk yua vă jê̆ 2 ti hlj:
“Gơnơm đei dôm jăl pơgơ̆r tơring chă tơgŭm, hơnơ̆ng năm truh tơ̆ thôn pơtho kon pơlei băt jang xa đei yua lơ, noh unh hnam inh păng kon pơlei lơ̆m pơlei băt hơdah hloh gah ki thuơ̆t pơm jang. Athei lui kiơ̆ Đảng, ưh đei mơ̆ng kiơ̆ đe kơnê̆ pơchŭt ôh, pơnam pơm jang vă pơlei pơla gơh sơđơ̆ng, tơdrong arih roi ƀôh ƀiơ̆. Unh hnam inh atŭm hăm kon pơlei pơgơ̆r sơng Têt atŭm vă hơtŏk tơdrong tơguăt tơguăl. 'Nou jĭ 'măng vă rim bơngai tơƀơ̆p băl, tơroi dih băl gah tơdrong hlôh vao lơ̆m pơm jang ăn pơyan truh, jĭ kơplah nơ̆r hơhiĕk sô̆ re ang jơ̆p pơlei pơla”.
Tơ̆ xăh Ia Dreh, adrol kơ Tết nguyên đán Bính Ngọ 2026, Anih jang kơ đe druh dăm, hơioh iĕ dêh char Gia Lai jang hơdoi hăm Khul druh dăm xăh păng dôm bơngai đei đon ‘lơ̆ng pơgơ̆r “Pơyan Puih mak ‘mêm kơ eng”, pơjing jơhngâm đon chơt hơiă ‘nă hal. Tơ̆ âu, anih pơgơ̆r hơpăh vă jê̆ 500 tơpu tơmam đei phe, mi tôm păng dôm tơmam yoa kăl ăn kon pơlei tơ̆ tơring, hơpăh 20 kơsuơ̆t jên hŏk ƀŏng, 10 tong gre tang vang ăn đe oh hŏk tro đei tơdrong arih xa pơmat tat.
Yă Ksor H’Un tơ̆ plei Nông Siu, xăh Ia Dreh, dêh char Gia Lai ƀôh hơdăh tơdrong pơngơ̆t đơ̆ng Đảng păng teh đak mưh rim ‘măng Têt truh: “Dôm unh hnam bơngai Jarai oei tơƀâp lơ pơmat tat tơ̆ tơring hơnơ̆ng đei Teh đak pơngơ̆t truh, tơgŭm tôch tơtom. Ƀât lăp ‘nŏh ƀơk hơbăn ao, ƀât lăp ‘nŏh tơgŭm phe vă gơ̆h đei tơdrong arih xa sơđơ̆ng. Dôm unh hnam pơmat tat găh hnam oei kŭm đei tơgŭm pơm hnam. Hăm dôm unh hnam ưh kơmăh tơmam vă choh jang xa, đei teh đak tơgŭm bơ̆n rơmo yŏng vă rong, hơdai hăm ‘nŏh tơgŭm jên vă kon pơlei dar dĕh jang tŏk, pơjing tơdrong arih xa sơđơ̆ng ‘lơ̆ng.”
Đơ̆ng rŏng kơ iŏk yua tơmam pơtăm, ƀa hơƀo 'măn ƀenh prong, 106 unh hnam bơngai Bahnar tơ̆ pơlei Stơr, xah Tơ Tung, dêh char Gia Lai hăt hot hơmet ge tơdrô ƀou phu 'lơ̆ng, rơ̆ ƀanh têt, răt hơbăn ao 'nao, ƀanh kĕo 'nou nai hia... vă unh hnam atŭm sô̆ lơ̆m năr blŭng sơnăm 'nao. Mŏ Đinh Thị Tranh, 27 sơnăm, oei tơ̆ pơlei Stơr, năr têt unh hnam hơnơ̆ng đei ge tơdrô vă rim bơngai atŭm chă pơma dơnuh, hơvơn băl adrin pơm jang, tơ-iung pơjing tơdrong arih phĭ tơtŏ dơnŏ 'lơ̆ng:
“Unh hnam inh kŭm ưh đei pơgơ̆r tih kiơ ôh, năr Têt ba chă hơvơn minh ƀar 'nu 'nhŏng oh năm tơ̆ hnam vă kơ chơt, atŭm chă et xa. Mă tơm noh năr têt 'nhŏng oh chă akŏm pơma dơnuh, atŭm et xa hiă minh 'măng. Ưh đei pơgơ̆r huach ou to ôh”
Hăm ƀĕnh jơhngâm đon chơt hơiă kơ Têt đơ̆ng kon pơlei dôm hơdrĕch kon kông tơ̆ dêh char Đắk Lắk, kon pơlei Rađe tơ̆ tơring Hơlĕch kơ dêh char sơng Têt kiơ̆ tơdrong juăt kơdih, tơklep kơjăp hăm mir roh păng tơdrong juăt đơ̆ng sơ̆. Đơ̆ng rŏng kơ kĕch yoă ƀa đang, Têt ưh lăp jơnăr pơdơ̆h ngôi đĕch mă oei jing jơnăr vă tơpôl pơlei pơla ngôi pơchơt hơdai.
Mŏ Kpă H’Thảo, tơ̆ plei Lê Diêm, xăh Sông Hinh, dêh char Đắk Lắk ăn tơbăt: “Ƀât Têt, bơngai Rađe tơ̆ Phú Yên hơnơ̆ng sơng xa têt kiơ̆ pơyan jang mir roh. Đơ̆ng rŏng kơ kĕch yoă đang, kon pơlei pơgơ̆r xa Têt, krao kơtum kơtŏng ‘nhŏng oh păng mih ma duch nă lơ̆m pơlei truh et xa hơdai. Mơ̆ng đơ̆ng tơdrong arih xa lơ̆m hnam thoi yơ mă đe pơgơ̆r et xa tih dăh iă, đei hnam kŏh xa kơpô, rơmo vă sơng xa Têt, unh hnam đei ƀôh ‘nŏh pơgơ̆r tih; oei dôm unh hnam pơmat tat ‘nŏh teh nhŭng, iĕr xa ngôi, mă lei Têt oei tôch chơt hơiă đĕch.”
Viết bình luận