VOV4.Êđê - Hruê 16/3, sui ho\ng anei mâo 41 thu\n, kr^ng la\n Kon Tum, sa hla\m du\m kdra\n mblah ktang ph^t ênuk bi kdơ\ng ho\ng Mi dưi mtlaih êngiê. Kgu\ kdơ\ng mơ\ng asa\p pui klei bi mblah nga\,  klei rua\ ai tiê luc\ liê, 41 thu\n êgao Đảng bộ, brua\ knu\k kna, l^ng khan leh ana\n mnuih [uôn sang Kon Tum mđ^ lar ktang ph^t ai tiê thâo bi hgu\m mguôp, hgu\m ai mko\ mkra [uôn sang. Mb^t ho\ng êa k’ho\ k’hang wa\t ho\ng klang êrah, du\m kr^ng la\n sah kba djiê kyua boh [om phao, rêc\ ram kyua êa drao rua\ hla\k ana\n, ara\ anei lo\ bluh hd^p, ba leh klei trei mđao m’ak m`ai.

      Mơ\ng [uôn pro\ng Kon Tum nao hluê ktuê êlan Hồ Chí Minh đ^ nao t^ng nah Yư\ Dưr, kno\ng lui] 2 mmông đ^ hla\m êdeh ôtô ]ia\ng nao truh kơ wa\l krah Đak Glei. Nao truh ti du\m sa\ kbưi h^n, mse\ si: Đak Man, Đak Blô, Đak Choong, Ngọc Linh…a\t lui] ma\ du\m pluh mn^t mơh, kyua mâo ktuê êlan ga\n êrô ja\k leh. Ti êlan dơ\ng Hồ Chí Minh êdeh êdâo ga\n êrô nao kơ Dhu\ng, đ^ pha\ Dưr, A Thế, mnuih djuê ana Jeh  Triêng, [uôn Đông Lốc, sa\ Đak Man lo\ w^t hdơr: “ Mlan 4 thu\n 1997 jing bi ktlah sa\, êlan klông dleh dlan êdi, ka mâo êlan ka mâo sa mta mnơ\ng ôh, pô êbat jơ\ng yơh. Ktuê êlan anei êlâo dih mâo lu êmông sna\n pô nao hu^ êdi lah amâo mâo hla\p ôh. Truh kơ ara\ anei mnuih [uôn sang drei [uh êlan dơ\ng pro\ng Hồ Chí Minh ga\n sna\n gơ\ m’ak mơh ai tiê, leh ana\n mâo he\ êdeh p’phu\t mơh ga\n êrô gơ\ ja\k ga\l êdi leh”.

      Êlan Hồ Chí Minh nao ga\n kơ kdriêk Đak Glei.    

  Dưi mâo he\ klei bi mlih ja\k siam mse\ si ara\ anei, mb^t ho\ng klei mđing dla\ng duh bi liê mơ\ng Knu\k kna, brua\ Đảng, mnuih [uôn sang Đak Glei a\t ga\n hgao 41 thu\n bi ru\ mdơ\ng mko\ mkra bo\ ho\ng êa ho\ hang leh ana\n mâo wa\t tuh êrah mơh. Mơ\ng du\m hruê leh mtlaih êngiê, kdriêk bi mko\ mjing leh du\m klei bi mlih hla\m hdra\ pla mjing mdiê lo\ đru kơ mnuih [uôn sang du\m djuê ana [ia\ ti Đak Glei mjưh rue# klei nao jah druôm ]uh dliê. Leh du\m hruê mphu\n ka mưng ôh tal êlâo, mâo lu mnơ\ng pla mse\ si: kphê, k’su, bời lời… ara\ anei jing du\m mnơ\ng pla jua\t mưng leh leh ana\n ba w^t hnư hrui w^t đ^ kơ mnuih [uôn sang.

     Jing sa\ tal êlâo pla kphê mơ\ng kdriêk, ti Đak Choong ara\ anei dja\p boh sang a\t thâo ba pla s’a^ mta ana anei. Du\m gru bi hmô êdah kdlưn mse\ si A Thuốc, ti [uôn Bê rê. Ayo\ng A Duông, Ayo\ng A Anh ti [uôn Đak Glei...gra\p thu\n mâo hnư hrui w^t du\m êtuh êkla\k pra\k mơ\ng ana kphê. A Mô, Khua dla\ng brua\ Đảng ti sa\ Đak Choong brei thâo: “ Mnuih [uôn sang pô kơ brua\ mđ^ kyar duh mkra ja\k h^n leh mka\ ho\ng êlâo adih. Hnư hrui w^t a\t lu [ia\ mơh, [un gơ\ a\t dôk [un mơh [ia\ amâo lo\ ư\ êpa ôh. Ana\n jing klei m’ak êdi . Ara\ anei sa\ pô, mnuih [uôn sang ti ya anôk nao mâo s’a\i sang siam, doh. Mka\ ho\ng thu\n 1996 ara\ anei sang mkra ho\ng xi ma\ng mâo truh 70%”.

    Mb^t ho\ng brua\ đru kơ mnuih [uôn sang ba yua hdra\ kdra\p nga\ brua\ mrâo mrang k`a\m bi mlih klei m^n nga\ brua\ pla mjing, kdriêk Đak Glei a\t mtru\t mđ^ ktang hdra\ nga\ mkra êlan klông êrô êbat kr^ng [uôn sang mjing klei ga\l kơ brua\ duh mkra mnia mblei, mtru\t mđ^ brua\ duh mkra pla mjing đ^ kyar. Truh kơ ara\ anei, 11 sa\, boh nik ti du\m sa\ adôk dleh dlan, mse\ si: Mường Hoong, Ngọc Linh, Xốp, Đak Blô mâo leh êlan kơ êdeh ôtô nao truh kơ wa\l krah wa\t hla\m yan hjan leh ana\n yan bhang, brua\ pui kmla\ ala ]ar dơ\ng mâo dja\p jih leh ti du\m [uôn sang. Amâo mâo đei mđing dla\ng ôh kơ mnơ\ng [ơ\ng hua\, mnơ\ng ]u\t h’ô hla\m gra\p hruê, mnuih [uôn sang ti Đak Glei  wa\t hla\m kr^ng taih kbưi, kr^ng mnuih [uôn sang djuê [ia\ m^n leh kơ klei nga\ brua\ kpưn đ^ kơ mdro\ng leh ana\n hgu\m kngan mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo. Du\m sa\ êdah kdlưn hla\m brua\ mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo mse\ si: Đak Môn, Đak Pet, Đak Kroong jing leh klei hưn ktưn êdi ho\ng mnuih [uôn sang tinei. Ho\ng ênoh mnuih [uôn sang mâo gia\m 45 êbâo ]ô, êbeh 82% jing mnuih [uôn sang djuê [ia\, brua\ duh mkra mơ\ng mnuih [uôn sang lu jing jưh knang hla\m brua\ nga\ lo\ hma, kdriêk Đak Glei bi mkla\ mb^t ho\ng brua\ ba pla  mnơ\ng mjeh mrâo hla\m brua\ pla mjing sra\ng k[^n hla\m brua\ mđ^ hnơ\ng boh mnga mâo, hnơ\ng tu\ ja\k, mjing ana\n kna\l hja\n kơ du\m mta ana ba pla jua\t mưng leh. A Phương, K’ia\ng khua Knơ\ng brua\ Sang ]ư\ êa kdriêk Đak Glei brei thâo: “ Kdriêk k[^n g^t gai mđ^ kyar 3 mta mnơ\ng pla phu\n. Tal 1 jing ana k’su, tal 2 jing ana kphê leh ana\n tal 3 jing ana bời lời. Ho\ng ana k’su k[^n ti 3 sa\ t^ng nah Dhu\ng mâo Đak Long, Đak Môn, Đak K’roong. Ara\ anei mâo 1.100 ha. Kơ ana kphê kr^ng ê’a\t pla ti 6 sa\ t^ng Dưr mâo Đak Blô, Đak Man, Mường Hoong, Ngọc Linh, sa\ Xốp. Truh kơ thu\n 2020 ênha\ ana kphê sra\ng đ^ truh 1.600 ha. Ana bời lời m[^n ba pla lu ti sa\ Đak Pet leh ana\n wa\l krah Đak Glei. Bi du\m kdriêk adôk sra\ng bi hro\ brua\ pla mdiê leh ana\n hbei”.

       Hriê truh kơ Đak Glei 41 thu\n leh hruê Kon Tum mtlaih êngiê h^n mơh [uh thâo săng h^n kơ boh yuôm bha\n mơ\ng klei hnu\k êngiê, êđa\p ênang. G^r ktưn kpưn đ^ hla\m klei mđ^ kyar brua\ duh mkra yang [uôn, rơ\ng kja\p brua\ kriê mgang klei êđa\p ênang leh ana\n ru\ mkra êbeh 130 km êlan knông la\n êđa\p ênang, mje\ mjuk ho\ng [^ng ga\p mah jia\ng ala ]ar Lào. Ho\ng ai êwa kdrưh k’ang mơ\ng du\m ]ô mna\ Cộng sản ti Sang mna\ Đak Glei, ai tiê ktang kja\p mơ\ng [uôn kdơ\ng mblah Xốp Dùi, mơ\ng klei mblah tu\ dưi Đak Glei, Đak Pét leh ana\n wa\t klei tu\ dưi bi msưh kdu\n klei ư\ êpa, [un knap, kthu\l mluk da\l đrông hla\m 41 thu\n êgao, Đak Glei hla\k c\ih mjing du\m hla po\k h[uê ênuk mrâo ti kr^ng la\n knhal Dưr Dap kngư./.

                                                                       H’Nê] pô ]ih hlo\ng ra\k.