Tơ̆ tơring Ia Băng, dêh char Gia Lai, hơnih tơm trong gre rĕnh Quy Nhơn-Pleiku, mă đơ̆ng lơ̆m jơ ‘năr pơdơ̆h lêh, jơva gre chưk, gre kôch oei gơ gring prăt măng prăt năr. Tơpôl gre chơ tơdrơp dih băl chưk tơnă trong tơ̆ dôm hơnih hlôi jang keh đang iŏk tơvih teh, pơjing ăn jơ ‘năr iung jang tĕnh koăng. Ƀok Trương Anh Đài, bơngai chĕp kơl pơm trong kơ mĭnh hơnih jang tơ iung pơjing ming man tŏk bok jang tơdrong vă jang tơnô̆ mă 3, jăl trong găn hloh tơring Ia Băng tơbăt:“Vă atŏk kơtang iung jang păng tơgĕch lơ̆m ‘năr tŏk, Công ty nhôn sơkơ̆t hơdăh đei teh dang yơ, ming man truh dang noh hloh, 3 hơyuh 4 khul, jang hơnơ̆ng prăt măng prăt năr vă keh đang hrôih; trong tơm ‘noh ăn dơ̆ng gre kmăi kmŏk, atŏk lơ bơngai jang vă iung jang keh đang hơdrol pơyan ‘mi”.
Jăl trong gre rĕnh Quy Nhơn – Pleiku hơtăih 125km, đei klăh asong 3 tơdrong vă jang. Lơ̆m ou, tơdrong vă jang mă 1 păng mă 3 hlôi iŏk tơvih teh đei dang 65–67%. ‘Nou jei jing mĭnh lơ̆m dôm hơnih ming man kăl tơlĕch jang kơtang tĕnh koăng hloh kơ Gia Lai, gơnơm tơdrong lăp đon kơtang đơ̆ng kon pơlei lơ̆m tơring jang ming man trong ou. Lơ ŭnh hnam hlôi hrôih pơjao ăn teh vă tơgum ăn ming man. ‘Nhŏng Yôh, bơngai Bahnar oei lơ̆m pơlei Alao, tơring Lơ Pang, đei teh găh lơ̆m iok tơvih vă pơm trong tơbăt:“Ŭnh hnam bơ̆n pơm kiơ̆ trong jang đơ̆ng Teh đak pơm trong gre rĕnh, đơ̆ng mă tơlĕch jang ‘noh ba drơ̆ng nơ̆r hloi. Kon jên hrŭ ăn tơgăl kơna ŭnh hnam ba drơ̆ng nơ̆r hloi.”
Găh rŏng tơdrong iung jang ming man tenh koăng dang ei ‘noh tơdrong lơ sơnăm apĭnh athei đơ̆ng bơngai tăh hla păng rim bơngai tang măt ăn kon pơlei dêh char Gia Lai.Prăt khei ‘năr đunh, Trong glung 19 nhen lĕ jăl trong tơƀưh kăl hloh ƀar păh Gia Lai păng Bình Định so. Tơdrong gre chă kơdou kiơ̆ trong hông hang krang nak nhen An Khê, Mang Yang pơm ăn jơ ‘năr păng kon jên chơ, mă kăl tơmam drăm choh jang sa, hơnơ̆ng lơ. Ƀok Nguyễn Hữu Thọ, oei tơ̆ tơring Đak Đoa, dêh char Gia Lai tơbăt, bơngai tăh hla tơring lơ ‘măng athei tơ iung pơjing jăl trong gre rĕnh Hơlĕch-Pơmơ̆t tơƀưh dih băl Tây Nguyên hăm tơring Tơmăn Tŏk bŏk, mă kăl ‘noh jăl trong Pleiku - Quy Nhơn. Dôm nơ̆r athei ou hlôi đei Khul kơdră tang măt Kuô̆k hô̆i dêh char Gia Lai tơgoăt iok, hơnơ̆ng pơma tơlĕch lơ̆m rim ‘măng hop akŏm Kuô̆k hô̆i, Khul kơdră chĕp pơgơ̆r teh đak păng rim hơnih tơm, hơnih bơ̆ jang.“Tơdrong vă jang trong gre rĕnh Quy Nhơn - Pleiku jĭ jơhngơ̆m hơpơi ‘meh vă đơ̆ng Kon pơlei lơ̆m tơring đơ̆ng sơ̆ khơ̆ dang ei, đunh bơih. Bơngai tăh hla jei chă apĭnh athei hăm Khul kơdră tang măt Kuŏk hô̆i, truh hloi kơdră tang măt dêh char păng kơdră tag măt Trung ương, jei pơma truh găh tơdrong hơpơi ‘meh vă ou. Hloh 2 jăl Kuô̆k hô̆i jăl 14 păng 15, jei lăng truh nơ̆r apĭnh, athei tơroi tơbăt hăm Kuô̆k hô̆i păng Khul kơdră Teh đak, vă iŏk đei tơdrong hơpơi ‘meh vă đơ̆ng kon pơlei”.
Bơngai tăh hla păng kon pơlei Gia Lai tơbăt jơhngơ̆m chơt hơ iă ‘nă hal mưh jăl trong gre rĕnh Quy Nhơn - Pleiku tŏk bŏk roi năr roi tơlĕch jang ming man roi năr roi đei ƀôh vă jing đơ̆ng rŏng lơ sơnăm hơpơi ‘meh vă. Hơnih ming man đei hơmŏ gô tơgop hơmet pơ ‘lơ̆ng tơdrong tơnap tap chă yơ yak, mơdro sa mă ki hei brei mơsơ̆ jĭ gơnơm lơ̆m Trong glung 19 hăm lơ trong hông hang krang nak, đơ̆ng noh pơjing rơvơn ăn kon pơlei păng hơnih mơdro sa lơ̆m atok tơ iung mŭk drăm. Mŏ Phạm Thị Thu, oei lơ̆m phương Pleiku, hơnơ̆ng chă yơ yak jang sa tơ̆ Quy Nhơn, tơbăt:“Ŭnh hnam nhôn hơnơ̆ng chă jang sa tơ̆ Quy Nhơn, tơdrong chă yak trong hrei ou jĭ tôch gleh hrat, hmă hmă kơtĕch 4-5 jơ mă truh. Mư̆h đei kơtơ̆ng ang gô đei trong gre rĕnh, ba chhôk hơ iă dêh. Kiơ̆ kơ ba băt, mưh trong gre rĕnh ou ming man keh đang ‘noh trong djăl hloh lăp 2 jơ ‘noh truh bơih. Lơ loh, hăm dôm bơngai jang sa nhen nhôn ‘noh dă ƀiơ̆ tơhoach jơ ‘năr, kon jên hu hloh lơ̆m rim ‘măng chă yơ yak”.
Trong gre rĕnh Quy Nhơn – Pleiku ưh khan mĭnh tơdrong jang trong nơnăm tơm dơnơm kơ dêh char Gia Lai, mă oei tơƀôh hơdăh tơdrong hơpơi ‘meh vă trŏ lăp đơ̆ng kon pơlei kơ tơring đei mơ̆ng kiơ̆ păng jang ăn. Dôm tơdrong jơnei ou, ưh khan lăp tơgop hơmet pơ ‘lơ̆ng dôm tơdrong kơ tơring mă oei pơjing hơyak kăl vă Khul kơdră tang măt Kuô̆k hô̆i dêh char Gia Lai hơnơ̆ng iung jang kiơ̆ ‘lơ̆ng hơnăp jang lơ̆m khei năr kơnh. Ƀok Châu Ngọc Tuấn, Kơ iĕng Kơdră chĕp pơgơ̆r Đảng dêh char, kơdră Khul kơdră tang măt Kuô̆k hô̆i dêh char Gia Lai tơbăt:“Nhôn ling lang băt hơdăh găh hơnăp jang, sơnong jang kơ khul kơdră tang măt Kuô̆k hô̆i dêh char sa roi pơm hơtok loi dơ̆ng. Khul Kơdră tang măt Kuô̆k hô̆i dêh char Gia Lai rim jăl truh ou kơnh gô hơnơ̆ng tơgoăt jang kiơ̆ dôm tơdrong joăt joe, jang keh đang ‘lơ̆ng hơnăp jang kơ bơngai tang măt kon pơlei, tơgop lơ̆m tơ iung pơjing Việt Nam lơ̆m ou đei Gia Lai atŏk tơ iung tenh koăng, kơjăp păng ƀĕnh ƀang tơdrong oei sa ‘lơ̆ng rŏ”.
Trong gre rĕnh Quy Nhơn – Pleiku tŏk bŏk đei tơlĕch jang tĕnh koăng tơ̆ Gia Lai tơƀôh hơdăh hloh ăn tơdrong hơpơi ‘meh vă trŏ lăp đơ̆ng bơngai tăh hla păng Kon pơlei hlôi đei mơ̆ng kiơ̆ păng roi năr roi iung jang kiơ̆ ‘lơ̆ng trong tơlĕch jang, đei jing dôm hơnih ming man hơdăh. Đơ̆ng noh, tơgop pơjing đei hơyak pran atok tơ iung ‘nao ăn tơring Tây Nguyên păng tơring Tơmăn tŏk bŏk.
Viết bình luận