VOV4.Êđê - Klei bi mjhua ho\ng ana\n kna\l ana mjeh mnơ\ng pla Êa Kma\t mơ\ng Knơ\ng brua\ ksiêm hria\m kơ brua\ Kreh knhâo – Hdra\ mnê] ma\ brua\ Lo\ hma dliê kmrơ\ng Tây Nguyên hla\k dôk mâo nanao hla\m lu thu\n ho\ng anei, nga\ kơ mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma dleh dlan, dôk m^n êdi hla\m brua\ ruah ana mjeh pioh ba pla. Kno\ng hja\n ti sa\ Hoà Thắng, [uôn pro\ng {uôn Ama Thuột, ]ar Daklak, mâo leh du\m êtuh anôk anôk rah pla mjing, mnia mblei ana mjeh mâo ana\n kna\l Êa Kma\t. Du\m anôk anei ma\ mgưt ana\n, ana\n kna\l ]ia\ng rah pla mjing, mnia mblei êđai ana mjeh, amâo mâo klei  kia\ kriê leh ana\n ksiêm bi mkla\ kơ phu\n agha leh ana\n hnơ\ng tu\ ja\k êđai ana mjeh.

Êa Kma\t jing anôk siă suôr ho\ng Knơ\ng ksiêm hria\m bruă ba yua hdră mnê],  ngă bruă mrâo mrang hlăm bruă lo\ hma, dliê kyâo Tây Nguyên ( pia klah ]u\n jing Knơ\ng brua\ Êa Kma\t, ti să Hoà Thắng, [uôn pro\ng {uôn Ma Thuột, ]ar Daklak), mâo du\m êklăk ]ô mnuih [uôn sang ngă lo\ hma Dap Kngư thâo s’a^, kyua anei jing anôk mâo klei đăo knang ]ia\ng blei mjeh mnơ\ng pla. Kyua ana\n, lu anôk ]h^ mnia djuê mjeh mnơ\ng pla êngao knu\k kna bi mjhua ho\ng ana\n anei bi ana\n kơ anôk mnia mblei pô, ngă kơ mnuih [uôn sang nao blei djuê mjeh khăng ]huai.

Ktuê êlan Nguyễn Lương Bằng, să Hoà Thắng, [uôn pro\ng {uôn Ma Thuột mâo du\m anôk ]h^ djuê mjeh lo\ bi ]ih ana\n “Êa Kma\t” hlăm anôk ]h^ mnia pô. Mơ\ng ako\ yan hjan, bruă ]h^ djuê mjeh mnơ\ng pla ti anei bi mjh^t m’ua\t. Y’Văn, ti [uôn Ba Yang, să Krông Knô, kdriêk Lăk, ]ar Daklak hriê giăm 100 km nao kơ să Hoà Thắng ]ia\ng blei mjeh kphê ba w^t pla. Y’Văn brei thâo: `u ăt mse\ ho\ng lu mnuih mkăn ti să kbưi hriê ti anei, [uh djăp anôk ]h^ djuê mjeh mâo ana\n Êa Kma\t s’a^, amâo thâo hro\ng ruah ti anôk djo\ ]ia\ng blei mjeh mơ\ng Knơ\ng brua\  Êa Kma\t:“ Ti Lăk adih ăt mâo mơh, [ia\dah hmư\ la] hriê ti anei duah blei mjeh jăk, ]ia\ng êdei dih mjeh jăk boh pro\ng, êlưih pe\. Ara\ anei ăt hlăk tui duah, djo\ amâo dah h’a^ ăt ka thâo mơh, hlăk duah dlăng đu]”.

Đỗ Thành Luân, ti să Êa Pam, kdriêk Êa Kar, ]ar Daklak jing mnuih mbhă mbhai duah djo\ anôk ]h^ mrô 53, êlan Nguyễn Lương Bằng, jing anôk mkăp djuê mjeh mơ\ng Anôk bruă ksiêm hria\m leh ana\n ba yua hdră mnê] ngă bruă mrâo mrang hlăm bruă pla kphê Êa Kma\t.  Đỗ Thành Luân brei thâo: blei du\m êtuh phu\n ana boh kroh ba w^t pla mpluă, [ia\dah dleh duah, kyua djăp anôk ]ih hlăm po\k mdhă ana\n “ Êa Kma\t” leh ana\n hưn la] jing mjeh jăk, rơ\ng djo\ hnơ\ng ]ua\n: “ Hruê anei kâo hriê ti anei blei [ia\ djuê mjeh ba w^t pla, hnê] ho\ng yan hjan, kâo hmư\ klei hâo hưn hlămhla  po\k Web jing Knơ\ng brua\  Êa Kma\t anei mjeh jăk, rơ\ng djăp hnơ\ng ]ua\n, anăn kâo hriê blei ti anei”.

Tiến sĩ Trần Vinh, Khua Knơ\ng bruă ksiêm hria\m leh ana\n ba yua hdră mnê]  ngă bruă mrâo mrang hlăm bruă pla kphê Êa Kma\t, hlăm Anôk bruă ba yua hdră mnê] ngă bruă mrâo mrang kơ bruă lo\ hma, dliê kyâo Tây Nguyên brei thâo: anôk bruă amâo mâo ya anôk ]h^ mnia mkăn, kno\ng mâo sa anôk ba ]h^ mnia ti mrô 53 êlan Nguyễn Lương Bằng, [uôn pro\ng {uôn Ma Thuột đuc\. Ăt hluê si Trần Vinh, bruă pla mjing djuê mjeh mơ\ng Knơ\ng bruă bi hluê ngă djo\ hdra\ ho\ng hdra\ kdra\p yua ênuk mrâo, mâo ênoh yuôm du\m êklai prăk. Êlâo kơ ba ]h^ hlăm sang ]ơ mnia, djuê mjeh anei bi ksiêm dlăng hnơ\ng jăk 1 blư\ dơ\ng, anăn gơ\ amâo mâo mnơ\ng ngă ôh. ~u bi klă, hlăm bruă pla mjing ho\ng kiê kngan amâo mâo doh, du\m anôk ]h^ djuê mjeh mnơ\ng pla êngao knu\k kna amâo dưi mâo ôh djuê mjeh doh jăk leh ana\n krơ\ng djo\ hnơ\ng ]ua\n. Kyua ana\n mnuih [uôn sang c\ia\ng bi mđing dlăng tơdah blei djuê mjeh ba pla.

Tiến sĩ Trần Vinh la]: “ Di`u ngă ana\n mgưt, mă ana\n mơ\ng Knơng brua\, mă ana\n mrô 53 Nguyễn Lương Bằng kă yuôl mtu\k mtu\l ti dlông, di`u ngă ana\n mgưt, duah mplư mse\ snăn, boh s^t amâo thâo ôh djuê mjeh mơ\ng anôk bruă êngao knu\k kna di`u ngă amâo mâo djo\ hdra\ ôh, kno\ng ]ia\ng ba ]h^ mâo lu prăk mnga, kyua ho\ng ya ênoh di`u ăt dưi ba ]h^. Kyua ana\n di`u bi rai anôk ]h^ mnia, ngă lui] k’hưm mơ\ng Knơ\ng brua\, mnuih [uôn sang drei hmư\ la] êlưih snăn bi blei yơh. Êjai ana\n, du\m anôk ]h^ mnia phu\n mnuih [uôn sang amâo mâo thâo ôh, ana\n jing du\m klei bi mhiă amâo mâo kpa\ jăk, ngă bi ngê` ai tiê, hmei akâo ho\ng knơ\ng bruă kriê dlăng knu\k kna c\ia\ng bi mâo hdră msir klei anei”.

Hlăk êjai bruă pla mjing djuê mjeh ti Knơ\ng brua\  Êa Kma\t ngă mkra hluê si si hdra\ êdi, snăn du\m anôk ]o\ng rah mjing kno\ng rah êđai mjeh ho\ng kiê kngan ho\ng hdră ngă tu\ kơ mâo. Ti alu\ 2, 8, 11, să Hoà Thắng, du\m êtuh go\ êsei ngă war rah mjing êđai mjeh amâo ngă hră m’ar ngă bruă, [ia\dah djuê mjeh ba ]h^ leh lu hlăm sang ]ơ mnia. Amai Phạm Thị Tình, pô anôk rah êđai mjeh ti alu\ 2, să Hoà Thắng, [uôn pro\ng {uôn Thuột, ]ar Daklak amâo mdăp la] snei: “ Amâo mâo ya hră m’ar dưi brei ôh, ti anei pla mjing djuê mjeh djăp hnơ\ng ]ua\n, amâo rah pla mjing djuê mjeh pliă plia ôh, si tô hmô boh [ơr anei kâo blei mơ\ng mnuih juăt mưng digơ\ pla, kâo [uh boh jăk, s’năn blei ba w^t grep. Kphê ăt mă mơ\ng mnuih juăt mơh, pô thâo hma digơ\ mâo ya djuê mjeh kphê, snăn pô blei. Amâo mâo ngă ya mta hră m’ar ôh, klei ana\n kno\ng phung ngă hợp tác xã đui] ngă hră m’ar”.

Hluê si Knơ\ng bruă pla mjing leh ana\n răng mgang mnơ\ng pla mjing Daklak, boh tu\ dưn ksiêm dlăng mrâo anei ti 36 anôk rah pla, mnia mblei djuê mjeh brei [uh, klei rah pla, mnia mblei djuê mjeh mnơ\ng pla amâo thâo phu\n agha, amâo djăp hnơ\ng ]ua\n hlăk dleh dưi ksiêm dlăng. Lu anôk rah pla mjing djuê mjeh ba yua asa\r mjeh bi mdjuê mă mơ\ng war sang pô, amâo ngă hră m’ar ]h^ mnia leh ana\n ka mâo knơ\ng bruă djo\ tuôm tu\ yap rơ\ng djăp hnơ\ng tu\ jăk ôh.

H’Mrư pô ]ih – H’Nga ra\k.