VOV4.Êđê - Truh kơ jih gưl I thu\n anei, Knơ\ng pra\k đru ba yang [uôn c\ar Daklak brei leh kơ êbeh 206 êbâo go\ êsei mnuih [uôn sang ma\ c\an pra\k ho\ng ênoh pra\k brei c\an truh êbeh 3.000 êklai pra\k. Phu\n pra\k brei c\an ho\ng pra\k mnga hdjul anei mguôp đru brei leh kơ hla\m brô 3.000 go\ êsei tlaih mơ\ng [un hla\m gra\p thu\n. Knơ\ng pra\k ba pra\k c\an truh kơ kiê kngan mnuih [uôn sang [un knap, mb^t ana\n bi hgu\m tliêr kja\p ho\ng du\m êpul êya brua\ c\ia\ng đru kơ du\m go\ êsei ba yua pra\k c\an mâo klei tu\. Minh Huệ, pô c\ih klei mrâo kơ Sang mđung asa\p blu\ Việt Nam ti kr^ng Dap Kngư mao klei c\ih snei.

     Aguah kna\m 6, [ia\ sang k[^n Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa sa\ êa M’Nang, kdriêk C|ư\ M’Gar, c\ar Daklak adôk lu mnuih h^n kơ hruê nga\ brua\ aguha tlam hlaưm hruê ka\m. Kyua hluê si mmông nga\ brua\, anei jing hruê sa ana\n gra\p mlan Knơ\ng pra\k đru ba yang [uôn hluê nga\ klei nga\ brua\ ho\ng du\m go\ êsei ma\ c\an pra\k ho\ng mnga hdjul ti alu\ wa\l. Truh kơ 12h yang hruê dơ\ng, phung knua\ druh nga\ rue# leh brua\ kơ du\m êtuh c\ô mnuih, mơ\ng brua\ hrui nư, hrui pra\k mnga, tu\ ma\ pra\k ba m’^t mkiêt mkriêm, brei c\an pra\k kơ du\m go\ êsei… trông jao brua\ ho\ng khua g^t gai knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa sa\, du\m êpul brua\ leh ana\n 23 khua êpul brei c\an pra\k. Phạm Huy Trung, knua\ druh brua\ mơ\ng Knơ\ng pra\k đru ba yang [uôn kdriêk C|ư\ M’Gar, c\ar Daklak brei thâo: kdriêk mâo 17 sa\ wa\l krah, jing gra\p mlan gia\m 20 hruê di`u hiu nga\ brua\ kơ gra\p alu\ wa\l mse\ si anei:“ Hmei nga\ brua\ ti sa\ kja\p sa ana\n hla\m du\m hruê hla\m mlan: jing hla\m du\m sa hruê ana\n yơh mse\ si ti anei jing hruê 18 gra\p mlan, amâo thâo jing ya hruê ôh wa\t kna\m kjuh, kno\ng tơ djo\ hla\m hruê mdei kna\m m’ak, tit hat đuic\, bi tơ amâo mâo djo\ ôh sna\n bi nga\ brua\ si aguah tlam c\ia\ng rơ\ng brua\  hrui , brei pra\k leh ana\n mjing klei ga\l êdi kơ du\m go\ êsei ma\ c\an pra\k dưi mâo c\an pra\k ti sa\ mtam. Ho\ng du\m sa\ pro\ng, lu mnuih [uôn sang, sna\n tui hluê ho\ng klei c\ia\ng mơ\ng gra\p gưl, ho\ng du\m gưl brua\ pro\ng, sna\n khua g^t gai adu\ brua\ sra\ng da\p mmông nga\ brua\ nao mb^t c\ia\ng đru kơ ayo\ng adei nga\ ja\k brua\ leh ana\n hluê nga\ brua\ bi dja\l êdi”.

             Klei hiu mje\ mgiăm ti să Êa M’nang mơ\ng phung knuă druh knơ\ng prăk dlăng ba yang [uôn.

  Mơ\ng phu\n pra\k brei pra\k mnga hdjul mơ\ng Knơ\ng pra\k đru ba yang [uôn brei c\an nga\ leh brua\ ho\ng jih ai tiê kơ gra\p go\ êsei [un knap, lu go\ êsei ti c\ar Daklak mâo leh ga\l klei mđ^ kyar brua\ duh mkra, ktưn đ^ tlaih mơ\ng [un knap. Aduôn Phạm Thị Hương dôk ti alu\ 1 A, sa\ êa M’Nang, kdriêk C|ư\ M’Gar brei thâo: Go\ sang mao kno\ng sa sao la\n nga\ lo\ hma, ana\n jih sang bi nao nga\ brua\ ara\ng mưn pioh hd^p mda. Mơ\ng ako\ thu\n dih, hla\k mâo c\an mơ\ng Knơ\ng pra\k đru ba yang [uôn ho\ng pra\k mnga hdjul 25 êkla\k pra\k pioh blei êmô mjeh leh ana\n nga\ war rông, ung mo# `u mâo leh hdra\ duh [ơ\ng mrâo jing rông êmô ana mđai. “ Mơ\ng hla\k mâo c\an pra\k sna\n kâo blei 1 drei êmô, `u mđai leh mâo sa drei êđai leh ana\n ara\ anei hla\k lo\ dơ\ng kđông. Mb^t ana\n go\ sang kâo a\t lo\ rông kia\ êmô ara\ng đa, kyua gơ\ ga\l leh ho\ng brua\ pô rông kia\ êmô, ana\n thu\n mrâo êgao lo\ dơ\ng mâo 3 drei êđai êmô dơ\ng. Ana\n ara\ anei klei hd^p kâo dul [ia\ leh klei dleh dlan”.

                 Kyua mâo ]an prăk mnga hdjul, aduôn Phạm Thị Hương ba rông êmô ana mđai.

 C|ia\ng kơ phu\n pra\k c\an truh djo\ ho\ng mnuih, leh ana\n ba yua djo\ ho\ng hdra\, mđ^ lar klei tu\, amâo dưi k[ah ôh brua\ mơ\ng du\m êpul êya brua\ tu\ mgrơ\ng brei ho\ng Knơ\ng pra\k đru ba yang [uôn. Ti Daklak truh kơ mmông anei mâo leh êbeh 206 êbâo go\ êsei dưi mâo c\an pra\k ho\ng pra\k mnga hdjul ho\ng ênoh pra\k c\an jih jang truh gia\m 3 êbâo 60 êklai pra\k, hluê ho\ng klei jao brei mơ\ng Êpul hgu\m brua\ mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma, Êpul hgu\m brua\ Mniê, Êpul hgu\m brua\ khan hđa\p leh ana\n Đoàn Êdam êra.

     Du\m go\ êsei ma\ c\an pra\k dưi kriê dla\ng hluê ho\ng êpul mkiêt mkriêm c\an pra\k, ho\ng klei ktrâo lac\ leh ana\n ktuê dla\ng tliêr kja\p mơ\ng Knơ\ng pra\k đru ba yang [uôn leh ana\n êpul êya brua\. Kyua ana\n, mnuih [uôn sang amâo djo\ kno\ng mâo pra\k yua kơ brtua\ đuic\ ôh, [ia\ lo\ mâo klei ktrâo kc\e\ hdra\ duh [ơ\ng c\ia\ng ga\n hgao klei dleh dlan nga\ brua\ knua\.Êdah êdi mse\ si Êpul hgu\m brua\ mniê c\ar Daklak, gra\p thu\n mâo êbeh 900 go\ êsei kyua mơ\ng mniê nga\ khua go\ sang dưi tlaih leh mơ\ng [un, hluê ho\ng du\m gru hmô êpul brua\ mniê bi hgu\m rông êmô, bi hgu\m pla kphê, êpul mniê ma\ c\an pra\k mkiêt mkriêm… Aduôn Nguyễn Thị Kim Thoa, Khua Êpul hgu\m brua\ Mniê c\ar Daklak, bi kah klei thâo snei:“ S^t mâo tu\ ma\ phu\n pra\k anei, sna\n brua\ mơ\ng hmei jing bi ktuê dla\ng kla\ c\ia\ng amai adei ba yua pra\k djo\ hdra\ k`a\m. Brua\ dơ\ng jing hmei bi mđ^ klei ksiêm ktuê dla\ng mơ\ng brua\ kriê dla\ng g^t gai mơ\ng êpul brua\ nah gu\ leh ana\n êpul ma\ c\an pra\k mkiêt mkriêm. Leh ana\n mơ\ng hdra\ ma\ c\an pra\k anei sna\n hmei a\t mtô mblang hdra\ bi mkiêt mkriêm kơ amai adei, mâo klei mưng jua\t yua bi mkiêt mkriêm bohnik ho\ng amai adei mnuih djuê [ia\, jing s^t dưi mâo c\an pra\k sna\n c\ia\ng mâo klei thâo ba yua pra\k mkiêt mkriêm c\ia\ng gra\p mlan pô mguôp mơ\ng mnơ\ng điêt dhiêt sra\ng jing mnơ\ng pro\ng”.

     Lac\ kơ klei tu\ jing hla\m brua\ ba pra\k c\an ho\ng mnga hdjul đru mnuih [uôn sang mâo klei ga\l ktưn đ^, aduôn Nguyễn Thị Mến, K’ia\ng khua Knơ\ng pra\k đru ba yang [uôn c\ar Daklak brei thâo “ Klei ba phu\n pra\k truh kơ du\m go\ êsei c\an pral leh ana\n djo\ pô gơ\ sna\n hmei mâo wa\t brua\ kđi c\ar hluê nga\ mb^t, ana\n nga\ brua\ gơ\ ja\k  leh ana\n mao klei tu\ leh ana\n [ia\ luc\ liê kơ yang [uôn, mb^t ana\n go\ êsei ma\ c\n pra\k gơ\ ka\n bi êrô w^t nao lu bliư\ lei: Hmei mtru\n he\ hruê mmông brei c\an pra\k ti anôk nga\ brua\ hla\m sa\, mbha pra\k kơ gra\p go\ êsi pô mtam. Hmei jao brua\ mtô mblang, ksiêm ktuê dlang kơ du\m êpul êya brua\, snaưn du\m êpul êya brua\ anei mđ^ lar ja\k hluê ho\ng du\m klei bi k[^n c\ia\ng mnuih [uôn sang  thâo săng kle\ kơ hdra\ mtru\n brei c\an prak ho\ng mnga hdjul mơ\ng knu\k kna, du\m hdra\ brua\ dưi brei c\an, phung dưi ma\ c\an, hnơ\ng pra\k mnga, hnơ\ng dưi ma\ c\an lu êdi, hruê mlan kc\ah brei c\an tla w^t…

     Hưn mthâo kla\ mmngac\ phu\n pra\k leh ana\n hdra\ nga\ hra\ m’ar ma\ c\an pra\k, hluê nga\ tliêr kja\p mơ\ng nah gu\ c\ia\ng mnuih [un dưi ma\ c\an pra\k dja\l leh ana\n ga\l êlưih mơh, mb^t ana\n po\k nga\ ja\k klei ktrâo kc\e\ mtru\t mđ^ ai ktuê dla\ng mnuih [uôn sang ba yua pra\k djo\ hdra\ k`a\m, ana\n jing hdra\ mơ\ng Knơ\ng pra\k đru ba yang [uôn mb^t ho\ng du\m êpul êya brua\ ti c\ar Daklak hla\k đru kơ mnuih [uôn sang djuê [ia\ tlaih mơ\ng [un.

BTV: H’Nga.