VOV4.Êđê –Hlăm wưng tal 2 mơ\ng hdră mdrơ\ng ho\ng klei ruă tưp Covid 19 ti ala ]ar drei, mâo đa đa anôk mâo du\m klei bi êdah amâo jăk siam kơ bruă hưn amâo mâo kla\ kơ klei suaih pral pô, `e\ kơ klei bi ktlah hjăn amâo dah ngă ru\ng răng ti ta] êdeh phiơr. Khă sơnăn, êngao kơ năn, mâo lu h^n gru bi hmô jăk siam, klei bi hgu\m, hluê ngă djo\ hdră k]ah mtru\n mdrơ\ng ho\ng klei ruă tưp, răng mgang klei suaih pral êpul êya. Hlăm wưng mko\ mjing hdră bi ktlah hjăn, lu mnuih Việt Nam, mnuih ala ta] êngao mâo klei w^t la] jăk leh nao bi ktlah hlăm wa\l bi ktlah hjăn.

“Dôk sa anôk tơdah la\n ]ar ]ia\ng”, anei jing asa\p hưn mthâo mâo wa\t klei m’ak mơh dưi hâo hưn lu êdi hla\m hla po\k web yang [uôn hla\m du\m hruê êgao, ho\ng klei m^n k`ăm hla\m lam jing mta\ kơ mnuih [uôn sang bi hro\ klei êrô êbat, đa\m nao ti anôk mâo lu mnuih dôk lehana\n bi hgu\m hluê nga\ hdra\ bi ktlah tơdah mrâo w^t mơ\ng kr^ng dôk mâo klei rua\ Covid 19. Thâo leh kơ asa\p hưn mthâo anei dơ\ng mơ\ng dôk ti Hà Lan kyua ana\n leh w^t truh ti ta] êdeh phiơr Nội Bài (Hà Nội), Nguyễn Thanh Tùng amâo mâo kdja\t ôh hla\k anôk brua\ ba pô nao bi ktlah:

“kâo lehana\n lu mnuih [uh kr^ng bi ktlah gơ\ doh mơh, hua\ [ơ\ng dưi mpra\p dja\p ênu\m. Ti Hà Lan dơ\ng mơ\ng kâo mrâo w^t, brua\ knu\k kna tina\n mphu\n mâo hdra\ mtru\n ka\m mnuih [uôn sang nao ti anôk mâo lu mnuih. Êlâo ana\n, mnuih [uôn sang kno\ng mâo mta\ brei dôk ti sang bi ktlah hja\n pô, amâo mâo kja\p mse\ ho\ng ti Việt Nam ôh”.

A|t dôk ti anôk bi ktlah hla\m sa kđông kahan ti Sơn Tây, Hà Nội, hja\n pa\n pô ti kr^ng la\n ala ta] êngao, [ia\dah êkei êdam mnuih Anh Gavin Wheeldon [uh mse\ si pô nao mdei msa\n. }ih kơ klei hd^p pô hla\m gra\p hruê dôk ti anôk bi ktlah, Gavin Wheeldon la] mnơ\ng [ơ\ng tinei ja\k êdi, du\m mta djam mtam lehana\n hbei pra\ng ja\k êdi [ơ\ng. Bi êdah klei la] ja\k ho\ng klei sua^ êma\n mơ\ng mnuih dôk nga\ brua\ ti anôk bi ktlah, `u ]ih snei “Ta] êdeh phiơr mtu\k mtu\l [ia\dah hdra\ ksiêm dla\ng klei rua\ tưp dưi mko\ mjing kja\p êdi. Klei anei bi êdah snei, hla\k tar ro\ng la\n dôk ]ang guôn sna\n Việt Nam dôk hluê nga\ hdra\ msir mrâo leh”. Du\m klei ]ih mơ\ng Gavin Wheeldon dôk nga\ kơ mnuih [uôn sang tar ro\ng la\n bi êdah klei sa ai êdi ho\ng brua\ nga\ mơ\ng Việt Nam ti du\m anôk bi ktlah. Lehana\n mrâo anei Pô bi ala Anh ti Việt Nam la] leh ho\ng klei blu\ ala ]ar Việt Nam drei la] ja\k kơ Knu\k kna Việt Nam:

“Hla\m wưng êgao, hmei đru leh kơ phung tuê ala ]ar Anh hluê nga\ du\m hdra\ msir gang mkhư\ ho\ng klei rua\, k`a\m gang mkhư\ klei đ^ lar mơ\ng kman Corona. Kâo ]ang hma\ng dưi m’^t asa\p la] ja\k truh kơ jih jang phung nai aê mdrao, anôk brua\ djo\ tuôm mơ\ng Knu\k kna Việt Nam đru leh kơ mnuih [uôn sang Anh hla\m wưng êgao. Mâo lu mnuih [uôn sang Anh bi êdah klei la] ja\k truh kơ mnuih Việt Nam…”

Mâo lu mnuih leh jih wưng bi ktlah ti anôk brua\ mdrao mgu\n, anôk bi ktlah lu mnuih amâo wơr b^t ôh la] ja\k kơ phung nai aê mdrao lehana\n êpul kahan djo\ tuôm dôk nga\ brua\...

Mơ\ng du\m kr^ng bi ktlah, lu mnuih la] snei a\t dưi đih ti jhưng, msa\m aba\n mđao. Ti ta] adih adiê hjan, adiê ê’a\t, mâo lu êpul djo\ tuôm dôk nga\ brua\ klam, tui duah mnuih đing rua\, ]ia\ng đru kơ mnuih tuôm bi mtuôm ho\ng mnuih rua\ hluê nga\ hdra\ gang mkhư\ ho\ng klei rua\ Covid 19. Trần Đắc Phu, Khua knơ\ng brua\ ra\ng mgang klei rua\ tưp hđa\p, Phu\n brua\ mdrao mgu\n m`a\ kla\, klei thâo sa\ng lehana\n klei bi hgu\m mơ\ng mnuih [uôn sang tinei jing klei bi mkla\ tu\ dưi sra\ng ba w^t klei tu\ dưn hla\m hdra\ mdrơ\ng ho\ng klei rua\:

“Ara\ anei brua\ nga\ hra\ m’ar mu\t hla\m ala ]ar hriê mơ\ng Châu âu dưi hluê nga\ auto gate kyua ana\n amâo mâo bi êdah hla\m hộ chiếu ôh. }ia\ng êdi mnuih [uôn sang hưn mthâo kla\ klei suaih pral mơ\ng pô. Tal 2 jing h’^t ai tiê, bi hgu\m ho\ng êpul djo\ tuôm nga\ brua\ gang mkhư\ ho\ng klei rua\”.

Kluôm ala ]ar dôk “Mdrơ\ng ho\ng klei rua\ tưp mse\ si bi kdơ\ng ho\ng phung roh”, lu mnuih nao leh ti anôk mâo klei rua\ tưp nao hla\m hdra\ mdrơ\ng ho\ng klei rua\. {ia\dah ho\ng lu mnuih, kno\ng brei drei dôk sa anôk, bi hgu\m, hluê nga\ klei k]ah mtru\n hla\m hdra\ bi ktlah sna\n đru leh kơ pô lehana\n kơ êpul êya, ka la] ôh kơ du\m brua\ pro\ng tu\ yuôm mka\n mse\ si “Tơdah la\n ]ar ]ia\ng, brei drei thâo sa\n asei”.

H’Nê] pô ]ih hlo\ng răk