VOV4.Bahnar - Lơ\m pơ yan pu\ih mak păr jơ\p tơ ring tơ rang pơ lei pơ la, lơ\m jơ hngơ\m chhôk ‘nă đơ\ng bơ ngai Việt Nam to\k bo\k yak năm tơ\ găh tơ năp, kon pơ lei Tây Nguyên sơng Tết, chơt hơ iă pơ yan pu\ih mak hăm dôm tơ drong hiôk chơt găh pơ tôch ‘lơ\ng hơ iă sơ năm 2017; hăm hiôk hian rơ nu\k rơ noa đơ\ng tơ drong tơ gu\m ‘lơ\ng hơ iă păng tơ klep ‘mêm kơ eng tơ\ dôm tơ ring oei mơ mat tat, tơ ring ‘mi kial đak lơ\p. Têt tru\h, rim ‘nu bơ\n ‘no\h nhen đei tơ mơ\t thim jơ hngơ\m pran đơ\ng tơ drong ‘mêm kơ eng dôm bơ ngai lơ\m u\nh hnam, bôl buăl. Lơ\m jơ năr mă blu\ng kơ sơ năm ‘nao Mậu Tuất, dôm nơ\r hmach ‘lơ\ng hơ iă hlo\h ‘măn ăn d^h băl đei tơ drong chơt hơ iă, ‘nă hal păng pơ đ^ hloi tơ drong ‘mêm kơ eng hăm u\nh hnam, pơ lei pơ la păng tơ pôl:  

- Sơng sơnăm ‘nao, puih mak 2018, bơngai Sedang oe\i tơ\ dêh char Kon Tum đe\i lơ tơdrong chơt hơ iă. Tơ\ 3 apu\ng găh Hơle\ch Trường Sơn ‘no\h đe\i: Đak Glei, Tu Mrông păng Kon Plông, đơ\ng Tơdrong jang ato\k tơ iung chehphe tơring tơngie\t kơ dêh char, tru\h dang e\i đơ\ng ro\ng 4 sơnăm kon pơlei hlôi pơtăm đe\i 1.000ha pơkă ăn io\k đe\i kơ jăp. Tơbăt jơhngơ\m đon chơt hơ iă khe\i năr blu\ng Puih mak sơnăm ‘nao, [ok A Dương, Kơ ie\ng Kơdră che\p pơgơ\r Đảng tơring Đak Tăng, apu\ng Kon Plông, dêh char Kon Tum tơbăt:  “Sơnăm ‘nao 2018 kon pơlei tơring Đak Tăng, apu\ng Kon Plông đe\i lơ tơdrong chơt hơ iă. Chơt kơ yuơ sơnăm 2017 au ki kon pơlei hlôi hơdrin jang sa păng io\k đe\i kơ jăp lơ\m jang mu\k drăm, tơpôl. ‘Ngoăih kơ ‘no\h tơdrong ve\i lăng sơđơ\ng tơring, sơlam te\h đak đe\i ve\i kơ jăp. Tơdrong er^h sa kơ u\nh hnam ayơ je\i đe\i [o#h hlo\h pơtêng hăm hơdrol. Sơnăm 2018, kon pơlei adoi nhen kơdră tơring gô chang păng hơpơi ‘me\h vă đe\i jơhngơ\m pran jăng grăng akau. Hăm tơdrong tơgoăt tơgoăl m^nh nơ\r [ơ\r đon, vang kơru\n đ^ jơhngơ\m lơ\m sơnăm ‘nao ^nh lui kon pơlei tơring Đak Tăng gô jang keh đang trong tơle\ch jang mă Đảng, Te\h đak tơle\ch ăn”.

- Kon Tum sơ năm âu ki ku\m tơ [o#h hơ iă lơ\m tơ drong hơ to\k tơ iung pran ‘long pơ gang, nhen sâm Ngọc Linh, Hồng đẳng sâm, đương qui…Sơ năm 2018, tơ drong hơ to\k tơ iung ‘long pơ gang đei tơ dra hơ drol gô jing hơ yak ‘lơ\ng lơ\m jang sa đơ\ng kon pơ lei Sê đăng. J^ ko\ng nhân kơ An^h jang pơm hơ dre\ch sâm Ngọc Linh, găh Ko\ng ti bri ‘long Đăk Tô, đ^ j^t dôm sơ năm kơ âu [ok A Hùng, plei Đăk Bia, xăh Tê Xăng, apu\ng Tu Mơ Rông, de#h char Kon Tum tă kơ sơng sơ năm ‘nao tơ\ pơ gar sâm tơ\ kông Ngọc Linh kơ jung hlo\h 1.800m ngăl. Lơ\m jơ năr g^t kăl tơ pl^h đơ\ng sơ năm so păng sơ năm ‘nao, [ok A Hùng pơ tru\h hmach Têt tru\h hăm u\nh hnam păng kon pơ lei: “Têt Nguyên đán sơ năm ‘nao, hmach kơ u\nh hnam păng m^h ma duch nă lơ\m pơ lei đei pran jăng grăng hơ kâu, hiôk hian. Hmach kơ kon pơ lei sơ năm hơ drin jang sa, pơ tăm đei lơ ‘long kăp g^t, nhen che\h phe, tơ [a\r.. Pơ tăm đei lơ ‘long pơ gang nhen sâm Ngọc Linh, sâm hro... vă hơ to\k tơ iung mu\k drăm u\nh hnam, hơ to\k ‘lơ\ng tơ drong ar^h sa. Hmach kơ kon sâu sơ năm ‘nao ho\k pơ hrăm ‘lơ\ng, hơ gei lơ hlo\h dơ\ng!”.

- Sơnăm au ki, ‘mi ro\ to\ hơlăng, kon pơlei oe\i lơ\m pơlei Bui, tơring Nghĩa Hưng, apu\ng Chư Păh, dêh char Gia Lai chehơhe, tiu păng [a đak ple\i ăl. Lơ\m jơ ‘năr blu\ng pơyan puih mak, kră pơlei Kpuih Bum ‘me\h vă sơnăm ‘nao dôm tơdrong tơ [ơ\p pu\n ai yak tru\h hăm pơlei Bui păng rim pơlei pơla Tây Nguyên: “Sơnăm ‘nao tru\h, rim bơngai chơt hơ iă ‘nă hal. &nh hơpơi ‘me\h vă lơ lau, sơnăm ‘nao ‘mi ro\ to\ hơlăng vă kon pơlei nhôn chă jang chehphe, tiu, chu\n na [a đak đe\i io\k yua kơ jăp hlo\h. Rim bơngai hơnơ\ng hưch hanh pơnam jang sa, pơtăm păng ve\i lăng ‘long pơtăm sơđơ\ng; vă rim bơngai đe\i dơ\ng kon jên răt sa, rim u\nh hnam ph^ tơto\ dơno\ ‘lơ\ng dơ\ng kơ jăp hlo\h dơ\ng”.

- Kră pơ lei Aê Trưng, tơ\ plei Kđoh, xăh Cư Pơng, apu\ng Krông Buk, de#h char Dak Lak ‘me\h vă lơ\m sơ năm ‘nao, kon pơ lei plei je#, plei hơ tăih pran jăng grăng hơ kâu, jang sa đei lơ păng vang 1 jơ hngơ\m đon tơ gu\m pơ jing pơ lei pơ la:  “Lơ\m 1 sơ năm ‘nao, ^nh ‘me\h đ^ đăng rim nu ling lang pran jăng grăng hơ kâu, jang sa đei [o#h, sơ đơ\ng tơ drong ar^h sa, sơ đơ\ng lơ\m pơ lei ‘lơ\ng hlo\h. &nh ư\h kơ ‘me\h rim ‘nu tơ te\h băl, pơ jăh băl, ^nh ư\h kơ ‘me\h tơ drong ‘no\h, mă ‘me\h rim ‘nu gô ar^h ‘lơ\ng hlo\h, ‘mêm kơ eng băl hlo\h. Ku\m ‘me\h lơ\m 1 sơ năm ‘nao rim pơ lei pơ la vang hơ dai băl pơ gơ\r pơ jei băl pơ jing pơ lei pơ la pơ dro\ng ‘lơ\ng hlo\h”

- Jơ ‘năr chơt hơ iă Têt, sơng Puih mak rơ ông rơ ang jơ\p tơring tơrang. Tơ\ Buôn Drô 2, tơring Cư Ne\, apu\ng Krông Buk, dêh char Dak Lak doom sơnăm tơ je# au, kon pơlei bơngai Êđê hlôi tru\h Têt Nguyên đán joăt joe kơ hơdre\ch hơdrung păng pơgơ\r lơ tơdrong pơchơt pơ hiơ\ Puih mak tơno\ ‘lơ\ng. Ama Puk, thôn trơng buôn Drô 2 pơma tơbăt:“Rim bơngai lơ\m pơlei je\i sơng Têt joăt joe nhen ‘nho\ng o\h hơdre\ch hơdrung anai. Lơ\m sơnăm ‘nao, ^nh ‘me\h vă rim kon pơlei lơ\m pơlei ling lang pran jăng grăng akau. Te\h đak lăng ba kơ jăp hlo\h dơ\ng ăn rim u\nh hnam dơnu\h lơ\m pơlei, vă pă đe\i u\nh hnam ayơ pơngot rơnge\i lơ\m sơnăm ‘nao”.  

-  Sơng pơ yan pu\ih mak ‘nao, u\nh hnam Amí Thia, tơ\ plei Đôn A, xăh Krông Na, apu\ng Buôn Đôn, de#h char Dak Lak, hlôi pơ gơ\r sa têt hơ dai păng vang tơ che\ng vă jang sa hơ to\k tơ iung [iơ\: “Têt ‘no\h ^nh hơ met hnam oei păng răt lơ tơ mam, ^nh răt [e\ng keo vă kơ kon hơ ‘lơ\p sa hơ dai mă chơt. Têt ‘no\h ‘nho\ng o\h, kơ tum kơ to\ng, mo\ o\h kon sâu lơ\m hnam tơ [ơ\p băl et sa chơt hơ iă sơ năm ‘nao. Sơ năm ‘nao ^nh ‘me\h u\nh hnam ku\m nhen kon pơ lei ling lang pran jăng grăng hơ kâu, ư\h kơ đei j^ pơ lo\, hơ drin jang sa mă hơ to\k tơ iung hlo\h. U|nh hnam nhôn đei 3 sao chu\n, sơ năm âu ki yuă đei 35 kơ [ao, sơ năm đơ\ng ro\ng ^nh ‘me\h gô hiôk hlo\h, đei lơ hlo\h dơ\ng. &nh gô hơ drin vei lăng mă ‘lơ\ng, ^nh gô săy pho\ng păng tơ ru\ih đak, mư\h ư\h kơ đei ‘mi ‘no\h [ôm đak tơ ru\ih”          

- Koeng kơpho# K’Ming, th^ trân Di Linh, apu\ng Di Linh, dêh char Lâm Đồng, dde\i hlo\h 400 pơbu\ng hnam, găh lơ bơngai K’ho. Lơ\m pơlei au đe\i 460 ha chehphe păng vă je# 160 ha chu\n na [a đak. Gơnơm jang kiơ\ khoa ho\k kih thuơ\t lơ\m cho\h jang sa kơna jang sa roi năr đe\i io\k yua roi kơ jăp hlo\h dơ\ng. Kiơ\ đơ\ng [ok Dong Dor Sinh, Bí thư chi bộ K’Ming, tơdrong er^h sa đe\i [o#h [iơ\ kơna sơnăm au kon pơlei pơchơt puih mak, sơng têt chơt hơ iă ‘nă hal hlo\h păng tôm tong hlo\h: “{lep lơ\m jơ ‘năr Têt tru\h puih mak ‘nao sơnăm Mậu Tuất 2018, hơpơi ‘me\h vă kon pơlei pơla sa têt chơt hơ iă ‘nă hal, pơkom, pơm kiơ\ kơ jăp khôi luơ\t trong nơnăm mư\h chă yak tơ\ trong gre. Me\ [a\ yă [ok chă pơtho khan ăn kon mon kon sâu chơt hơ iă têt chă et sa păh ai, ve\i lăng jơhngơ\m jăn, sơđơ\ng dơ\ng kơ jăp lơ\m dôm năr Têt. Hơpơi ăn rim răih bơngai sa têt chơt hơ iă, tơgoăt tơgoăl m^nh nơ\r [ơ\r đon, jang sa đe\i io\k yua kơ jăp lơ\m sơnăm ‘nao”. 

- ‘Nho\ng Kpuih Lin, bơ ngai Ja Rai, oei tơ\ plei Nẻh, xăh Ia Tôr, apu\ng Chư Prông ‘no\h j^ 1 lơ\m dôm bơ ngai tơ dăm kon kông kơ de#h char Gia Lai lơ\m hơ to\k tơ iung mu\k drăm. Rim sơ năm, tơ drong pơ tăm che\h phe, tiu hlôi hơ nhăk ăn io\k yua hlo\h 200 triệu hlak jên ăn u\nh hnam ‘nho\ng. ‘Nho\ng ku\m hơ nơ\ng tơ gu\m đe tơ dăm lơ\m pơ lei, lơ\m xăh vang jang kiơ\ sư. Năr blu\ng sơ năm ‘nao, ‘nho\ng Kpuih Lin pơ tru\h nơ\r: “Blu\ng sơ năm ‘nao, ^nh hơ pơi ‘me\h kơ d^h kâu gô io\k đei lơ jơ nei ‘lơ\ng hlo\h. &nh ku\m ‘me\h đe buăl đoàn viên hơ dru\h tơ dăm hơ nơ\ng hơ to\k jơ hngơ\m mơ lo#h, jang sa mu\k drăm đei io\k yua lơ, đang kơ ‘no\h hơ dru\h tơ dăm 1 jơ hngơ\m đon, tơ gu\m pơ jing tơ ring tơ rang ‘nao vă pơ lei pơ la roi ‘năr roi pơ dro\ng ‘lơ\ng.”

-  Kông Thup ‘no\h tơring atăih yăih, tơring kon kông kơ apu\ng Mang yang, dêh char Gia Lai. Kiơ\ đơ\ng [ok Y Byới, Kơdră che\p pơgơ\r Dơno\ an^h ve\i lăng kon pơlei tơring, dôm sơnăm au ki, rim trong bơ jang đơ\ng đảng, Te\h đak hlôi tơgu\m ăn tơring ato\k tơ iung mu\k drăm, sơđơ\ng er^h sa ăn kon pơlei. {lep lơ\m sơnăm ‘nao, [ok Y Byới pơ tru\h nơ\r jet gia: “ {lep lơ\m sơnăm ‘nao, tang măt ăn tơring hmach ăm kon pơlei ling lang pran jăng grăng akau, jang sa io\k yua kơ jăp. Hmach ăn kon pơlei tơring Kông Thup jang keh kong Tơdrong jang tơ iung pơ jing tơring tơrang ‘nao, jang sa roi năr roi ato\k tơ iung, pơtăm chehphe, tiu, rong kon tơrong io\k yua kơ jăp păng jang kiơ\ ‘lơ\ng kơ jăp rim trong tơle\ch jang đơ\ng đảng păng Te\h đak tơle\ch ăn.”

Zưt – Thuem chih păng rapor