VOV4.Êđê -  Hla\k dôk hd^p Khua la\n c\ar Hồ Chí Minh ka tuôm mâo gưl hriê chưn kơ mnuih [uôn sang du\m djuê ana Dap Kngư, [ia\ ai tiê mơ\ng ~u a\t mđing truh kr^ng Dap Kngư, kơ kwar Dhu\ng kha\p h’iêng. Ho\ng mnuih Dap Kngư nao bi k[^n dôk kơ kwar Dưr dưi kdrưh mâo mtuôm ho\ng Awa, mâo hmư\ Awa blu\ hra\m ya\l dliê ana\n jing kla\ ma’k pro\ng ếdi, jing du\m klei dôk bi hdơr nnao hla\m ai tiê digơ\ leh ana\n w^t ya\l dliê kơ anak c\ô pô hmư\ ho\ng klei ktưn hưn.

     Mâo leh 60 thu\n t^ng mơ\ng hruê bi mtuôm ho\ng Awa Hô, mniê điêt Êđê Ling Nga Niê Kda\m ara\ anei jing leh aduôn ara\ng, jing nhạc sĩ, Khua hla\m Knơ\ng dla\ng brua\ Êpul hgu\m Văn Nghệ djuê ana Việt Nam. Hla\m ai tiê mơ\ng nhạc sĩ a\t adôk hdơr kla\ nik du\m gru rup mphu\n tal êlâo tuôm ho\ng Awa, ana\n jing hla\k `u [ri myun nao mb^t ho\ng ama jing Aê mdrao Y’Ngông Niê Kda\m nao k[^n dôk mklin ti wa\l anôk kdơ\ng mblah Việt Bắc. ~u dôk hdơr snei: hla\k ana\n dôk hla\m dliê, t^ng nah dlông anôk dôk mâo sa boh sang điêt mơ\ng sa c\ô êkei mduôn. Mduôn ana\n ja\k sna\k sia\ suôr kha\ng hla\p ho\ng phung hđeh leh ana\n mbha brei [ê` keo boh kroh kơ hđeh. Hla\k ana\n `u amâo mâo thâo ôh mduôn ana\n hlei jing tơl truh kơ êdei anei, hla\k w^t dôk kơ [uôn pro\ng phu\n sna\n kơh `u thâo ana\n jing Awa Hô. “ Thu\n 1955, hla\m sa bliư\ drông Tit mơ\ng Quốc hội, mâo iêo jih jang du\m go\ sang hriê [ơ\ng Tit mb^t hra\m hla\m sa mma\t Awa Hô hriê. ~u lo\ êmuh “ Ơ Y’Ngông, anei jing anak mniê Êđê he\?” leh ana\n ma\ kngan pô mse\ ho\ng mnuih pro\ng ana\n. Mmông ana\n kơh ama kâo lac\ ana\n jing Awa Hô, khua g^t gai la\n c\ar drei, cách mạng drei, mmông ana\n kơh kâo bi m^n, thâo jing Awa Hô, hla\k 3-4 thu\n kâo dôk hla\m dliê kâo amâo thâo ôh ana\n jing Awa Hô, kno\ng ana\n jing mse\ si sa c\ô Aê pô ana\n, [uh su\k suôr kha\p c\ia\ng êdimi. Leh ana\n mmông anei kơh lo\ w^t bi hdơr thâo ana\n jing mduôn dôk ti hang êa ho\ng pô. Ara\ anei lo\ w^t dla\ng rup hla\k ana\n kâo [uh m’ak  êdimi.” Nhạc sĩ Linh Nga lo\ w^t bi hdơr.

     Klei dôk hdơr mơ\ng sa c\ô mniê điêt 6 thu\n hla\k ana\n gơ\ amâo mâo ênu\m ôh tơ `u amâo mâo dla\ng du\m po\k rup hla\k dôk điêt dôk ti wa\l anôk bi kdơ\ng mblah Việt Bắc mâo sa c\ô c\ih klei mrâo mnuih Pra\ng ma\ rup. ~u bi kngar leh ana\n kdja\t hla\k [uh rup pô hla\k điêt dôk gia\m ho\ng Awa, mâo Awa mbha keo, đa Awa pu\  kmiêk. Ho\ng `u ana\n jing klei kdrưh leh ana\n yâo m’ak êdi `u amâo mâo sra\ng dưi wơr ôh.

      Bi ho\ng H’Rô Y’Đô mnuih Jarai ti [uôn M’Gha\n, sa\ C|ư\ Pui, kdriêk Krông Bông, c\ar Daklak le\, a\t adôk hdơr kla\nik du\m asa\p Awa hla\k nao c\hưn kơ êpul khan Dap Kngư mpra\p đue# nao kdơ\ng mblah đru ala c\ar mah jia\ng Lao. ~u w^t hdơr, thu\n 1957, anôk khan `u hla\k dôk ti Nghệ An sna\n mâo asa\p mtru\n kah jing 2 êpul mpra\p đue# nao kơ kdra\n mblah Lao. Hla\k ana\n, anôk khan mâo drông Awa Hô hriê c\hưn leh ana\n mtru\t mđ^ ai tiê ayo\ng adei khan. Awa su\k suôr êmuh klei hd^p brua\ nga\ mơ\ng dja\p mnuih, mđing dla\ng kơ gra\p mmông hua\ [ơ\ng, c\hum ao mđao, răng kriê klei suaih pral leh ana\n bi kdơ\ng mblah bi ja\k. “ Mâo sa bliư\ Awa Hô nao c\hưn kơ Khan Dap Kngư, Awa êmuh snei : “ Khan Dap Kngư hua\ [ơ\ng trei mơ\ he\? C|u\t h’ô mđao mơ\ he\? Diih hdơr mơ\ he\ kơ kwar Dhu\ng?”. Leh kơ ana\n Ảwa blu\ hra\m ho\ng Amiêt Giap. Du\m klei blu\ hra\m mơ\ng Awa jing mse\ si djuh kuc\ pui bi mđao  kơ khan, leh ana\n c\hum  ao anei. Mmông ana\n kâo mgei ai tiê êdimi, mb^t ana\n hdơr kơ asa\p blu\ mơ\ng Awa, akâo [ua\n rơ\ng ho\ng Awa jing nao kơ kwar Dhu\ng nga\ leh brua\ pô”  Y’Đô mgei ai tiê.

    Klei su\k suôr mhac\ c\hac\ mơ\ng Awa mse\ si klei mtru\t mđ^ ai tiê, đru kơ Y’Đô leh ana\n êpul khan Dap Kngư sa ai bi kdơ\ng mblah leh ana\n mâo ba w^t klei tu\ dưi. Wa\t kơ êdei anei, hla\k hluê nga\ klei bi mblah ti kdra\n mblah H9 ( Kdriêk Krông Bông ara\ anei ), Y’Đô a\t dôk hdơr nnao asa\p Awa mtô, kdơ\ng mblah kyua kơ [uôn sang, kyua kơ kwar Dhu\ng kha\p h’iêng.

     Du\m c\ô anak mơ\ng du\m djuê ana Dap Kngư kha\ gơ\ ka tuôm bi mtuôm ôh ho\ng Awa Hô, [ia\ hla\m ai tiê mơ\ng gra\p c\ô mnuih mâo s’a\i Awa. Y’Kuet Liêng, mnuih M’Nông dôk ti [uôn Krông, sa\ êa Tul, kdriêk Krông Bông, kkiêng hla\m ênuk leh êđa\p ênang, kno\ng thâo kơ Awa hluê ho\ng du\m klei ya\l dliê leh ana\n kno\ng [uh Awa hla\m tivi, hdruôm hra\ m’ar. Sna\n [ia\dah, hla\k êmuh kơ Awa, hla\m ai tiê `u đ^ hriê klei ktưn hưn leh ana\n bi mpu\ êdi. “ Kâo am^ kkiêng hla\m ênuk êđa\p ênang leh leh ana\n ka tuôm [uh Awa Hô ôh, [ia\ kâo kha\p h’iêng leh ana\n bi mpu\ êdimi kơ Awa. Awa jing khua g^t gai pro\ng kdrưh mơ\ng jih djuê ana. Kâo c\ia\ng tui hria\m mơ\ng du\m brua\ điêt dhiêt hla\m klei hd^p ~u, kyua na\n knhuah hd^p, klei dôk dơ\ng [ơ\ng hua\ ho\ng [uôn sang riêng gah leh ana\n wa\t hla\m go\ sang pô, kâo a\t ma\ gru hmô mơ\ng Awa jing gru mngac\ tui hria\m leh ana\n mtô mta\ kơ anak c\ô, đru mnuih riêng gah pô.” Y’Kuet lac\ sna\n.

      Kha\gơ\ Awa Hô ka tuôm sa bliư\ hriê kơ Dap Kngư, lu mnuih Dap Kngư ka tuôm ôh ho\ng Awa, [ia\ hla\m ai tiê gra\p c\ô mnuih [uôn sang a\t dôk nnao la\ lar kha\p c\ia\ng kơ Awa. Awa Hô dôk hd^p nnao hla\m ai tiê mơ\ng gra\p c\ô mnuih Dap Kngư.

                                                                                                H’Nga pô mblang.