VOV4. Êđê - Mơ\ng hla\k adiê mrâo mngac\ [hu [hu, ti ana\p [a\ng jang Kdru\n êdeh mlir c\ar c\ar Dak lak [uh mâo leh lu boh êdeh mdia\ng tuê, mơ\ng điêt hlo\ng kơ pro\ng bi m[^n jing prue# dlông, leh anan ô w^t êrô nao duah ma\ mdia\ng tuê ti ktuê êlan. Mb^t ho\ng ana\n jing du\m phung ka\p iêo mnuih đ^ êdeh dôk đue# da\p hla\m du\m anôk c\h^ mnơ\ng, s^t [uh mâo mnuih c\ia\ng đ^ êdeh bi ktung kdha\k mmhia\ yơh, nga\ bi dơ\k bi dria ti ana\p [a\ng jang kdru\n êdeh. Amâo djo\ kno\ng du\m êdeh đ’điêt ôh, [ia\ ti kr^ng wa\l anei lo\ mâo w^t du\m êdeh pro\ng mse\ si êdeh: jhưng đih ja\k siam.” êran êlan nao kơ t^ng Dưr Hồng Ánh, Hùng Phi, Sỹ Hùng mb^t ho\ng lu du\m pô êdeh êran êlan Gia Lai – Kon Tum, Đà Nẵng, Bình Định mse\ si: Anh Dũng, Lệ Thanh, Phúc Sinh, Ang Tuấn, Mỹ Thanh, Thiên Ân, Bảo Đạt, Vi Đạt, Toàn Phát, Hồng Anh, Hải Hòa, Thành…. a\t bi m[^n ti ana\p [a\ng jang kdru\n êdeh mlir c\ar c\ar Dak lak, duah iêo tuê đ^ êdeh [ia\ amâo mâo nao mu\t hla\m lam kdru\n êdeh jưh ôh. Du\m boh êdeh anei êran hluê hdra\ duah jak iêo ma\ tuê đ^ êdeh hla\m êlan anei amâo mâo djo\ kno\ng nga\ klei amâo mâo h’^t hla\m êlan klông, amâo mâo h’^t klei êđa\p ênang, [ia\ lo\ nga\ hma\i djo\ pro\ng kơ brua\ mơ\ng du\m anôk brua\ kriê dla\ng kdru\n êdeh leh ana\n du\m phung êdeh nga\ brua\ djo\ ho\ng klei kc\ah mtru\n. Nguyễn Dương Tài, pô mga\t êdeh mdia\ng tuê hla\m kdru\n êdeh lac\:“ Mơ\ng 5h aguah truh kơ 7 -8h mâo du\m boh êdeh dôk mjưh ti anôk c\h^ êa săng, êa pui, lo\ dơ\ng mđ^ phung ka\p iêo jak mnuih đ^ êdeh nga\ klei amâo mao êđa\p ênang, nga\ kơ tuê nao đ^ êdeh amâo mâo dưi nao mu\t ôh hla\m kdru\n êdeh; phung ka\p iêo jak ktung kdha\k bi mmhia\ tuê đ^ êdeh mơ\ng t^ng anei êlan nao kơ t^ng dih êlan nga\ klei amâo mâo h’^t hla\m êlan klông, plah wah pô êdeh ho\ng phung jak ieo tuê đ^ êdeh a\t mâo klei bi mmhia\ mơh. Leh ana\n truh klei phung iêo jak tuê đ^ êdeh ba mnuih đ^ êdeh kơ êngao leh ana\n tle\ hua\k kdhô kdu\ng leh ana\n mao lu klei mka\n đa”.
Dak Lak jing ako\ êlan klông mơ\ng kluôm kr^ng wa\l Dap Kngư, bi mko\ mlir kwar Krah, [uôn pro\ng Hồ Chí Minh leh ana\n Ngo\ kwar Dhu\ng, ana\n klei du\m boh êdeh êran amâo djo\ ho\ng klei bhia\n a\t hluê ana\n nga\ lăng kluôm kr^ng wa\l, mb^t ho\ng êlan nao truh kơ kwar Dưr, nao kơ du\m c\ar Gia Lai, Kon Tum, leh ana\n kwar Krah, du\m boh êdeh anei lo\ êran ti du\m ktuê êlan Nha Trang, Phú Yên, Đà Lạt ho\ng klei hluê nga\ mơ\ng du\m pô sang êdeh mse\ siThanh Hòa, Hương Khê, Ái Lý, Việt Thanh, Tuấn Anh leh ana\n lu boh êdeh mka\n amao mâo ôh ana\n kna\l a\t bi mtio\ iêo jak tuê đ^ êdeh mơh, êrô w^t êrô nao ti du\m ktuê êlan Nguyễn Văn Cừ, Nguyễn Tất Thành, Phạm Văn Đồng nao truh kơ siêu thị, sang êa drao, sang hra\ đa nao truh hla\m du\m êlan điê knia\ leh ana\n bi mmhia\ wa\l tuê ti du\m anôk mj]h đ^ êdeh [uit. Đặng Văn Xiêm tuôm mâo leh lu bliư\ phung jak iêo tuê đ^ êdeh mơ\ng êdeh amâo mâo nao jưh kơ kdru\n êdeh ôh ktung kdha\k lac\:‘’ Êdeh hla\m êngao êlan lu sna\k. Jhat êdi jing đa ta\p năng phung jak iêo đ^ êdeh ktung kdha\k brei đ^ kơ êdeh anei, đ^ kơ êdeh adih, đa ta\p năng `u amâo mâo brei đ^ ôh. S^t pô dôk ti ana\n dôk guôn sna\n di`u hriê ktung đoh pô đ^ êdeh `u amâo mâo brei đ^ êdeh mka\n ôh. Pô c\ia\ng nao truh kơ kdru\n êdeh blei hra\ đ^ êdeh nao amâo mâo djo\ dôk guôn đ^ êdeh ti êngao êlan anei ôh kyua hu\i sna\k mâo klei truh, knap êdi lah’’.
Sa klei kdru\n êdeh hla\k mâo lu ara\ anei ti c\ar Dak lak, ana\n jing du\m pô sang êdeh êran êlan nao t^ng kơ Dhu\ng c\o\ng c\h^ ma\ hra\ đ^ êdeh leh ana\n da\p tuê đ^ êdehti sang pô amâo dah ti anôk brua\ mơ\ng knơ\ng brua\. Kno\ng ti [uôn pro\ng {uônmathuôt, dưi yap mâo mse\ si: Thu Đức, Na\m Thùy, Anh Khoa, Kumho Samco, Dung Nghĩa… ho\ng ênoh êdeh jhưng đih, mdho# đih truh du\m êtuh boh êdeh. Amâo djjo\ kno\ng du\ mdia\ng mnuih ôh, du\m pô sang êdeh anei lo\ bi mjhua mdiăng lu mnơ\ng, ks^ng mmia\ wa\t kp^ng êlan, nga\ klei amâo mâo êđa\p ênang hla\m êlan klông. Êdah êdi mse\ si pô sang êdeh Thu Đức, gra\p aguah, du\m boh êdeh jhưng đih, êdeh du\ mdia\ng mnơ\ng bi kdue#, dôk mjưh mdei jing prue# dlông ti ktuê êlan Trần Hưng Đạo, da\p dưm mnơ\ng kưh ka\m nga\ gun jih kp^ng êlan êbat. Amâo dah pô sang êdeh Tuấn Anh hja\n `u êran êlan Đà lạt, du\ mdia\ng mnơ\ng êjai leh ana\n mko\ mjing klei c\h^ hra\ đ^ êdeh jiêk la\ng mnuih đ^ êdeh ti sang knia\ kniêt, sia\ ho\ng ana\p êlan Nguyễn Văn Cừ mâo êdeh ga\n êrô lu sna\k, hu\i hyưt êdi.
Êjai ana\n, kdru\n êdeh t^ng kơ Dhu\ng [uôn pro\ng {uônmathuôt mâo sa anôk brua\ mơ\ng [uôn pro\ng Hồ Chí Minh hriê duh bi liê gia\m 30 êklai pra\k pioh ru\ mkra ti anôk pro\ng 2ha gơ\ ja\k siam mrâo mrang mơh, sna\n a\t kriêp êyăng, amâo mâo djo\ sa c\ô tuê ôh. Êbeh 10 anôk c\h^ hra\ đ^ êdeh ka tuôm nga\ brua\ ôh. Lâm Ngọc Tuấn- Khua Adu\ brua\ gai dla\ng Kdru\n êdeh t^ng Dhu\ng brei thâo:
‘’ Kdru\n êdeh t^ng Dhu\ng {uônmathuôt dưi ru\ mkra mơ\ng thu\n 2010 hluê klei iêo jak duh bi liê mơ\ng Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa c\ar Dak Lak c\ia\ng bi h’^t klei êđa\p ênang êlan klông. Hla\k leh ru\ mkra kdru\n êdeh anei truh kơ ara\ anei ênoh tuê hriê kơ kdru\n anei [ia\ sna\k, mse\ si amâo mâo ôh, kyua ara\ anei Knơ\ng brua\ êlan klông du\ mdia\ng a\t brei êdeh dôk mjưh mdei ti du\m ktuê êlan hla\m [uôn pro\ng pioh ma\ tuê đ^ êdeh. Kla\ klơ\ng jing mse\ si êdeh mơ\ng du\m anôk mse\ si: Thu Đức, Na\m Thùy, Anh khoa, Kumho Samco… kha\ng drông ma\ tuê hla\m [uôn pro\ng hriê kơ anei si`ê hra\ kbia\ mơ\ng kdru\n nao kơ [uôn pro\ng Hồ Chí Minh leh ana\n du\m c\ar t^ng Dhu\ng, ana\n tuê đ^ êdeh amâo lo\ hriê kơ anei ôh’’.
Klei êdeh du\ mdia\ng tuê amâo hluê djo\ si klei bhia\n mâo lar [ar hla\m dja\p ktuê êlan, nga\ klei amâo mâo h’^t hla\m êlan klông, hma\i djo\ k[ klei êđa\p ênang, mjing klei bi mmhia\ amâo mâo kpa\ mngac\ hla]m brua\ knua\ du\ mdia\ng tuê, nga\ luc\ liê pra\k hrui kơ knu\k kna. Lê Công Chức – Khua brua\ duah ksiêm dla\ng Knơ\ng brua\ êlan klông du\ mdia\ng c\ar Dak lak a\t tu\ yap lac\ klei êdeh du\ mdia\ng tuê amâo mâo djo\ klei bhia\n anei mâo leh mơ\ng sui [ia\ brua\ djo\ tuôm amâo mâo dưi thâo lo\ nga\ msir ôh:‘’ Klei êdeh du\ mdia\ng amâo mâo djo\ klei bhia\n anei k[^n lu êdi ti 2 ako\, ana\n jing Kdru\n êdeh t^ng Dưr leh ana\n Kdru\n êdeh t^ng Dhu\ng; Boh s^t tuôm mâo leh ana\n hla\k mâo. Hluê si klei c\ua\l mka\ mơ\ng c\ar sna\n mâo 2 Kdru\n êdeh, Kdru\n êdeh t^ng Dưr leh ana\n Kdru\n êdeh t^ng Dhu\ng, kc\ah mtru\n drông leh ana\n ata\t w^t tuê ti kdru\n êdeh t^ng Dưr leh ana\n t^ng Dhu\ng, [ia\ boh s^t sna\n mâo du\m pô sang êdeh amâo mâo hluê nga\ ôh. Thu\n 2014 hmei msir mkra leh du\m pô sang êdeh drông leh ana\n ata\t w^t tuê amâo mâo djo\ ho\ng klei kc\ah mtru\n. Tal 2 jing klei soh mjing anôk drông ata\t tuê hla\m ktuê êla c\ia\ng bi kmhal ktang truh kơ pluh êkla\k pra\k. {ia\ hdra\ bi kmhal ka dja\p ai [ư\ mkra ôh’’.
Tit Nguyên đán Ất Mùi dơ\ng truh leh, klei c\ia\ng đ^ êdeh êdâo đ^ lu, tơ brua\ djo\ tuôm mơ\ng c\ar Dak Lak lo\ dơ\ng phưi tha lui brua\ kriê dla\ng hla\m brua\ du\ mdia\ng tuê ênguê, sna\n klei êdeh du\ mdia\ng tuê amâo djo\ klei bhia\n leh ana\n boh klei ga\n êrô hla\m êlan klông ti anei sra\ng adôk dleh dlan.
BTV: H’Nga.
Viết bình luận