VOV4.Êđê - Klei bh^r boh tâo hla\m êdeh mdia\ng tuê ti êlan dơ\ng pro\ng jing sa brua\ hlơr mmơr êdi ti du\m ]ar kr^ng Dap kngư hla\m lu thu\n ho\ng anei. Mơ\ng thu\n 2015 truh kơ ara\ anei, kyua mâo klei mđing nga\ ktang mơ\ng du\m alu\ wa\l, klei anei dưi tru\n hro\ [ia\ leh, [ia\ a\t ka dưi mkhư\ jih mơh leh ana\n adôk mâo lu klei hu^ hyưt êdi.

      Nnao đrông hla\m 2 thu\n 2013 – 2014, du\m êtuh gưl êdeh mdia\ng tuê êran mơ\ng Gia Lai nao kơ du\m c\ar, [uôn pro\ng ti ktuê êlan dơ\ng pro\ng mrô 14 leh ana\n êlan dơ\ng mrô 19 tuôm ho\ng klei ara\ng bhir boh tâo nga\ truh klei êka kjham kơ tuê đ^ hla\m êdeh leh ana\n pô mga\t êdeh. Mâo đa nga\ kơ tuê gơ\ êka boh ko\, đa hlo\ng truh kơ bum ala\ leh ana\n mâo mơh đa pô mga\t êdeh gơ\ êka kjham kyua djo\ boh tâo bhir ana\n. {ri mơh phung mga\t êdeh gơ\ thâo, kha\ êka he\ a\t mga\t êdeh dôk mjưh mdei he\ ja\k êđa\p. {ia\ tơ pô mga\t êdeh êka, amâo thâo lo\ gai ôh êdeh sna\n klei truh jing dleh dưi thâo êlâo. Nguyễn Hồng Hải, Khua  Knơ\ng êdeh Hồng Hải, mâo êlan du\ mdia\ng tuê mơ\ng c\ar Gia Lai  nao kơ Đà Nẵng leh ana\n [uôn pro\ng Hồ Chí Minh brei thâo: klei luc\ liê kơ mnơ\ng dhơ\ng jing sa kdrêc\, [ia\ klei truh kơ mnuih yơh jing hu\i hyưt êdi:“  Bhir ala\ k^ng êdeh jing hu\i hyưt êdi kơ tuê hla\k đ^ hla\m êdeh. Mâo klei bhir boh tâo djo\ nga\ mc\ah klang kang tuê đ^ êdeh, [ia\ pô `u bhir ana\n amâo mâo  ma\ ôh. Leh ana\n klei hmei tuôm ti Đạt Lý c\ar Dak Lak ala\ k^ng kdah hla\m ala\ Nguỹên Đình Sửu pô mga\t êdeh nga\ jhat sa nah ala\, nao mdrao truh kơ ara\ anei amâo dưi lo\ mga\t êdeh ôh.”

     Ho\ng klei êdeh mdia\ng tuê tuôm nnao ho\ng klei ara\ng bhir boh tâo nga\ luc\ liê kơ nga\n dra\p leh ana\n klei truh kơ mnuih, knhal jih thu\n 2014, Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa c\ar  Gia Lai mâo leh hra\ m’ar mtru\n g^t gai du\m brua\ djo\ tuôm  nga\ brua\ knua\ bi ktang msir mkra du\m phung `u bhir boh tâo. Mb^t ho\ng ana\n, du\m c\ar mka\n ti kr^ng Dap Kngư mse\ si: Kon Tum, Dak Lak, Dak Nông a\t bi nga\ brua\ knua\ mơh hluê si klei g^t gai mơ\ng Knơ\ng  kriê dla\ng klei êđa\p ênang êlan klông ala c\ar. Lu phung bhir boh tâo hla\m êdeh du\ mdia\ng tuê mâo ma\ kơ\ng leh ana\n ba phat mkra năng djo\. Êdah êdi jing hla\k mlan 12/2015, Sang phat kđi yang [uôn kdriêk Dak Mil, c\ar Dak Nông phat mkra bi mkla\ kđi klei ba krư\ kđa\l gia\m 15 thu\n ho\ng dua c\ô bhir boh tâo kơ êdeh jing Lang Huy Mân mâo 20 thu\n, dôk ti sa\ Êa Pô, kdriêk C|ư\ Jut leh ana\n Nguyễn Văn Hùng mâo 19 thu\n, dôk ti sa\ Dak N’Drot, kdriêk Dak Mil kơ klei bhir boh tâo hla\m êdeh mdia\ng tuê. Êlâo ana\n, dua c\ô anei bhir boh tâo kơ êdeh nga\ sa c\ô tuê đ^ hla\m êdeh êka ala\, joh klang miêng, nga\ mma\t ala\, ênoh êka êkeh t^ng truh 36%.

      Nguyễn Hữu Quế, Khua Knơ\ng brua\ Êlan klông Du\ mdia\ng c\ar Gia Lai brei thâo: mb^t ho\ng brua\ bi mđ^ êpul nga\ brua\ djo\ tuôm nga\ ktang brua\ ksiêm dla\ng msir mkra phung bhir boh tâo kơ êdeh mdia\ng tuê, alu\ wa\l a\t bi mđ^ leh mơh brua\ mtô mblang hla\m lar [ar ho\ng hdra\ kdra\p hâo hơn mnuih [uôn sang leh ana\n hluê ho\ng êpul nga\ brua\ mtô mblang nao truh hla\m [uôn sang, sang hra\ bi mtô mblang. Mơ\ng ana\n, klei bhir boh tâo kơ êdeh mdia\ng tuê hla\m alu\ wa\l tru\n hro\ leh êdi. Nguyễn Hữu Quế lac\: “ Mơ\ng brua\ g^t gai leh ana\n hluê nga\ mơ\ng du\m gưl, du\m brua\ sna\n truh kơ ara\ anei, klei bhir boh tâo hla\m êdeh mdia\ng tuê tru\n hro\ leh êdi. Mơ\ng ana\n brei [uh, klei nga\ brua\ knua\ s^t êm^t mơ\ng jih brua\ knu\k kna hla\m brua\ bi mtô mblang, iêo lac\ mtru\t mjhar c\ia\ng mnuih [uôn sang dôk hd^p ti dua nah ktuê êlan dơ\ng thâo săng, [uh klei ju\ jhat mơ\ng brua\ bhir boh tâo hla\m êdeh mdia\ng tuê.”

      Hluê si klei t^ng yap, hla\m thu\n 2014, kno\ng Knơ\ng brua\ bảo hiểm Bảo Việt Gia Lai msir mkra 150 klei djo\ tuôm kơ klei bhir boh tâo hla\m êdeh mdia\ng tuê ho\ng ênoh pra\k tla truh gia\m 500 êkla\k pra\k. Thu\n dih, ênoh klei djo\ tuôm mơ\ng klei bhir boh tâo hla\m êdeh mdia\ng tuê mơ\ng knơ\ng brua\ bi msir mkra tru\n adôk hla\m brô 20 klei. {ia\, đa klei nga\ klei truh kjham leh ana\n klei hu\i  kơ klei bhir boh tâo hla\m êdeh mdia\ng tuê a\t adôk mâo. Du\m anôk hu\i mâo klei bhir boh tâo hla\m êdeh mdia\ng tuê ti ktuê êlan dơ\ng mrô 14 leh ana\n mrô 19 êlâo adih mse\ si Mang Yang, C|ư\ Pưh hla\m c\ar Gia Lai; Êa H’Leo, Krông {u\k hla\m c\ar Dak Lak; C|ư\ Jut, Dak Mil hla\m c\ar Dak Nông leh ana\n Bù Đăng hla\m c\ar Bình Phước mse\ si amâo mâo lo\ mâo ôh, [ia\ lo\ mâo ti du\m anôk mka\n le\ c\ia\ng bi mđing. Trần Quốc Ánh, K’ia\ng khua Knơ\ng brua\ Bảo hiểm Bảo Việt  c\ar Gia Lai brei thâo: “ Hla\m wưng mrâo êgao lo\ mâo klei bhir boh tâo hla\m êdeh mdia\ng tuê ti ktuê êlan êran pral Long Thành - Dầu Giây, mâo du\m klei. T^ng kơ Bảo Việt Gia Lai a\t c\ang hmang du\m knơ\ng dhar brua\ djo\ tuôm lo\ dơ\ng bi nga\ brua\ knua\ c\ia\ng si be\ nga\ mjing klei thâo săng kơ mnuih [uôn sang ja\k h^n, bi mhro\ klei luc\ liê kơ nga\n dra\p leh ana\n klei truh kơ mnuih ho\ng du\m anôk brua\ du\ mdia\ng.”

     Dưi lac\ he\, bhir boh tâo hla\m êdeh mdia\ng tuê jing brua\ nga\ hu\i hyưt êdi, arưp truh kơ klei hd^p mơ\ng du\m pluh c\ô mnuih hla\m du\m gưl êdeh êran. Brua\ c\ar Gia Lai a\t mse\ mơh du\m c\ar ti kr^ng Dap Kngư bi nga\ ktang brua\  knua\, đru mguôp nga\ bi mhro\ leh du\m klei bhir boh tâo hla\m êdeh mdia\ng tuê jing năng tu\ yap. {ia\, klei anei a\t ka dưi bi mkhư\  jih mơh, tuê đ^ êdeh leh ana\n pô mga\t êdeh mdia\ng tuê a\t ka h’^t ai tiê mơh s^t đ^ hla\m êdeh.

                                                                    H’Nga pô ]ih hlo\ng ra\k