VOV4. Êđê - Klei thu krô k[ah êa kjham h^n hlăm 18 thu\n kơ anei, anei yơh jing klei Kr^ng Lăn Dap Kngư dôk găn. Hjăn ti ]ar Daklak, truh kơ ara\ anei mâo leh du\m pluh êbâo ha mnơ\ng pla k[ah êa, klei k[ah êa yua ăt mâo ho\ng lu boh [uôn. Dhar brua\ lo\ hma ]ar Daklak hla\k tuh êyuh jih ai tiê mghaih msir klei anei, ]ia\ng rơ\ng kơ mnuih [uôn sang mâo djăp êa pla mjing lehana\n yua aguah tlam hlăm klei hd^p, êjai yan bhang không k[ah êa anei. Pô ]ih klei mrâo mơ\ng sang mđung asa\p blu\ Viêt Nam ti Lăn Dap Kngư bi blu\ hrăm ho\ng Nguyễn Hoài Dương, Khua knơ\ng brua\ lo\ hma ]ar Daklak la] kơ klei k[ah êa, lehana\n hdră msir kơ klei anei hlăm wưng kơ ana\p.

     - Akâo kơ ih yăl dliê lăng si klei k[ah êa hmăi amâo mâo jăk truh ho\ng klei hd^p mda, lehana\n klei pla mjing mơ\ng mnuih [uôn sang hlăm ]ar Daklak? 

       . Nguyễn Hoài Dương: Hlăm kluôm ]ar t^ng truh ti wưng anei mâo leh hlăm brô 20 êbâo ha mnơ\ng pla tuôm ho\ng klei k[ah êa. Ênoh lu] liê t^ng hlăm brô 500 êklai prăk. Hjăn kơ êa yua aguah tlam, truh ara\ anei mâo leh êbeh 13 êbâo go\ êsei k[ah êa. Ara\ anei mâo leh truh 120 boh knơ\ng kdơ\ng êa jih khuôt, lehana\n lo\ t^ng năng ai êa srăng khuôt jih truh 50% ênoh knơ\ng kdơ\ng êa mâo hlăm ]ar jih mlan anei. Êjai ana\n du\m hnoh krông êa juôr pro\ng mse\ si krông Ana, Krông Bông, krông {u\k khuôt hro\ mơh, ngă dleh dlan hlăm klei pom êa krih kơ mnơ\ng pla hlăm alu\ wa\l.

     - Snăn mka\ ho\ng wưng anei thu\n êlâo, snăn si klei lu] liê truh, lehana\n si hdră ]ar mâo ]ia\ng mghaih msir klei anei?

        . Nguyễn Hoài Dương: Hnơ\ng êa khuôt hro\ jing pro\ng h^n mka\ ho\ng thu\n dih. Mse\ si kơ ênha\ thu\ krô, t^ng truh kơ ara\ anei hla\m brô 20 êbâo ha, mse\ ho\ng thu\n dih wưng anei kno\ng mâo ma\ hlăm brô 13 êbâo ha, êa jua yua hla\m wưng anei thu\n dih giăm 1 êbâo go\ êsei amâo mâo êa yua, [ia\dah thu\n anei êbeh 13 êbâo go\ êsei. Dưi yap jing thu\n anei, jing thu\n dleh dlan êdi.

      Knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa ]ar mâo leh klei g^t gai, lehana\n dhar brua\ lo\ hma mâo leh klei bi mguôp ho\ng alu\ wa\l ngă lu mta brua\ mse\ si: Mđ^ mbah êa mlai kơ dlông h^n, ]ia\ng mđ^ ênoh êa dưi mkuôm, hwai mdoh mnuôr mbông êa. Mko\ mkra thiăm anôk pom êa êjai mơ\ng du\m hnoh krông êa juôr kơ lo\ lăn, mse\ si ti lăk, krông Bông, krông Ana, }ư\ Kui`… lehana\n klei kbăng êa tui duah êa mur. {ia\dah tui si klei đăo knăl truh jih mlan 5 thu\n anei kơh srăng mâo hjan, snăn anei srăng jing sa klei ktro\, hmăi amâo mâo jăk ho\ng brua\ pla mjing, lehana\n kơ klei hd^p mda mnuih [uôn sang.

      - Mrâo leh êgao, khua knu\k kna đru leh prăk kơ du\m ]ar hmăi amâo mâo jăk mơ\ng klei không k[ah êa. Wa\t ]ar Daklak mâo đru leh mơh, snăn mơ\ng prăk anei ya mta brua\ ]ar mâo klei dăp leh he\ klei srăng ngă?

        . Nguyễn Hoài Dương: Boh s^t ênoh prăk anei jing ênoh prăk ]ar akâo kơ brua\ mdrơ\ng ho\ng klei k[ah êa hlăk thu\n dih, [ia\dah mrâo anei kơh Khua knu\k kna mghaih msir lo\ brei kơ ]ar Daklak jing êbeh 22 êklai prăk.  Anei jing sa ênoh [ia\ êdi pioh mghaih msir klei k[ah êa, mka\ ho\ng ênoh ]ia\ng s^t hlăm ]ar. Bi ênoh prăk ]ia\ng mdrơ\ng ho\ng klei k[ah êa thu\n anei, ]ar akâo leh kơ gưl dlông jih jang truh 160 êklai prăk, snăn kơ djăp kơ jih jang alu\ wa\l. {ia\dah ara\ anei gưl dlông hlăk dôk ksiêm dlăng, ana\p anei hmei ăt srăng hgu\m ho\ng Knơ\ng brua\ ngăn prăk, lehana\n djăp alu\ wa\l lehana\n du\m dhar brua\ ]ia\ng pral mâo prăk ma\ brua\ kơ ]ar.

      -Mb^t ho\ng djăp hdră mdrơ\ng ho\ng klei k[ah êa ara\ anei, snăn hdră kơ êdei ana\p si ]ar Daklak mâo hdră ma\ brua\ ]ia\ng dưi mghaih msir klei k[ah êa hlăm grăp bliư\ yan bhang truh. Si ngă ]ar mâo leh he\ hdră anei amâodah ka?

        . Nguyễn Hoài Dương: Knơ\ng brua\ lo\ hma hlăk mko\ mjing hdră mko\ w^t brua\ lo\ hma, bi mlih pla du\m mta mnơ\ng mâo klei tu\ dưn h^n, lehana\n ba yua êa [ia\ mơh, bi kla\ hdră êlan mkiêt mkriêm klei yua êa. Hmei mko\ mjing leh ti lu alu\ wa\l mse\ si ti: Êa H’Leo, }ư\ Mgar, }ư\ Kui`… snăn hlăm wưng êgao [uh klei tu\ dưn jăk. Mnuih [uôn sang dưi mkiêt mkriêm truh 30%, êjai ana\n ăt rơ\ng mâo klei tu\ dưn kơ mnơ\ng pla. Ana\p anei hmei akâo kơ knu\k kna, lehana\n du\m knơ\ng dhar brua\ Gưl dlông pral mtru\n du\m klei bhiăn ma\ brua\ ]ia\ng đru mnuih [uôn sang hlăm brua\  mđ^ mlih brua\ lo\ hma. Tal dua, hmei ăt iêu mthưr phung duh bi liê bi mguôp ho\ng du\m êpul brua\ hgu\m, djăp êpul hgu\m, du\m go\ êsei pla mjing ba yua kdrăp ma\ brua\ mrâo mrang, hlăm năn mâo wa\t kơ kdrăp krih êa mkiêt mkriêm, jing brua\ tal êlâo hlăm wưng kơ ana\p.

       - La] jăk kơ ih lu!