Hadei di mbang laik yaom ngak ka urang pala thanh long tui jalan dahlau diah di bhum taneh pala rilo thanh long Bình Thuận gaok rilo kan kandah, urak ini yaom thanh long daok tagok glaong veik min urang nong jeng daok duh hatai huac bruk pala njauk, ye yaom lap rah tabiak veik. Yau nan, brei ngak habar piah bruk pala thanh long hu cak rok patagok khang kajap?

Dahlau di ini 8 thun, dom caong khin, raidiuk sahaneng lac oh daok hagait tuk urang likei dam angan Đỗ Bá Trung umo 29 thun, daok di phường Tân Đồng, ban sit Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước njauk sa baoh boong-ke jaleik kateik ngak dua gah takai oh daok nao mai hu. Yau nan min, hadei di 6 thun, meng kham merat di drei, Trung hu jeng urang ngak po sa tiem pasiam mac moc xây dựng duah jien tame yaok pluh trieu dong yaok bilan saong ba bruk ngak ka yaok pluh urang dam, urang ngak di labik ini.

Khu kinh tế cửa khẩu Long An yaom lac birau peih tabiak min patagok hu pren khang, hu makna praong dalam bruk jhul patagok kinh tế xa hoi di tỉnh saong di labik ini. Hu rilo mbuan lagaih piah cak rok patagok yau ye, daok dalam bhum kinh tế praong di gah Meraong, labik tame tabiak pambuak pagam bhum Đông Nam bộ, jalan nao mai mbuan lagaih haong ban raya HCM…Khu kinh tế cửa khẩu Long An pachreih hu bruk sangka di rilo po đầu tư dalam saong langiu negar.

Bruk patrun kathaot khang kajap ka bhap bani urang bangsa takik nan lac sa dalam dom bruk ngak prong hu pakat ủy, karja puk palei, mặt trận, kapul nytaom huyện bhum ceik Bác Ái, tỉnh Ninh Thuận biak sangka. Tukvak tapa, Mặt trận dom pakat huyện Bác Ái hu jhul pakhang bruk pathau khan jak ba bhap bani salih janih phun pala, anek athur raong njauk haong langik tasik neh riya di puk palei. Meng ralo jalan ngak gheih dalam bruk daong brei mesre cakrok patagok bruk ngak mbang pala drak, gam haong bruk kham merat di bhap bani hu ngak brei patagok rai diuk bhap bani urang bangsa takik bhum ceik, ngak brei patrun kathaot khang kajap.

Meng bruk jhul khang peih ngak danak dak salih janih phun pala, tal urak ini, huyện Thuận Nam padang hu bhum pala phun mbang baoh praong, hu biak rilo janih baoh, peih tabiak jalan ngak mbang bahrau ka urang ngak nong. Hadei di ini, lac kadha vak di Hồng Lâm angaok báo Ninh Thuận brei thau dom kein laba meng bruk salih janih phun pala:

Việt Nam lac sa negar ngak nong ngan haong ralo kaya nong hu yaom pablei tabiak negar langiu, dalam taneh ia urak ini hu jaik 800 janih pandap panda kaya nong – kaya glai – kaya ikan dalam aia hu angan je, daok di 720 puk palei, min tal urak ini bahrau hu jaik 50 chỉ dẫn địa lý saong jaik 140 angan je hu chứng nhận, angan je tập thể hu đăng ký, hu bảo hộ. Dalam nan, hu biak takik angan je đăng ký bảo hộ di negar langiu yau: aia mesil Phú Quốc, cà phê Trung Nguyên… Anak meta mboh lac, meyah bruk đăng ký sáng chế, dak padang angan je saong bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ hu sangka đầu tư ye pren meriak gauk di pandap panda kaya nong Việt jeng hu tagok. Min kayua habar urang nong saong doanh nghiệp ngak nong oh ka mbak carak?

Pathau … , Hiệp định pambuak bruk abih gah saong tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) barau hu Quốc hội brei tapa saong hu ba tabiak ngak tui di bilan 12 tal. Tuk hiệp định ini hu ba tame pandar ye meda cakak trun jaik abih jien kak je, dalam nan 66% janih pandap kak je meda mai 0%. Gah jhik pet saong takhok kalik, kadung bak hu mbang tui rilo thuế ưu đãi di abih. Yau nan, dom doanh nghiệp di ban raya HCM kuhria caga hagait piah pambak tame siam cơ hội ini? Lệ Hằng, urang vak di rayo sap ndom VN daok di ban raya HCM hu kadha vak brei thau ka bruk ini:

Hadei di phun tabau, bei java, urak ini, bhapbini bhum taneran kraong CL daok huyn akaok kayua baoh cam sành yaom pablei daok trun hamiet. Kadha vak di Tấn Phong- urang vak di rayo sap ndom VN daok di tỉnh Hậu Giang brei thau ka bruk cam sành yaom pablei bier di abih kuhria meng dahlau mai ngak ka urang nong khat trak. ​

Piah peih ngak đề án patagok bruk brei thau adat hukum di ban raya HCM tukvak 1 (2015 – 2018) saong yam tal tukvak 2 (2018 – 2021), ban raya HCM barau tabiak mbaok blah web pathau khan adat hukum ban raya HCM di libik: www.tuyentruyenphapluat.tphcm.gov.vn). Blah web ini caong lac meda jeng jalan khan ka bhapbini saong doanh nghiệp, patagok bruk hu thau saong rik daong dak padang xã hội siam mekre, ngak njauk tui adat hukum, pakhang pakajap hatai jia saong bruk pachreih tui di bhapbini brei ka karja. Hà Khánh – urang vak di rayo sap ndom VN hu kadha vak brei thau ka bruk ini:

-Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương lac “labik pasak” di dom bruk y tế kỹ thuật glaong, ngan saong rilo công nghệ barau hu ba pandar piah iek dom ruak gah darah. Tok kuhria jien iek ruak Hemophilia (ruak nduac darah dui atah) ka yaok urang ruak, abih meng 400 - 500 triệu đồng/sa thun. Bruk njauk biai di ruak ini lac urang ruak njauk ndih iek ruak dalam rilo thun yau nan ye jien iek ruak tagok tal yaok tỷ đồng. Dom bác sỹ ndom lac, oh hu BHYT ye urang ruak tok mai sang cang metai, yau nan ye labaih 90% urang ruak mai di ini jeng hu blei BHYT. Meda ndom lac, thẻ BHYT hu maong yau “blah bùa hộ mệnh” ka urang ruak tuk oh patuah gaok ruak trak ngan saong jien iek ruak biak praong.