VOV4.Êđê -Yan mdei pro\ng thu\n anei, ti Dak Lak, lu phung am^ ama bi kla\ ngă hră m’ar brei anak pô hluê hriăm du\m adu\ hriăm ti êngao leh ana\n hriăm mjuăt klei thâo ti du\m anôk hriăm mjuăt leh ana\n sang dhar kreh bi hrô klei brei anak nao hriăm hra\ hla\m yan mdei pro\ng. Thâo klă klei m^n mơ\ng lu phung am^ ama, ]ar Dak Lak mko\ mjing lu anôk hlăp ]hưn mđ^ kyar klei thâo kơ phung hđeh êlăk.

    Mơ\ng hla\k krah mlan 5 mtam, thâo anak êkei pô mpra\p mdei pro\ng, amai Hồ Thị Dung dôk ti sa\ êa Tu, [uôn pro\ng {uôn Ama Thuôt, am^ e\ Hồ Hoàng Đại Dương mâo 6 thu\n nga\ leh hra\ m’ar brei anak nao hria\m adu\ Bàn tính số học trí tuệ Vinabacus. Amai Dung brei thâo: `u thâo klei hâo hưn kơ adu\ hria\m anei mơ\ng po\k Web xã hội jing Facebook mơ\ng sa c\ô [^ng ga\p `u, [uh mâo klei tu\ ana\n `u nga\ hra\ m’ar brei anak nao hria\m. Leh mâo sa wưng hria\m [uh anak `u thâo ja\k leh ana\n mâo klei đ^ kyar ana\n `u h’^t ai tiê lo\ brei anak nao hria\m. Hla\m yan mdei pro\ng anei, `u a\t m^n t^ng sra\ng lo\ brei anak nao hria\m êluê pioh bi mđ^ klei suaih pral kơ anak. Hồ Thị Dung lac\: “ A|t truh yan mdei pro\ng leh ana\n kâo m^n brei anak lo\ dơ\ng nao hria\m êluê. Bi kơ klei m^n kêo brei `u nao hria\m  Vinabacus. Gưl hria\m anei kao [uh `u mâo klei tu\, bi mjua\t mhria\m kơ hđeh klei thâo w^t kdơ\ng, leh ana\n bi m[^n klei m^n ja\k. Anak kâo mrâo hria\m 3 hruê ka\m, [ia\ kâo [uh klei thâo m^n w^t leh ana\n hdơr ja\k mơh. Êngao kơ mđ^ kyar kơ klei m^n sna\n hđeh a\t c\ia\ng mđ^ kyar kơ ai tiê asei mlei leh ana\n bi hria\m kơ hđeh klei thâo blu\ hra\m hla\p c\hưn ho\ng [^ng ga\p leh ana\n ho\ng klei hd^p riêng gah.”

Brua\ bi lông kdo\ mmui` leh ana\n bi lông klei thâo kơ hđeh ti kdriêk Krông Pa\\\].

      Amai Trần Thị Ánh Nguyệt, dôk ti sa\ C|ư\ Suê, kdriêk C|ư\ M’Gar mâo sa c\ô anak mniê mrâo hria\m jih adu\ 1. ~u m^n yan mdei pro\ng anei sra\ng akâo mdei brua\ c\ia\ng ata\t anak nao w^t c\hưn kơ [uôn sang ho\ng Aê aduôn ti c\ar Nghệ An, Dưi bi je\ gia\m ho\ng aduôn aê êjai leh ana\n Nguyệt c\ia\ng kơ anak pô dưi hla\p c\hưn leh ana\n bi mưng ho\ng klei hd^p [uôn sang ti kr^ng [uôn sang mka\n. Leh kơ ana\n, `u sra\ng brei anak hluê hria\m du\m boh adu\ hria\m ti êngao c\ia\ng kơ anak dưi hla\p c\hưn leh ana\n bi mjua\t hria\m klei thâo hd^p. Trần Thị Ánh Nguyệt lac\: “ Kâo sra\ng brei anak kâo hluê nga\ du\m brua\  ti êngao thu\n hria\m, sitôhmô hria\m êluê leh ana\n hria\m nhạc amâo mâo brei anak hria\m hra\ ôh. Kâo bi m^n đa\m bi mgo# đei hđeh kơ du\m hdra\ hria\m hra\ m’ar ôh [ia\ kâo c\ia\ng anak kâo đ^ kyar kluôm mơ\ng du\m brua\ anei, hla\m ana\n mâo brua\ hria\m ti êngao  sna\n bi mjing klei thâo hd^p kơ anak.”

     Thâo săng kơ klei m^n mơ\ng lu phung am^ ama c\ang hmang anak pô mâo anôk tac\ hla\p c\hưn tu\ dưn hla\m yan mdei pro\ng, lu anôk mtô bi hria\m leh ana\n sang dhar kreh ti Dak Lak bi mko\ mjing leh lu adu\ bi hria\m ti êngao thu\n hria\m, adu\ bi hria\m klei thâo amâo dah Câu lạc bộ bi mjua\t ktang asei mlei mâo lu phung hđeh leh ana\n hđeh hria\m hra\ hluê hria\m mse\ si: Gưl hria\m nga\ khan, Câu lạc bộ klei thâo, hdra\ brua\ “ Sa hruê ga\n hgao hla\m klei hd^p ”…. Anôk ksiêm mđing hria\m brua\ Sang hra\ m’ar – Mtô hria\m leh ana\n mđ^ kyar Cao Nguyên ti [uôn pro\ng {uôn Ama Thuôt a\t bi mko\ mjing lu brua\ yan mdei pro\ng kơ hđeh, hla\m ana\n mâo hdra\ “ Hruê m’ak go\ sang ” k`a\m mjing klei ga\l kơ phung am^ ama leh ana\n hđeh dưi hla\p c\hưn m’ak leh ana\n nga\ brua\ hra\m mb^t. Amai H’Bep Ê`uôl, Khua anôk  brua\ brei thâo:

  “ Hla\m hruê m’ak go\ sang anei sra\ng k[^n kơ klei thâo nga\ brua\ mb^t plah wah am^ ama ho\ng anak, si be\ nga\ c\ia\ng kơ am^ ama leh ana\n anak bi thâo săng leh ana\n hra\m mb^t nga\ leh ya be\ brua\ nga\ mb^t. Sitôhmô klei bi lông tu\k kna\ êsei djam, 4 – 5 go\ sang ana\n hra\m mb^t nga\, bi tu\k kna\ êsei djam sna\n di gơ\ srang bi kah klei thâo tu\k kna\ êsei djam leh ana\n hdra\ da\p dưm mnơ\ng [ơ\ng si nga\ , sa jhưng hua\ si nga\. Mơ\ng ana\n phunghđeh dưi mâo hria\m klei thâo da\p dưm mnơ\ng mnuyih pro\ng, leh ana\n phung hđeh a\t thao đru am^ ama si nga\ c\ia\ng mpra\p sa mmông hua\ bo\ ho\ng klei yuôm bha\n mb^t ho\ng go sang leh anaưn mnuih rieng gah.”

Mmông hriăm mâo bi mguôp klei hlăp leh ana\n

     Leh sa thu\m hria\m hra\bo ho\ng klei sua\i êma\n, yan mdei pro\ng jing wưng c\ia\ng kơ phung hđeh dưi hla\p c\hưn mdei msa\n. Lu phung am^ ama a\t c\ang hmang kơ anak pô mâo sa anôk tac\ hla\m c\hưn kla\ s^t mâo klei yuôm bha\n tu\ êdi êlâo kơ truh thu\n hria\m mrâo. Nga\ hra\ m’ar kơ anak nao hria\m du\m gưl hria\m ti êngao kơ klei thâo leh ana\n du\m brua\ nga\ ti êngao wưng hria\m hra\ hla\k jing sa klei ruah mơ\ng lu phung am^ ama hla\m yan mdei pro\ng.

H’Nga Êban pô mblang.