VOV4.Êđê - Du\m thu\n êgao, du\m gưl Êpul hgu\m brua\ mniê ]ar Daknông mâo leh lu brua\ nga\ kla\ s^t, mtru\t hdra\ mtô mblang mđ^ klei thâo sa\ng mơ\ng mnuih hgu\m hla\m êpul, ba yua dja\p ai dưi klei mâo ]ia\ng đru kơ mnuih hgu\m hla\m êpul mđ^ kyar brua\ duh mkra, po\k nga\ lu mta brua\ duh mkra ala [uôn đru kơ phung amai adei kr^ng dleh dlan… Ho\ng du\m klei g^r ktưn anei, lu mnuih hgu\m hla\m êpul brua\ mniê ti alu\ wa\l lo\ mâo thia\m klei ga\l ]ia\ng kpưn đ^ tlaih kơ [un h’^t kja\p, đru mko\ mkra go\ sang yâo m’ak.

Mtru\t mjhar mko\ mjing leh anăn mđ^ lar bruă ngă tu\ dưn mơ\ng êpul hgu\m "Bi đru mđ^ kyar bruă duh mkra" jing hdră mơ\ng Êpul hgu\m phung mniê să Nhân Đạo, kdriêk Dak Rlâp đru kơ phung mniê hlăm êpul msir klei ư\ êpa bi hro\ klei [un knap. Êdah kdlưn jing Êpul hgu\m "Phung mniê bi đru mđ^ kyar bruă duh mkra" alu\ 3 ho\ng 21 ]ô mnuih. Êpul hgu\m đru leh kơ lu mnuih hlăm êpul tlaih mơ\ng klei dleh dlan kơ prăk bi liê, mjeh, klei thâo ngă bruă mkra mjing, mnia blei. Amai bùi Thị Kim Nghĩa, ti alu\ 3, să Nhân Đạo brei thâo, thu\n 2018 êbeh 1 ha tiêu mơ\ng go\ sang mâo klei mnơ\ng ngă djiê lu. Ênoh hrui w^t hro\ lu snăn klei hd^p go\ sang `u tuôm ho\ng lu klei dleh dlan. ~u mâo Êpul hgu\m "Bi đru mđ^ kyar bruă duh kmra" brei ]an 21 êklăk prăk amâo mă mnga ]ia\ng blei sa drei êmô leh anăn 50 drei êđai mnu\. Khă gơ\ ênoh đru amâo lu ôh [ia\ dah đru leh kơ amai Nghĩa dưi msir mgaih klei dleh dlan ti anăp ]ia\ng lo\ mkra mjing.“Amai adei mniê ăt mđing kơ pô lu leh anăn đru pô ]ia\ng mâo klei găl lo\ dưi rông mnơ\ng, mđ^ kyar thiăm. Mu\t hlăm êpul hgu\m snăn kâo [uh amai adei bi hgu\m anăn mơak snăk."

Nguyễn Thị Thanh-  Khua êpul hgu\m phung mniê să Nhân Đạo, kdriêk dak Rlâp, brei thâo, ]ia\ng kơ bruă đru phung amai adei klă s^t leh anăn tu\ dưn, du\m alu\, [uôn ktuê dlăng, mbha go\ êsei [un jing phung mniê ngă khua, bi mklă mta phu\n ba klei [un knap... Mơ\ng năn Êpul hgu\m phung mniê đru kơ amai adei ho\ng lu hdră mse\ si: brei ]an amâo mă prăk mnga, đru ana mjeh, đru bi hriăm klei thâo mkra mjing - mnia blei... ]ia\ng bi mđ^ kyar bruă duh mkra tu\ dưn, kpưn đ^ tlaih mơ\ng [un [in.“Hmei nao ti alu\ [uôn hâo hưn ]ia\ng kơ phung mniê thâo leh anăn hluê ngă hdră bhiăn, klei ngă bruă mơ\ng êpul hgu\m phung mniê po\k ngă ya mta mâo, klei dưi mơ\ng phung mniê si ngă leh anăn ktuê dlăng ti amai adei ]ia\ng kơ hdră mnê] pla mjing, rông mnơ\ng, prăk duh bi liê..."

}ia\ng đru kơ phung hlăm êpul tlaih [un, Êpul hgu\m phung mniê du\m gưl ti Dak Nông lo\ bi hgu\m ho\ng du\m anôk bruă djo\ tuôm po\k du\m adu\ bi hria\m bruă, hriăm mjuăt hdră ba yua kdrăp mrâo hlăm bruă mkra mjing, ktrâo la] hdră mnia blei... Du\m alu\ wa\l ăt g^r ktưn iêu jăk mnuih hlăm êpul bi mlih ana pla mjing, mnơ\ng rông, ba yua kdrăp mrâo hlăm bruă mkra mjing hluê hdră êđăp ênang ]ia\ng mđ^ hnơ\ng jăk, bi hro\ ênoh bi liê.

Ho\ng klei m^n mlih mrâo hlăm hdră mđ^ kyar bruă duh mkra, amai Nguyễn Thị Thuý, ti să Dăk Nia, [uôn pro\ng Gia Nghĩa jho\ng ]an 20 êklăk ]ia\ng duh bi liê sang `uăl, ba yua hdră pla mnga hluê hdră mrâo mrang hlăm ênhă 2êbâo m2. Gru hmô anei grăp thu\n brei kơ go\ sang mâo prăk hrui w^t êbeh 1 êtuh êklăk prăk. Ară anei amai Thuý hlăk g^r đru lu phung hlăm êpul hgu\m phung mniê mđ^ kyar bruă duh mkra ]ia\ng mđ^ prăk hrui w^t, mkra mlih klei hd^p.“Ăt hlăk dôk jăk iêu phung amai adei ngă mb^t, pô ngă bi hmô ti anei phung amai adei hriê dlăng. Êngao anăn ăt mưn đa đa amai adei anăn thâo. Pô ăt jih ai tiê [ia\ dah prăk bi liê adôk [ia\, ăt ]ang hmăng du\m gưl đru leh anăn mjing klei găl kơ amai adei kơ prăk bi liê ]ia\ng jho\ng po\k mlar gru hmô."

Hluê si Êpul hgu\m phung mniê ]ar Dak Nông, truh ara\ anei kluôm ]ar mâo êbeh 19 êbâo ]ô mniê dưi ]an prăk mnga hdjul ho\ng ênoh brei ]an giăm 808 êklai prăk, đru giăm 1.500 ]ô dưi ]an prăk hlăm Keh klei găl kơ phung mniê mđ^ kyar bruă duh mkra ho\ng ênoh êbeh 35 êklai prăk... Mb^t ho\ng anăn du\m êbâo ]ô mnuih [un lo\ dưi đru ho\ng hdră brei ]an amâo mă mnga, đru ana pla mjing, mjeh rông, hruê ai, kdrăp mkra mjing ]ia\ng mđ^ kyar bruă duh mkra. Kyua du\m klei g^r anei, lu amai adei mniê g^r ktưn tlaih [un hơ^t kjăp, mđing truh mko\ mjing go\ sang yâo mơak.

Du\m bruă ngă klă s^t mơ\ng Êpul hgu\m phung mniê du\m gưl ti ]ar  Dak Nông ngă leh bi mlih klei m^n, hdră ngă, mđ^ lar klei mbruă mơ\ng phung mniê hlăm bruă mkra mjing, mnia blei, đru lu phung mniê tlaih [un, g^r ktưn kpưn đ^ mdro\ng ho\ng klei ênuah đru mguôp yuôm bhăn hlăm bruă msir klei ư\ êpa, bi hro\ klei [un knap leh anăn mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo.