VOV4.Êđê - Mb^t ho\ng du\m ]ar hla\m kr^ng Dap kngư, klei rua\ êngoh bi [le\ êrah a\t bluh đ^ ktang ti ]ar Daknông. Pa\t ]ia\ng jih du\m sa\, wa\l krah hla\m ]ar [uh mâo leh s’a\i hruh anôk klei rua\, ho\ng 1.500 ]ô mnuih djo\ klei rua\\, đ^ 1.300 ]ô mnuih rua\ mka\ ho\ng wưng anei thu\n dih. Ti ana\p boh klei ana\n, Knơ\ng brua\ Sang ]ư\ êa ]ar Daknông mko\ mjing leh klei bi k[^n mjê] ]ia\ng g^t gai du\m alu\ wa\l leh ana\n anôk brua\ djo\ tuôm po\k hdra\ gang kdơ\ng ho\ng klei rua\.

Klei rua\ êngoh bi [le\ êrah đ^ tưp pral – sang êa drao tơl knia\ mnuih rua\ dôk đih mdrao.

       Du\m hruê anei, Anôk bruă do\ng mdrao jê], Sang êa drao pro\ng kdriêk Dak R’Lấp, ]ar Daknông dôk hlăm klei êgao hnơ\ng ênoh mnuih ruă, kyua ênoh mnuih mâo klei ruă êngoh bi [le\ êrah nao đih mdrao đrông kơ sang êa drao. Mâo lu mnuih bi đih mb^t hlăm 1 boh jhưng amâo dah lo\ dơ\ng dăp jhưng đih ti êngao anôk  mdrao. Amai Phạm Thị Huyền, ti alu\ 6, să Quảng Tín, kdriêk Dak R’Lấp hlăk dôk kiă 2 ]ô anak mniê  ti sang êa drao brei thâo: kyua amâo mâo mđing, bi m^n anak pô ruă ko\ng đo\k, blei êa drao w^t mnăm 4 hruê, [ia\dah [uh kăn lưh lei êngoh, anăn kơh ba nao kơ sang êa drao: “ Kyua `u nao ]hưn kơ Bình Phước, aduôn `u bi m^n `u ruă ko\ng đo\k, anăn amâo mâo ba nao ksiêm mka\ dla\ng ôh. Truh kơ gơ\ êngoh hruê tal 5 leh, s\năn kơh ba e\ nao kơ sang êa drao, aê mdraoksiêm mka\ dla\ng leh ana\n la] e\ êngoh bi [le\ êrah. Truh kơ ara\ anei jing hruê tal 2 dôk đih ti sang êa drao, snăn gơ\ dưi [ia\ leh mơh, lo\ suaih [ia\ leh ana\n dưi huă [ơ\ng lehana\n mlam p^t amâo mâo lo\ kdjăt ôh”.

                       Sang êa drao Dak R’lấp êgao hnơ\ng mnuih êngoh bi [le\ êrah dôk đih mdrao.

       Aê mdrao Đào Kim Nghiệp, K’iăng khua Sang êa drao pro\ng kdriêk Dak R’Lấp brei thâo: ti alu\ wa\l, klei ruă êngoh bi [le\ êrah hlăk bluh đ^ ktang. Grăp hruê, sang êa drao tu\ mă mdrao mơ\ng 40 truh 70 ]ô mnuih êngoh bi [le\ êrah, hlăk êjai sang êa drao kno\ng mâo 60 boh jhưng đih đui].

      Hluê si klei t^ng yap mơ\ng ako\ thu\n truh kơ ara\ anei, sang êa drao mdrao kơ êbeh 500 ]ô mnuih êngoh bi [le\ êrah. Aê mdrao Đào Kim Nghiệp la]: “Truh kơ m’mông anei, klei ruă êngoh bi [le\ êrah mâo lu êdi, hmei mđ^ h^n ênoh jhưng đih leh ana\n ai tiê ngă bruă, hrui m[^n jih jang nai aê mdrao ]ia\ng hriăm mjuăt nnao kơ phung ayo\ng adei hmao kdơ\ng mgang klei ruă êngoh bi [le\ êrah. Ho\ng ênoh mnuih mâo klei ruă đ^ h^n mkă ho\ng du\m thu\n, s’năn ]ia\ng msir mghaih klei anei, sơnăn ho\ng ai tiê ngă bruă hmei lo\ dơ\ng blei jhưng đih, hmei ba yua wa\t adu\\ bi k[^n pioh mdrao kơ mnuih mâo klei ruă êngoh bi [le\ êrah”.

      Hluê si Anôk bruă răng mgang klei ruă tưp ]ar Daknông, mơ\ng ako\ thu\n truh kơ ara\ anei mâo hlăm brô 1 êbâo 500 ]ô mnuih êngoh bi [le\ êrah nao mdrao mgu\n ti du\m sang êa drao, đ^ êbeh 1 êbâo 300 ]ô mnuih mkă ho\ng wưng anei thu\n dih, lu h^n êdi mkă ho\ng du\m thu\n ho\ng anei.

Wa\l krah Gia Nghĩa krih êa drao bi mdjiê kê] [loh.

      Mnuih êngoh bi [le\ êrah lu êdi ti du\m alu\ wa\l [uôn pro\ng mâo lu mnuih [uôn sang mse\ ai wa\l krah Gia Nghĩa, du\m kdriêk Dak R’Lấp, Dak Mil. 3 alu\ wa\l anei mko\ mjing leh du\m gưl krih êa drao mdjiê kê] [loh ti du\m anôk hlơr mơr kơ klei ruă êngoh bi m[le\ êrah. Tal êlâo mhro\ leh ênoh mnuih êngoh bi m[le\ êrah mrâo, [ia\dah klei hu^ hyưt lo\ dơ\ng bluh mâo ăt đ^ mơh, kyua adiê hjan mđiă amâo mâo sa hnơ\ng, mjing klei găl kơ kê] [loh đ^ lar.

Mgang kdơ\ng klei rua\ êngoh bi [le\ êrah, c\ia\ng mâo klei bi mđing hgu\m ai mơ\ng jih êpul êya.

      Hluê si Sang Quốc Hà, K’iăng khua Anôk bruă răng mgang klei ruă Dak Nông, ]ia\ng kdơ\ng mgang leh ana\n mdrao jih klei ruă êngoh bi m[le\ êrah mâo boh tu\ dưn, klei thâo săng kdơ\ng mgang klei ruă mơ\ng mnuih [uôn sang jing yuôm bhăn êdi:“ Hlăm alu\ wa\l Dap kngư ăt mse\ mơh Daknông hlăk yan hjan, mđiă hjan amâo mâo sa hnơ\ng leh ana\n anei ăt jing klei găl êlưih kê] [loh ba mtưp klei ruă êngoh bi [le\ êrah đ^ lêc\ lar.

       Mnuih [uôn sang mâo klei bhiăn mkăp pioh êa, mb^t ana\n klei thâo săng mơ\ng mnuih [uôn sang kơ klei bi mdoh wa\l hd^p mda ti anôk pô dôk hluê nga\ ka jăk ôh. C|ia\ng bi mâo klei đru hgu\m leh ana\n klei thâo săng mơ\ng mnuih [uôn sang mb^t ho\ng knơ\ng bruă mdrao mgu\n, s’năn kơh ]ang hmang klei ruă  dưi mhkư\ gang.

       Ara\ anei knơ\ng bruă mdrao mgu\n ăt hlăk g^r ktưn mb^t ho\ng knu\k kna alu\ wa\l đru hgu\m hluê ngă ktang kjăp leh ana\n ksă êmă kơ bruă bi mdoh wa\l hd^p mda ăt mse\ mơh bruă krih êa drao mơ\ng ]ar hlăk hluê ngă”.

       Truh kơ ara\ anei, jih jang du\m să, wa\l krah mơ\ng ]ar Daknông mâo hruh anôk klei ruă êngoh bi [le\ êrah. Ho\ng klei snei, Knơ\ng bruă sang ]ư\ êa ]ar Daknông mko\ mjing klei bi k[^n jê] ]ia\ng g^t gai du\m alu\ wa\l leh ana\n knơ\ng bruă djo\ tuôm hluê ngă bruă kdơ\ng mgang klei ruă.

Dak Nông hiu mtô mblang kơ hdră kdơ\ng mgang ho\ng klei ruă êngoh bi [le\ êrah.

       Hluê si klei t^ng yap mơ\ng knơ\ng bruă mdrao mgu\n, mb^t ho\ng klei găl êlưih kơ kê] [loh k]eh mđai lu, s’năn phu\n agha klei ruă êngoh bi [le\ êrah bluh đ^ ktang hlăm wưng êgao, ana\n jing kyua mnuih [uôn sang ka mâo klei bi mđing, knu\k kna alu\ wa\l ka hluê ngă ktang kjăp, du\m êpul êya ka đru hluê ngă ôh.

        Aduôn Tôn Nữ Ngọc Hạnh, K’iăng khua Knơ\ng bruă sang ]ư\ êa ]ar Dak Nông brei thâo: mb^t ho\ng ai tiê g^t gai ktang kjăp, alu\ wa\l srăng dôk kriê ênoh  prăk yua kơ bruă kdơ\ng mgang klei ruă êngoh bi m[le\ êrah:“ }ia\ng k[^n ai tiê kơ bruă kriê dlăng klei suaih pral mnuih [uôn sang, klei m^n mơ\ng Knơ\ng bruă sang ]ư\ êa srăng g^r ktưn ]ia\ng hrui m[^n ai ngă bruă, hmei ăt srăng k[^n ai tiê c\ia\ng  ba yua jih klei dưi, ai mâo, hmei sra\ng g^t gai du\m gưl, du\m bruă pioh dưi kriê ênoh prăk yua, klei ]ia\ng mse\ si kơ êa drao, kdrăp mnơ\ng yua leh ana\n mta klei jăk h^n kơ knơ\ng bruă mdrao mgu\n ngă bruă.

       “ Klei bi mđing djo\ hnơ\ng mơ\ng knu\k kna alu\ wa\l, du\m êpul bruă kđi ]ar yang [uôn ho\ng bruă ngă leh ana\n klei đua klam mơ\ng du\m anôk bruă mb^t ho\ng knơ\ng bruă mdrao mgu\n hlăm bruă kdơ\ng mgang klei ruă êngoh bi [le\ êrah ho\ng hdra\ jăk h^n”.

                                       H’Nga – Y Khem pô ]ih mkra.