VOV4.Êđê -
Pô
Kô jing 1 hlăm 3 hnoh krông phu\n ti ]ar Kon Tum. Hnoh krông anei jing anôk mkăp
êa phu\n kơ bruă duh mkra leh ana\n klei hd^p mda mkrah wah mnuih [uôn sang ]ar
Kon Tum. Pô Kô jing gru hmô êdah klă kơ kr^ng Dap kngư kdrưh k’ăm, klei hưn ktưn
mơ\ng du\m ênuk gưl mnuih kr^ng Dap kngư la] mb^t leh ana\n ]ar Kon Tum la] hjăn.
{ia\dah, kno\ng hlăm brô 6 thu\n ho\ng anei, krông Pô Kô amâo lo\ siam ôh, kyua
wa\t adiê hjan êa lip lâư leh ana\n du\m klei hma^ djo\ mơ\ng anak mnuih ngă.
Hnoh Krông Pô Kô kdrưh k’a\m êa lia\ lia,
2 nah hang mâo ana kyâo mtah mda, ho\ng pô đ^ waih mran A Sanh mơ\ng nhạc sĩ
Cầm Phong ]ih mjing leh sa gru rup bi hmô mdah
Pô Kô 1.
{ia\
ara\ anei êa krông anei mdê êdi mka\ ho\ng đưm adih. Aduôn Y Kloi, mnuih djuê
ana Jeh Triêng, ti [uôn Dak Sút 1, sa\ Dak Ang, kdriêk Ngọc Hồi hd^p sia\ suôr
ho\ng hnoh krông Pô Kô mơ\ng hla\k dôk hđeh, ara\ anei truh leh knhal tuc\ klei
hd^p dôk h’ưi ênguôt snei: Êa amâo lo\ thâo mnei ôh, ka\n lo\ dưi ma\ ba yua
hua\ mna\m lei. Kjham h^n, êa krông anei nga\ mnuih [uôn sang hla\m [uôn hu\i
hyưt êdi. Y Kloi brei thâo ya nga\ hyưt:
“ Êa krông Pô Kô ana\n,
sang ma^ mkra mjing hbei [lang `u tuh phưi êa djah djâo, êa ju\ tu\t, [âo mnâo
bru\. Mnâo bru\ `u mu\t kma hla\m asei pô sna\n pô [uh jhat tut mtam, mlam ka\n
thâo p^t leh mơh. Kâo anei rua\ kmrôk adu\ng ho\ng đo\k blu\ amâo mâo kbia\ ênai
ôh. Anak ]ô a\t rua\ lu mơh lah”. Sui
ho\ng anei 6 thu\n, hla\m knhal mlan 9 thu\n 2009, sa gưl adiê hjan êa lip lê]
kjham êdi kpuh mđung mđue# jih leh du\m mta mnơ\ng adôk, nga\ lui] klei kdra\m
k’ah pro\ng
Pô Kô 2.
Pô
Kô jing kla klêc\ amâo lo\ dôk sa tu\t ta mnơ\ng ôh ho\ng 2 nah hang krông klưh
leh s’a^. Hla\k êjai klei truh jhat kyua mơ\ng yan adiê nga\ ka hmao lo\ msir ôh,
sna\n hnoh krông lo\ tu\ du\m klei truh ju\ jhat kjham êdi kyua mơ\ng anak
mnuih nga\. Đrông hla\m du\m thu\n gia\m anei, brua\ kuai ma\ mah leh ana\n
mnơ\ng hla\m gu\ la\n wa\t dưi mâo hra\ tu\ brei leh ana\n amâo mâo hra\ tu\
brei mâo lu êdi ti hnoh krông. Đa ta\p năng mâo truh kơ du\m pluh boh êdeh klei
kuai ma\ hla\m hnoh krông. Brua\ lo\ w^t hli dơr w^&t [awng klei kuai ma\
la\n hnoh êa leh klei kuai ma\ mnơ\ng anei êdah êdi mse\ si ti lu anôk mơ\ng
Knơ\ng brua\ Cổ phần msei hjei Đông Á kno\ng nga\ mse\ si klei lo\ w^t mdrơ\ng
ma\ sna\n đuic\, kyua ana\n la\n boh tâo a\t adôk bi kưh ka\m hla\m hnoh êa, êa
kar ma\ msei hjei mđoh ba nao pha\ hnoh êa krông nga\ truh klei ]ho\ djhan. A
Não, sang gia\m krông Pô Kô kdrê] nao ga\n kơ kdriêk Ngọc Hồi ênguôt dhuôt la]:
“ Thu\n anei, klei kuai ma\ mah mâo anôk brua\ sang ]ư\ êa la] jing t^ng kơ Knơ\ng brua\ akâo ]ia\ng nga\ gia\m [uôn anei [ia\ mnuih [uôn sang amâo mâo brei ôh. Ara\ anei, hmei suôt ana\n di`u nao nga\ ti gu\ kban yuôl. Klei hu^ tal 1 ana\n jing hu^ kơ mnuih [uôn sang, tal 2 jing hu^ jhat he\ kban yuôl. Sui ho\ng anei du\m thu\n hnoh krông Pô Kô hang adôk mâo ana kyâo mtâo. {ia\ ara\ anei ang^n êbu\ mrô 9 tuh hriê, klei duah kuai ma\ mah mơh đa, ana\n [rư\ hruê la\n hang [rư\ klưh hriê êlam kơ la\n hang. Amâo lo\ mâo ana kyâo ôh ti djiêu 2 nah hang krông, [rư\ hruê [rư\ nga\ bi rai pưk sang, la\n ala”. Mơ\ng sa anôk ti dlông hla\m sa\ Dak K’Roong, kdriêk Dak Glei dla\ng tuc\ ala\ dla\ng ktuê hnoh krông, drei [uh sa krông Pô Kô dôk hja\n pa\n leh ana\n mdhê mdhô ho\ng du\m mta mnơ\ng djiêu gah ga\n ana\n.
Pô Kô 3.
Dliê
ara\ anei kno\ng mâo ma\ du\m [e\ ana kyâo, i’ia\t ya\ng ti dlông leh ana\n
adih. Tơ brua\ klei kuai ma\ mah, mnơ\ng hla\m gu\ la\n jing sa mta brua\ nga\
bi jhat rai êa krông Pô Kô sna\n 6 boh sang ma^ mkra mjing kpu\ng hbei [lang
leh ana\n kta\k k’su ti du\m kdriêk anôk hnoh êa krông Pô Kô đoh nao ga\n: Dak
Glei, Ngọc Hồi, Dak Tô, Dak Hà jing phung nga\ bi jhat hga\m. Xiêng La\ng
Nguyện, K’ia\ng khua Knơ\ng brua\ Sang ]ư\ êa sa\ Dak Nông, kdriêk Ngọc Hồi
brei thâo:
“ Djah hbei [lang hlo\ng phưi tuh hla\m êa
krông s’a^, mnuih [uôn sang nao ma\
Amâo
mâo dleh ôh ]ia\ng bi mkla\ pô tuh phưi djah djâo hla\m êa krông Pô Kô. Dôk tal
êlâo hla\m ênoh ana\n jing 2 boh sang ma^ mkra mjing kpu\ng hbei [lang, sa jing
mơ\ng Knơ\ng brua\ kpu\ng hbei [lang Focevco ti sa\ Đak Nông, kdriêk Ngọc Hồi
leh ana\n sa mơ\ng Knơ\ng brua\ TNHH Phương Hoa ti sa\ Đak Kroong, kdriêk Đak
Glei.
Pô Kô 4.
{ia\ klei dleh dlan ana\n jing kha\ 2 boh sang ma^ anei nga\ truh klei ]ho\ djhan hla\m lu thu\n ho\ng anei, leh klei ksiêm mka\ dla\ng anei truh kơ klei nao ksiêm dla\ng ruh mka\n bi hluê nga\, [ia\ du\m klei nga\ soh jhat anei a\t adôk nanao. Êdah êdi mse\ si brua\ sang ma^ Knơ\ng brua\ kpu\ng hbei [lang Focevco, kha\ ka dưi nga\ brua\ ôh [ia\ ba mdưm leh 2 êlan đ^ng mđoh phi 300 hdơr hla\m gu\ la\n mơ\ng ênao êa mrô 7 phưi mđoh ba bi kbia\ ti krah êa krông. Dleh thâo sa\ng h^n, du\m klei nga\ soh anei jing mta phu\n hla\k [rư\ [rư\ nga\ bi jhat rai kơ êa krông Pô Kô anei dja\l mâo klei bi pap phưi lui brei. Vương Văn Tuyên, K’ia\ng khua Knơ\ng brua\ Sang ]ư\ êa kdriêk Ngọc Hồi brei thâo:
“ Êpul nao ksiêm dla\ng hgu\m dhar brua\ [uh leh brua\ mko\ mdưm amâo mâo djo\ ho\ng klei hưn mdah hma^ djo\ kơ wa\l anôk hd^p mda. {ia\ klei m^n mơ\ng alu\ wa\l a\t tu\ ư ho\ng klei m^n mơ\ng êpul hgu\m brua\ a\t mjing klei ga\l kơ anôk brua\ duh mkra dưi mko\ mdưm đ^ng mđoh k`a\m bi mkhư\ klei klưh hang êa”. Nanao đrông hla\m du\m thu\n êgao, mnuih [uôn sang ti du\m kdriêk Đak Glei, Ngọc Hồi, Đak Tô mâo leh klei akâo ho\ng phung bi ala Quốc hội, HĐND, ho\ng brua\ knu\k kna alu\ wa\l du\m gưl mơ\ng ]ar Kon Tum kơ boh klei ]ho\ djhan êa krông Pô Kô. Hla\m mlan 3 mrâo êgao, Knơ\ng brua\ Nga\n do\ leh ana\n La\n êa wa\l hd^p mda ]ar Kon Tum ma\ leh 3 mta êa mơ\ng êa krông anei ba m’^t nao mka\ dla\ng.
Pô Kô 5.
Boh
tu\ brei [uh hnơ\ng leh ana\n klei doh ti êa krông Pô Kô ti du\m anôk ma\ ana\n
tru\n hro\ leh s’a^, mta kha\ng đung hla\m êa êgao mơ\ng 2,8 truh kơ 3,3 bliư\
mka\ ho\ng hnơ\ng dưi brei. Kha\ sna\n, kno\ng du\m ana\n mse\ si ka dja\p
ênu\m ôh ]ia\ng kơ knơ\ng brua\ djo\ tuôm ti alu\ wa\l po\k nga\ du\m hdra\
msir ktang ]ia\ng đru do\ng kơ êa krông
anei.
Ho\ng
du\m boh klei hla\k dôk mâo ara\ anei ti êa krông, s^t na\ng ai `u amâo mâo
êgao ôh tơ la] snei: Pô Kô “ jing hnoh êa krông dơ\ng rai tui] leh”. Leh
Sêrêpôk ti ]ar Dak Lak, êa krông Pa ti ]ar Gia Lai, kr^ng Dap Kngư lo\ dơ\ng
mpra\p mâo sa hnoh êa krông jing pô tu\
klei truh jhat mơ\ng yan adiê leh ana\n anak mnuih nga\. Tơ du\m êa krông ti
kr^ng Dap Kngư a\t lo\ tuôm leh ana\n tu\ nanao klei nga\ mse\ sna\n, klei nga
hma\i djo\ ju\ jhat, sna\n ênoh ana\n du\m hnoh krông ]ho\ djhan, rai tuc\ snei
a\t lo\ dôk mâo lu.
H’Nga pô ]ih mkra.
Viết bình luận