Hla\m du\m hruê anei, mnuih [uôn sang kdriêk Krông K’Nô, c\ar Dak Nông hla\k k[^n kơ brua\ buh pla leh ana\n kriê dla\ng mnơ\ng pla yan puih mnga thu\n 2014 – 2015. Gơ\ jing leh kdriêk khăng mâo klei k[ah êa hla\m knhal jih yan ana\n brua\ rah pla mâo brua\ lo\ hma kdriêk Krông K’Nô mđing dla\ng rơ\ng bi djo\ hruê mlan, du\m mta mjeh leh ana\n hdra\ ba yua êa mkiêt mkriêm bi djo\ guôp. C|ia\ng bi mđ^ hnơ\ng boh mnga mâo, brua\ lo\ hma kdriêk Krông K’Nô sra\ng bi mđ^ klei po\k nga\ du\m gru hmô pla mjing mjeh mdiê mrâo, mdiê hđa\p amâo mâo bi kluk, ktơr djuê mrâo ja\k siam hla\m alu\ wa\l.
Mka\ ho\ng yang đar thu\n, yan puih mnga thu\n anei ti sa\ {uôn C|uah, kdriêk Krông K’Nô po\k nga\ mơ\ng ưm, truh kơ mmông anei, êngao kơ brua\ klei tlăng c\aih la\n, ruah mjeh a\t mâo mnuih [uôn sang hluê nga\ leh mơh. Hluê si Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa sa\ {uôn C|uah, yan puih mnga thu\n anei, alu\ wa\l mâo hdra\ rah pla gia\m 920ha mnơ\ng pla dja\p mta. C|ia\ng kơ yan puih mnga hluê nga\ ho\ng klei ga\l êlưih mơ\ng leh hrui êmiêt boh mnga yan hjan puih mtam, brua\ knu\k kna sa\ iêo lac\ mtru\t mjhar leh mnuih [uôn sang bi klei tlang la\n ala, jah huai mdoh he\ rơ\k rung leh ana\n mđing dla\ng nnao kơ hruê mlan rah pla c\ia\ng mâo klei thâo pral hla\m brua\ buh pla. Ho\ng lo\ kha\ng thu k[a\h êa, brua\ knu\k klna alu\ wa\l iêo lac\ mtru\t mjhar mnuih [uôn sang bi mlih ba pla du\m mnơ\ng mka\n. Ara\ anei ênha\ đang ktơr nga\ rue# leh brua\ ra pla, bi mdiê lo\ mnuih [uoon sang mphu\n bi rah pla. Nguyễn Văn Nông, K’ia\ng khua Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa sa\ {uôn C|uah, kdriêk Krông K’Nô, c\ar Dak Nông brei thâo:
“ C|ia\ng đa\m k[a\h êa mnuih [uôn sang bi ruah mjeh ktơr dưi hrui ma\ hla\m [ia\ hruê mâo hnơ\ng boh mnga ja\k leh ana\n thâo pral ba pla mơ\ng ưm c\ia\ng đa\m djo\ ho\ng adiê ê’a\t. rơ\ng kơ ana ktơr c\a\t đ^ jing ja\k. Bi ho\ng mdiê lo\ sna\n lu mbông mnuôr êa ba yua h’^t, dja\p yua kơ mdiê lo\ ana\n mnuih [uôn sang bi ruah du\m mjeh mdiê ja\k rơ\ng mâo braih ja\k siam, c\h^ đ^ ênoh. Gra\p thu\n mnuih [uôn sang a\t ruah 2 mjeh mdiê phu\n jing VF1 leh ana\n RBT”.
Brua\ kơ yan buh pla a\t mâo sa\ Nam Đà, kdriêk Krông K’Nô po\k nga\ hưn mthâo dja\p ênu\m kơ mnuih [uôn sang mơ\ng brua\ klei tla\ng, huai mdoh rơ\k, mđam tram mdiê mjeh, rah pla. Sa\ bi hgu\m ho\ng Anôk brua\ mtru\t mjhar nga\ lo\ hma, Anôk răng mgang mnơ\ng pla mjing kdriêk mko\ mjing lu adu\ bi hria\m, mko\ mjing du\m gru bi hmô lông ba pla mjeh, bi hria\m kơ hdra\ mnêc\ nga\ brua\ c\ia\ng kơ mnuih [uoon samng thao ba yua hla\m brua\ knua\ mâo klei tu\ pro\ng êdi. Ara\ anei, lu go\ êsei nga\ leh brua\ klei tla\ng la\n, tram mđam mjeh leh ana\n ba rah pla pro\ng leh mơh. Kyua anei jing yan mdiê phu\n hla\m thu\n ana\n du\m go\ êsei mnuih [uôn sang bi mpra\p bi tliêr kja\p hla\m dja\p mta brua\ c\ia\ng brua\ rah pla mâo klei tu\ pro\ng. Hla\m yan puih mnga, du\m mta hlua\t [ơ\ng mnơ\ng nga\ mse\ si ktuôp uê, hnuê bhang nga\ a\t êlưi đ^ lêc\ lar kyua ana\n mb^t ho\ng brua\ ba yua bi knar mđra\m mb^t du\m hdra\ msir sna\n brua\ ruah mjeh dưi bi kdơ\ng ho\ng ktyuôp uê jing brua\ mâo mnuih [uôn sang mđing tal êlâo. Aduôn Huỳnh Thị Huyền, dôk ti sa\ Nam Đà, kdriêk Krông K’Nô, c\ar dak Nông brei thâo:
“ Mnuih [uôn sang thu\n anei a\t mpra\p bi rah pla leh mơh, [ia\ a\t hu\i kơ abao k`^ nga\, bi klei kơ êa a\t dja\p yua mơh”.
C|ia\ng kơ yan puih mnga thu\n 2014 – 2015 nga\ brua\ ga\l djo\, sa\ Nam Đà bi hgu\m leh ho\ng Knơ\ng brua\ TNHH ba yua Knơ\ng kdơ\ng êa kdriêk Krông K’Nô hluê nga\ brua\ ksiêm dla\ng, ktuê hluê dla\ng du\m ênao mgơ\ng êa, mbông mnuôr mđoh êa, rơ\ng mâo bi hmao êa yua. Nguyễn Thanh Hùng, K’ia\ng khua Knơ\mng brua\ sang c\ư\ êa sa\ Nam Đà, kdriêk Krông K’Nô brei thâo:
“ Truh kơ mmông anei mâo rah pla leh hla\m brô 30%, thu\n anei `u mdê ho\ng thu\n dih, du\m anôk lo\ thâo jing k[a\h êa hla\m knhal jih yan sna\n pô brei mnuih [uôn sang bi rah pla êlâo, bi du\m anôk lo\ mâo dja\p êa ara\ anei kơh mnuih [uôn sang mphu\n bi rah pla”.
Hluê si Adu\ brua\ lo\ hma leh ana\n Mđ^ kyar kr^ng [uôn sang lo\ hma kdriêk Krông K’Nô, yan Puih mnga thu\n 2014 – 2015, kdriêk g^r ktưn rah pla mâo 4225ha mnơ\ng pla mjing dja\p mta. C|ia\ng pla mjing mâo klei tu\, brua\ lo\ hma kdriêk hla\k nga\ brua\ ktrâo lac\ kơ mnuih [uôn sang mđ^ ktang klei nga\ brua\ knua\ hluê hdra\ ja\k êđa\p leh ana\n mâo klei tu\ tui hluê ho\ng phu\n êa mâo leh ana\n yan adiê. Doãn Gia Lộc, khua Adu\ brua\ lo\ hma leh ana\n Mđ^ kyar kr^ng [uôn sang lo\ hma kdriêk Krông K’Nô lac\:
“ Mpra\p kơ yan buh pla Puih mnga sna\n mơ\ng hla\k mlan 10 mtam Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa kdriêk mâo leh hra\ m’ar g^t gai kơ du\m Knơ\ng brua\ djo\ tuôm thâo pral bi mgơ\ng êa hla\m knhal jih mlan 10 pioh rơ\ng djo\ hmao ho\ng yan leh ana\n thâo t^ng dla\ng kơ phu\n êa mâo đa\m tuôm ho\ng klei k[a\h êa. Adu\ brua\ a\t kc\e\ ktrâo kơ Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa kdriêk bi mkla\ djuê mjeh mdiê leh ana\n ktơr djuê mrâo ba pla. Êngao kơ yan puih mnga anei, kdriêk a\t g^t gia po\k mlar kdra\n lo\ pro\ng ti sa\ {uôn C|uah”.
Hluê si klei đa\o kna\l, mơ\ng ara\ anei truh kơ knhal jih yan, êngao kơ klei k[a\h êa pioh yua sna\n klei hlua\t [ơ\ng mnơ\ng nga\ ho\ng mnơ\ng pla mjing a\t mâo dleh dlan mơh. {ia\, c\ang hmang ho\ng klei mpra\p tliêr kja\p kơ dja\p mta brua\, kdriêk Krông K’Nô, c\ar Dak Nông sra\ng mâo klei tu\ ja\k yuôm bha\n hla\m yan buh pla Puih mnga anei.
BTV: H’Nga.
Viết bình luận