VOV4.Êđê - Dliê mgang ako\ êa Dhu\ng Cát Tiên mâo boh pro\ng êbeh 14 êbâo ha, da\ng nao găn kơ 4 să Đạo Nghiã, Nhân Đạo, Dak Sin leh ana\n Hưng Bình, kdriêk Dak R’Lấp, ]ar Dak Nông. Anei dưi dlăng jing “ anôk răng mgang” kơ kr^ng dliê phu\n Dhu\ng Cát Tiên, krơ\ng phu\n êa mur kơ êbeh 40km kr^ng riêng gah krông Đồng Nai. K`ăm kriê mgang s^t klă alu\ dliê phu\n anei, giăm du\m pluh thu\n êgao, Anôk bruă kriê dlăng dliê mgang ako\ êa Dhu\ng Cát Tiên phăn jao êbeh 7 êbâo 800 ha dliê kơ giăm 360 go\ êsei kriê dlăng. Bruă ngă anei mâo ba w^t leh boh tu\ dưn kơ du\m êtuh go\ êsei tu\ mă kriê dlăng.

            Yang hruê dơ\ng dai le\ ăt jing m’mông êpul mnuih [uôn sang ngă lo\ hma ti alu\ Quảng Đạt, să Đạo Nghĩa, kdriêk Dak R’Lấp, ]ar Dak Nông mb^t ho\ng knuă druh Anôk bruă kriê dlăng dliê mgang ako\ êa Dhu\ng Cát Tiên nao hiu suang dlăng dliê.

         Mnuih [uôn sang sa\ Đạo Nghĩa hluê nga\ s^t êm^t brua\ răng kriê dliê.

     Hluê si klei ktrâo la] mơ\ng knuă druh kriê dlăng dliê, phung tu\ mă kriê dlăng mbha êpul group điêt hiu suang dlăng, leh ana\n bi kmlah gak răng ti du\m anôk răng mgang yuôm bhăn. Nguyễn Văn Chuyên ti thôn Quảng đạt, să Đạo Nghĩa, kdriêk Dak R’Lấp, ]ar Dak Nông brei thâo; bruă ngă anei `u ngă đrông 6 thu\n ho\ng anei leh, mơ\ng go\ êsei `u mâo Anôk bruă kriê dlăng phăn jao êbeh 20 ha dliê djiêu hma pô: “ Jing du\m phung hd^p giăm dliê, tu\ mă klei phăn jao leh ana\n kriê mgang dliê, go\ êsei ăt jih ai tiê hluê ngă bruă kriê mgang dliê. Hruê mlan tal êlâo kyua ka juăt mưng, [ia\dah mâo Anôk bruă hriăm mjuăt kơ hdră răng mgang klei pui [ơ\ng, leh ana\n gak răng, nao kriê mgang… Mrâo anei tla thiăm prăk kriê dlăng dliê, sơnăn grăp thu\n mnuih [uôn sang ăt tu\ mă êbeh 10 êklăk prăk. Klei ]ia\ng êdi ana\n jing nao răng mgang hu^ tăm mâo he\ phung tle\ kyâo ksu\ng ngă, êka êkeh, sơnăn bi mâo he\ hnư đru brei ]ia\ng mnuih [uôn sang h’^t ai tiê”.

            Ho\ng ênhă pro\ng êbeh 14 êbâo ha, Dliê mgang ako\ êa Dhu\ng Cát Tiên dơ\ng gơ\ điêt, [ia\dah boh dlông găn 4 să: Đạo Nghĩa, Nhân Đạo, Dak Sin leh ana\n Hưng Bình mơ\ng kdriêk Dak R’Lấp, ]ar Dak Nông, ho\ng boh taih giăm 100km, lu êdi bi knông ho\ng lo\ hma leh ana\n alu\ mnuih [uôn sang dôk. Hlăk êjai ana\n, êpul kriê mgang dliê mơ\ng Anôk bruă kriê dlăng kno\ng mâo 30 ]ô mnuih, sơnăn bruă kriê dlăng răng mgang dliê lu êdi jưh kang kơ du\m go\ êsei tu\ mă klei phăn jao kriê dlăng. Đỗ Thành Tâm, Khua Anôk bruă kriê mgang dliê mrô 3, Anôk bruă Kriê dlăng dliê mgang ako\ êa Dhu\ng Cát Tiên la] : “ Bruă ngă grăp hruê mơ\ng phung ayo\ng adei Anôk bruă kriê mgang dliê mrô 3 ana\n jing hiu suang dlăng, gak răng, kriê mgang dliê. Ayo\ng adei mguôp mb^t ho\ng du\m go\ êsei tu\ mă klei phăn jao kriê dlăng leh ana\n phung kriê mgang dliê alu\ wa\l đru hgu\m mkhư\ gang, lu êdi ana\n jing dôk gak răng hlăm dliê, sơnăn ăt tuôm ho\ng klei dleh dlan, boh nik gơ\ yan hjan anei dleh dlan kơ bruă hiu suang, ksiêm dlăng. {ia\dah hmei bi mklă mta k`ăm kriê mgang gu\ klei g^t gai mơ\ng anôk bruă leh ana\n klei mguôp mb^t đang dliê să leh ana\n du\m go\ êsei tu\ mă klei phăn jao kriê dlăng ]ia\ng mkhư\ gang klei phung tle\ kyâo `u\ kma hlăm dliê mgang ako\ êa Dhu\ng Cát Tiên anei”.

Dliê Du\ng Cát Tiên lu dôk gia\m ho\ng ho\ng pưk hma mnuih [uôn sang, sna\n [ia\dah [ia\ mâo klei bi rai, bi ksi\ng mhia\ ma\.

            Ara\ anei, Anôk bruă kriê dlăng dliê phăn jao 7 êbâo 800 ha dliê kơ 357 go\ êsei kriê dlăng răng mgang, hlăm ana\n 124 go\ êsei mnuih [uôn sang djuê [ia\ hd^p giăm dliê. Mb^t ho\ng bruă đru suang dlăng, gak răng, hâo hưn, đru mguôp klei hmao, msir mghaih du\m êtuh klei plah mhiă ngăn dliê, du\m go\ êsei tu\ mă phăn jao kriê dlăng lo\ hưr har hluê ngă bruă jah rơ\k rung, pla dliê leh ana\n răng mgang klei pui [ơ\ng. Mơ\ng thu\n 2012 truh kơ ara\ anei, leh mâo prăk tla kơ bruă kriê dlăng dliê đru mnuih tu\ mă klei phăn jao ho\ng hnơ\ng lu êdi 600 êbâo prăk hlăm 1 ha, du\m go\ êsei tu\ mă klei phăn jao mâo thiăm klei găl ]ia\ng ngă jăk bruă kriê dlăng răng mgang dliê. Nguyễn Ngọc Xuân, Khua g^t gai Anôk bruă kriê dlăng dliê mgang ako\ êa Dhu\ng Cát Tiên la]: “ Bruă pha\n jao kriê mgang dliê anôk bruă hluê ngă mơ\ng knhal jih thu\n 2007 truh kơ ara\ anei hluê du\m hdră bruă 327, 661 kơ bruă duh bi liê mđ^ kyar dliê leh ana\n ara\ anei mguôp mb^t ho\ng hdră bruă tla prăp kriê dlăng dliê. Hluê si klei t^ng knăl mb^t, mơ\ng leh mâo hnư hrui w^t mơ\ng mnuih [uôn sang, mơ\ng leh mâo hdră bruă tla prăk kriê dlăng dliê sơnăn đ^ h^n êdi, đru mguôp mđ^ h^n hnư hrui w^t kơ mnuih tu\ mă klei phăn jao, mơ\ng ana\n digơ\ mâo klei đua klam h^n hlăm bruă kriê dlăng răng mgang dliê, mguôp mb^t ho\ng pô dliê mse\ si mkăp klei hâo hưn leh ana\n du\m phung ana\p mâo klei plah mhiă dliê, ]ia\ng anôk bruă mâo hdră ngă bi hmao, mhro\ tui] hnơ\ng klei plah mhiă ngăn dliê”.

            Kriê dlăng răng mgang dliê hlăk jing bruă ngă dleh dlan êdi, hlăk êjai jih jang du\m alu\ dliê ti lăn Dap kngư hlăk mâo “ klei ksu\ng”, kyua lu êpul mnuih mdê mdê. Bruă phăn jao kriê dlăng răng mgang dliê kơ mnuih [uôn sang ti alu\ dliê mgang ako\ ế Dhu\ng Cát Tiên, kdriêk Dak R’Lấp, ]ar Dak Nông mâo ba w^t boh tu\ dưn tal êlâo. Klei ana\n brei [uh, tơdah boh tu\ dưn dưi bi kah djo\ guôp, sơnăn dliê dưi kriê mgang êđăp ênang leh ana\n đ^ kyar.

                                              H’Nga pô ]ih hlo\ng ra\k.