VOV4.Êđê- Kahan ksiêm ]ar Dak Nông mrâo thâo [uh leh ana\n bi hgu\m ho\ng du\m anôk bruă mơ\ng Phu\n bruă kahan ksiêm bi kdơ\ng leh ana\n mâo mă sa êpul duah mtlai, ba ]h^ êa xăng mgưt ho\ng hnơ\ng pro\ng. Kha\ phung ngă soh anei mnê] snăk, mâo lu ti ]ar, [uôn pro\ng [ia\dah ho\ng klei g^t gai tliêr kjăp mơ\ng phung khua g^t gai Phu\n bruă kahan ksiêm leh ana\n anôk thơ\ng kơ bruă tui mă phung ngă soh anei ho\ng klei knhâo, klei mbrua\ mơ\ng phung ktuê dlăng, ksiêm dlăng, tal êlâo Anôk bruă kahan ksiêm mâo mă, bi kmhal 23 ]ô, mă kơ\ng lu mnơ\ng djo\ tuôm.

Knhal jih thu\n 2018, leh hmao 1 klei duah mtlai, ]h^ mnia êa săng A95 amâo mâo djăp hnơ\ng ]ua\n hlăm alu\ wa\l ]ar Dak Nông lehana\n lu ]ar, [uôn pro\ng mkăn ho\ng lu hdră, mnê] hgăm, Kahan ksiêm ]ar Dak Nông bi mklă klei ngă soh ]ia\ng tio\ nao êpul êya, kdrăp mnơ\ng yua bi kdơ\ng ho\ng êpul ngă soh anei. Mơ\ng klei ksiêm dlăng, hruê 15/3/2019, Kahan ksiêm ]ar Dak Nông mâo hdră ba k]u\t, phat mkra ho\ng 9 ]ô mnuih kơ klei soh duah mtlai, ]h^ mnia mnơ\ng amâo mâo djăp hnơ\ng ]ua\n.

Êdei 1 wưng ktuê dlăng, dôk kăp, mơ\ng hruê 28/5 truh kơ hruê 2/6 mrâo êgao, gu\ klei g^t gai mơ\ng Đại tá Lê Văn Tuyến – khua Kahan ksiêm ]ar Dak Nông, khua Anôk bruă Phat mkra klei soh, du\m êtuh ]ô knuă druh, l^ng kahan hlăm Kahan ksiêm ]ar Dak Nông mguôp mb^t ho\ng du\m Anôk bruă Kahan ksiêm bruă duh mkra, Anôk bruă Kahan ksiêm êlan klông lehana\n Knơ\ng bruă Kahan ksiêm pral knhăk mơ\ng Phu\n bruă Kahan ksiêm mâo mă ti kiê kngan phung di`u anei hlăm klei dôk bi mtlai ho\ng mta chất kích RON mjing êa săng amâo mâo djăp hnơ\ng ]ua\n ti 6 anôk hlăm alu\ wa\l [uôn pro\ng Hồ Chí Minh, [uôn pro\ng Cần Thơ, ]ar Hậu Giang lehana\n ]ar Sóc Trăng. Êpul kahan ksiêm mă kơ\ng êbeh 3 êklăk lít dung dịch djăp mta, hlăm ana\n mâo 2 êklăk lít mta leh bi mtlai jing êa săng, êbeh 432 êbâo lít dung môi ka bi mtlai ôh, 3 boh ho# mran, 6 boh êdeh ôtô, 5 boh máy pom, 50 kg mta mjing êa kulơr lehana\n lu mta mnơ\ng yua, tài hră m’ar mkăn djo\ tuôm.  Đại tá Lê Văn Tuyến- khua Kahan ksiêm ]ar Dak Nông, khua Anôk bruă Phat mkra klei soh brei thâo:

“Hmei bi mklă anei 1 klei ngă soh hnơ\ng pro\ng hlăm lu alu\ wa\l, hdră di`u ngă mnê] ho\ng klei thâo êdi. Kyua ana\n anôk bruă phat mkra klei soh hâo hưn leh ho\ng phung khua phu\n bruă, k’iăng khua phu\n bruă, khua knơ\ng bruă kahan ksiêm mơ\ng Phu\n bruă Kahan ksiêm. Hluê ngă klei g^t gai mơ\ng anôk bruă g^t gai phat mkra klei soh, sơnăn anôk bruă phat mkra klei soh kahan ksiêm ]ar tio\ nao êpul êya mko\ mjing klei bi mklă ]ia\ng hrui ksiêm klei bi mklă lehana\n bruă ngă mơ\ng phung mâo klei soh”.

Trịnh Sướng mâo mă kơ\ng ]ia\ng ksiêm dlăng kơ klei mtlai ngă êa xăng mgưt

Tio\ tluôn bi nik lehana\n po\k phai ksiêm dlăng klei soh, Êpul bruă mă kơ\ng ti kiê kngan lu phung ngă soh ti [uôn pro\ng Hồ Chí Minh, [uôn pro\ng Càn Thơ hlăk mtlai êa săng, êa pui soh ho\ng hdră bhiăn. Hlăk m’măt hruê 30/5, 1 êpul bruă mkăn mâo mă ho# mran Gia Thành 7 mơ\ng knơ\ng bruă trách nhiệm hữu hạn Gia Thành hlăk dôk pom 400 m3 dung môi bi mtlai leh ho\ng 180 m3 êa săng hlăm bro\ng dưm êa săng A95 mơ\ng hjiê êa săng Ressol ti alu\ wa\l Thới Ngươn B, phường Phước Thới, kdriêk Ô Môn, [uôn pro\ng Cần Thơ, hlăm ana\n mâo Trương Văn Thuận (jing pô khua mran) , Ngô Dương Anh Tuấn (pô kriê dlăng) lehana\n Trần Văn Phước (knuă druh).

Po\k phai bruă ksiêm dlăng, êpul Kahan ksiêm mă kơ\ng Trịnh Sướng – khua Knơ\ng bruă trách nhiệm hữu hạn Mỹ Hưng mâo adu\ bruă ti wa\l krah Lịch Hội Thượng, kdriêk Trần Đề, ]ar Sóc Trăng lehana\n Nguyễn Thành Trung (pô kriê dlăng hjiê Phú Mỹ Hưng), mb^t ana\n ksiêm dlăng anôk dôk lehana\n anôk ngă bruă mơ\ng phung di`u anei ti ]ar Sóc Trăng, mơ\ng klei kđil êmuh, tal êlâo Trịnh Sướng hâo hưn klei soh duah mtlai lehana\n ]h^ mnia êa săng êa pui amâo djăp hnơ\ng ]ua\n ôh, soh ho\ng hdră bhiăn:

“Kâo ăt jing mnuih blei mnia êa săng mâo lu thu\n leh mơh, sơnăn phung [^ng găp la] blei thiăm êa săng lehana\n mnơ\ng mtlai ba ]h^ mâo prăk mnga h^n. Sơnăn giăm anei kâo lông blei êa săng 95 mơ\ng du\m anôk mnia mblei ho\ng ala ta] êngao mse\ si Petrolumex, SaiGon Petro lehana\n kâo blei thiăm êa săng Ron 87, êa săng A95 sơnăn kâo ba yua hlăm brô 40%, êa săng Ron 87 hlăm brô 40% lehana\n To ruen hlăm brô 13%, 7% jing Enteria, leh bi mtlai kâo lông nao test lehana\n ba ]h^”.

Pô djă ako\ êpul mtlai mkra mjing êa xăng mgưt Trịnh Sướng

Đại tá Lê Vinh Quy k’iăng khua Kahan ksiêm ]ar Dak Nông brei thâo, dung môi phung di`u ba yua ]ia\ng duah mtlai êa săng, êa pui amâo mâo jăk jing mta mnơ\ng mơ\ng hdră kar mă êa pui. Anei jing mta hợp chất khăng ba yua hlăm bruă mkra mjing, bi mtlai êa m’mia, rao mdoh, mkra mjing kyâo… Phung di`u ba yua dung môi, mtlai ho\ng êa săng, mta bi mjing êa kulơr lehana\n du\m mta mnơ\ng ]ia\ng mkra mjing êa săng amâo mâo jăk. Boh tu\ dưn ksiêm dlăng bi mklă, êa săng amâo mâo jăk amâo djăp hnơ\ng ]ua\n, ngă hma^ djo\ kơ hnơ\ng jăk môtơr, tăp năng ngă jhat môtơr. Klă s^t mâo lu klei pui [ơ\ng êdeh kbiă mơ\ng êa săng amâo mâo jăk lehana\n knơ\ng bruă djo\ tuôm hlăk lo\ dơ\ng bi mklă. Leh kơnăn, du\m alu\ wa\l, anôk mko\ mjing klei ti mtlai êa săng amâo mâo jăk di`u gak răng ho\ng klei ksă êmă. Đađa di`u bi mtlai hlăm ho# mran, hlăm êa ks^ sơnăn klei thâo [uh, mă kơ\ng dleh dlan êdi:

“Si la] he\ hlăm dăl wưng êgao, phung di`u anei ăt bi mlih hdră mnê] ]ia\ng bi mtlai, k`ăm ngă klei dleh dlan kơ knơ\ng brua\ djo\ tuôm thâo [uh lehana\n mă kơ\ng. Leh ti du\m alu\ wa\l hmao [uh lehana\n mâo mă, sơnăn di`u lo\ bi mlih hdră ngă bruă, wưng bi mtlai pral êdi, pom du\m mta dung môi hlăm êdeh mdiăng êa pui hlăm wưng bhiâo đui]. Hlăm klei pom bi mtlai, di`u gak răng ksă êmă amâo brei tuê êgar mu\t ôh, kyua ana\n ngă klei dleh dlan kơ hmei hlăm hdră mko\ mjing êpul dôk kăp mă kơ\ng”.

Mơ\ng klei ksiêm dlăng, mơ\ng ako\ thu\n 2017 truh kơ ara\ anei, ênoh prăk mơ\ng phung di`u ba yua blei dung môi truh êbeh 3 êbâo êklai prăk, yap mdu\m grăp mlan phung di`u ba ]h^ hlăm sang mnia êbeh 6 êklăk lít êa săng amâo mâo jăk. Klei ngă mdê] mdar hlăm klei ]h^ mnia, bruă ngă mơ\ng di`u ba lu klei hu^ hyưt kơ yang [uôn, ngă hma^ djo\ kơ hnơ\ng jăk máy móc, đađa ngă mtuh pui [ơ\ng hlăk dôk êran hlăm êlan klông./.