VOV4.Êđê -  Ơ ƀĭng dôk hmư̆! Ƀuôn Ama Thuột jing kơ anôk kơ hƀuê ênuk djŏ tuôm hŏng klei dưi mâo mă Ƀuôn Ama Thuột, pŏk kơ hdră pŏk klei ksŭng blah prŏng lehanăn kgŭ kdơ̆ng Yan mnga thŭn 1975, anăp truh kơ klei mâo mă kluôm dhuôm kwar Dhŭng mluh lir lăn čar hlăm hrue 30/4/1975. Ƀuôn Ama Thuột ăt jing anôk phŭn kơ kphê Việt Nam, boh phŭn kơ klei duh mkra jih Lăn Dap Kngư, krĭng ƀuôn sang mrâo kơ êbeh 40 djuê ana mơ̆ng tar krĭng kwar hlăm kluôm ala. Leh 46 thŭn rŭ mdơ̆ng mđĭ kyar, Ƀuôn Ama Thuôt dơ̆ng jing leh ƀuôn prŏng knơ̆ng kơ Lăn Dap Kngư, bŏ hŏng klei kdrăm k’ah mda mdŏk, ênuk mrâo, mbĭt anăn jiă hƀuê ênuk, dhar kreh djuê ana:

Ƀuôn Akŏ Dhông, ƀuôn hgŭm Tân Lợi, ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt ƀri bi hdơr 46 thŭn hrue kwar Dhŭng mâo klei êngiê, knư̆ hĭn mơh mjhĭt m’uăt. Nah êngao êdeh êdâo mdiăng tue hiu čhưn ênguê dăp bi pruĕ. Hlăm sang ăr ăr asăp blŭ tlao, lehanăn ênai kdrăp dôk ngă bruă rŭ mkra sang dlông Êđê. Mbĭt hŏng êpul dôk ngă bruă, Ama Jenni brei thâo: Anei jing sang mdơ̆ng hlăm krah war pioh bi hdơr kơ ayang awa Ama H’Hrin, pô mkŏ mjing ƀuôn, djă pioh kjăp knhuah gru djuê ana pô:“Drei lŏ rŭ mdơ̆ng sang anei hlue knhuah djuê ana pô kñăm bi hdơr kơ awa Ama H’Hrin, leh pô mdơ̆ng lu mnuih srăng truh lehanăn ƀuh gŏ sang pô dôk kriê pioh dhar kreh. Yang ƀuôn mjing klei găl kơ pô, mnuih hiu čhưn ênguê hriê čuă arăng ƀuh klei tŭ dưn, snăn srăng đru bi răng kriê mbĭt hŏng pô mơh”.

Akŏ Dhông, jing akŏ êa, mâo êa đoh nanao jih thŭn êngŭn mlan, mâo kmrơ̆ng akŏ êa mtah mda jih thŭn mlan mơh. Klei mtah mda jŭm sang dlông êđê, jiă knhuah gru đưm, mjing leh anôk jăk kơ bruă hiu čhưn ênguê ti Daklak. Ti anei, H’Kdap Niê mkŏ mjing leh alŭ wăl hiu čhưn ênguê akŏ Êa, mâo dŭm êbâo m², mâo lu anôk čhĭ mnơ̆ng bi hdơr, mâo sang jưh mkra hŏng kdrăp hlăm dliê kmrơ̆ng... lehanăn pral hlŏng jing leh anôk lăn mnga êa jăk, dhar kreh yuôm bhăn kơ anak mnuih hlăm alŭ wăl, lehanăn lu tue mơ̆ng dŭm čar hriê. Bi hdơr 46 thŭn hrue lăn čar mâo klei êngiê. H'Kdap Niê lŏ mbŏ hlăm anôk dưm hră grăp boh adŭ sang jưh hdruôm hră lač kơ hƀuê ênuk Việt Nam, lehanăn mprăp kơ hrue mơak mnơ̆ng ƀơ̆ng hua 3 kwar, djŏ ti hrue 30/3 lehanăn 1/5. Tui si H'Kdap Niê jih jang bruă dăp bi msiam, lehanăn klei mă bruă tinei, jing djŏ tui si klei čiăng kơ dhar kreh, ai tiê jih jang mnuih:“Lăn Dap Kngư ară anei mâo truh 47 djuê ana hdĭp mda mbĭt hrăm, ƀiădah drei ka dưi thâo săng jih ôh. Lehanăn kâo čiăng kơ jih jang mnuih truh kơ anei yap anei jing sang pô, čiăng dưi găn sĭt êmĭt, huă ƀơ̆ng, đih mdei, lehanăn dưn yua dhar kreh kơ anei”.

46 thŭn mâo klei đĭ kyar, Ƀuôn Ama Thuôt mơ̆ng mkăp kruh rai kyua klei blah ngă, ară anei kpưn đĭ leh jing ƀuôn prŏng ênuk mrâo, mbruă, jiă knhuah gru dhar kreh, lehanăn hlăk hlê dôk kpưn đĭ kơ êdei anăp hlăm klei kdrăm k’ah. Klei anăn amâo mâo djŏ knŏng mâo hlăm hdră êlan leh mtrŭn, msĕ si klei bi klă mrô 60 thŭn 2009 mơ̆ng Phŭn bruă kđi čar kơ klei rŭ mdơ̆ng Ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt jing ƀuôn prŏng knơ̆ng kơ krĭng Lăn Dap Kngư; klei bi klă mrô 67 thŭn 2009 kơ klei mđĭ kyar bruă duh mkra ala ƀuôn Ƀuôn Ama Thuôt, amâodah hlăm klei mĭn kơ bruă čiăng mkra êlan dơ̆ng pral Ƀuôn Ama Thuôt - Nha Trang. Vũ Văn Hưng, Khua knơ̆ng bruă sang čư̆ êa ƀuôn prŏng Ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt lač, Ƀuôn Ama Thuôt mâo klei mđĭ kyar tui si hdră kñăm rŭ mdơ̆ng mtah mda, jiă knhuah gru djuê ana mâo klei thâo mĭn lehanăn dưn yua jih ai ktang klei găl pô pioh rŭ mdơ̆ng ƀuôn prŏng djăp ênoh čuăn msĕ si klei hmăng hmưi. Ƀuôn Ama Thuôt jing ƀuôn phŭn kơ kphê hlăm kluôm ala, ăt jing anôk prŏng hĭn kơ kphê tar lăn ala. Bruă sang čư̆ êa ƀuôn prŏng srăng ngă jih bruă klam čiăng pral mjing klei hmăng hmưi anăn jing klei sĭt:"Hlăm klei bi klă mrô 67 mơ̆ng phŭn bruă kđi čar čiăng rŭ mdơ̆ng Ƀuôn Ama Thuôt jing ƀuôn prŏng mtah, anôk lăn mnga êa mơak, jiă knhuah gru dhar kreh, lehanăn bŏ hŏng kle ithâo mĭn. Hŏng jih jang boh pia anăn mâo bi êdah leh hdră êlan kơ klei mđĭ kyar kơ Ƀuôn Ama Thuôt kơ mgi dih. Hmei lŏ dơ̆ng bi mlih jih jang hdră mă bruă čiăng dưi mâo djăp klei găl ênưih kơ puhng ƀuôn sang lehanăn phung duh mkra. Boh nik nak, mjing anôk jăk kơ klei iêu jak dŭm bruă duh bi liê mđĭ kyar ƀuôn prŏng truh hŏng Ƀuôn Ama Thuôt”./.

Y Khem pô mblang