VOV4.Êđê- Leh 5 thu\n hluê nga\ Hdra\ mtru\n Klei bi k[^n brua\ Đảng ]ar tal XI, wưng thu\n 2015 – 2020, truh kơ ara\ anei, ]ar Daknông tlaih leh mơ\ng sa boh ]ar [un, ka đ^ kyar. Hla\m wưng ti ana\p, Daknông mâo hdra\ k`a\m g^r ktưn jing ]ar đ^ kyar man dưn hla\m thu\n 2025 lehana\n jing ]ar đ^ kyar hla\m thu\n 2030 ti kr^ng La\n dap kngư. {ri mko\ mjing Klei bi k[^n phung bi ala brua\ Đảng ]ar Daknông tal XII mơ\ng hruê 14 truh kơ hruê 16/10, pô ]ih klei mrâo Minh Huệ mâo klei bi blu\ hra\m ho\ng Bùi Huy Thành, Khua hla\m Anôk brua\ Đảng ]ar, Khua anôk brua\ kia\ kriê klei hâo hưn ]ar Daknông kơ klei anei:

-Hdra\ mtru\n mơ\ng klei bi k[^n pro\ng Đảng bộ ]ar Daknông wưng păn brua\ 2015 – 2020 mrâo leh djăp ênoh ]ua\n truh thu\n 2020 ata\t Daknông tlaih mơng klei jing sa boh ]ar [un, ka mâo klei đ^ kyar. Snăn truh kơ ara\ anei si ]ar mâo ngă leh du\m ênoh ]ua\n ana\n?

Bùi Huy Thành: Leh 5 thu\n hluê ngă hdra\ mtru\n klei bi k[^n pro\ng Đảng ]ar tal 11, truh kơ ara\ anei mâo leh djăp klei găl dưi la], Đảng bộ, brua\ sang ]ư\ êa lehana\n mnuih [uôn sang du\m djuê ana hlăm ]ar dưi bi leh du\m ênoh ]ua\n tui si klei bi k[^n pro\ng mtru\n leh. Klei thâo kia\ kriê, ai ktang klei bi blah mơ\ng Đảng mâo bi kjăp, mâo klei tu\ jing h^n hlăm brua\ sang ]ư\ êa djăp gưl g^t gai. Klei hd^p mda ala [uôn, hlăm mnuih [uôn sang mâo leh klei bi mlih jăk, dưi bi s^t ênoh ]ua\n kluôm “truh thu\n 2020 dưi ata\t Daknông tlaih mơ\ng klei jing sa boh ]ar [un, ka đ^ kyar”.

Klei êdah êdi hlăm brua\ duh mkra jing Daknông mâo leh 3 mta brua\ knơ\ng kơ klei mđ^ kyar ana\n jing: Mrô sa, anôk duh mkra bosit ksueh lehana\n pui kmla\ doh, dua jing: brua\ pla mjing ba yua kdrăp mrâo mrang, mguôp ho\ng brua\ hiu ]hưn ênguê, dưn yua jih klei jăk găl mơ\ng adiê êđăp, mơ\ng ]ư\ ]hia\ng lăn mnga êa mơak, boh nik mâo alu\ wa\l [a\ng k’ưp ]ư\ pui mâo leh UNESCO tu\ yap ti Daknông.

Dak Nông tlaih mơ\ng êpul mâo prăk hrui w^t [iă

Hla\m 5 thu\n êgao, klei đ^ kyar brua\ duh mkra hlăm ]ar truh 6,15% (tui si ênoh t^ng mrâo), hnơ\ng klei đ^ kyar kluôm brua\ duh mkra jing 1,34 blư\; GDP kah knar grăp ]ô mnuih đ^ mơ\ng 38,65 êklăk prăk ako\ wưng, đ^ leh truh 52 êklăk pra\k hlăm thu\n 2020, tlaih leh mơ\ng êpul jing ]ar mâo hnơ\ng hrui w^t grăp ]ô mnuih [ia\.

-}ia\ng dưi krơ\ng boh tu\ dưn leh mâo, hlăm klei hâo mdah brua\ kđi ]ar ba mdah kơ klei bi k[^n pro\ng Đảng ]ar tal 12, Êpul khua kia\ kriê gưl 11 mâo leh klei bi êdah ênoh ]ua\n, lehana\n si hdra\ êlan kơ wưng thu\n 2020 – 2025 lehana\n hlăm du\m thu\n ti ana\p?

Bùi Huy Thành: Ho\ng klei ksiêm bi nik yan jing klei găl, klei dưi, lehana\n ai mâo kơ brua\ mđ^ kyar hlăm ]ar, lo\ dơ\ng tu\ ma\ jih jang klei Phu\n brua\ kđi ]ar, Êpul khua kia\ kriê, du\m phu\n dhar brua\ mơ\ng gưl dlông k]e\, lehana\n ma\ tu\ klei blu\ mơ\ng mnuih [uôn sang, phung kreh knhâo, lehana\n êpul khua kia\ kriê gưl 11 bi êdah leh jih jang ênoh ]ua\n kơ Daknông ngă hlăm du\m thu\n ti ana\p ana\n jing: “Mđ^ klei thâo mơ\ng Đảng bộ kia\ kriê, mko\ mjing brua\ kđi ]ar doh mnga], kjăp ktang, dưn yua jih ai ênai, klei êpa mhao ]ia\ng kpưn đ^ mơ\ng djăp djuê ana, dưi yua jih klei găl, klei dưi ata\t Daknông mâo klei đ^ kyar pral, kjăp, răng mgang kjăp klei êđăp ênang, bi ktưn ]ia\ng dưi jing ]ar mâo hnơ\ng đ^ kyar kdlưn ti thu\n 2025, lehana\n ]ar mđ^ kyar pro\ng ti thu\n 2030 hlăm kr^ng Lăn Dap Kngư”. Lehana\n bi kla\ hdra\ ta\ êlan ngă brua\ truh kơ thu\n 2030; Ru\ mdơ\ng Daknông jing alu\ wa\l mâo klei mđ^ kyar pral lehanan kjăp hlăm kr^ng La\n Dap Kngư, mâo ênoh ba w^t kah knar đ^ h^n mka\ ho\ng kluôm ala.

 Sang mkra mjing Alumin Nhân Cơ đru mguôp tă hdră bruă tuh tia mkra mjing Bôxit

}ar ăt bi kla\ leh 3 mta brua\ knơ\ng kơ klei mđ^ kyar hlăm wưng kơ ana\p:

(1)      Bi mlih kjăp alu\ wa\l duh mkra mnia mblei, êlâo h^n jing bi mlih hdra\ ngă brua\, mđ^ ai ktang klei bi ktưn, mlih mrâo iêu jak hdra\ duh bi liê, hrăm mb^t ho\ng phung duh mkra, bi iêu jak, bi kia\ kriê lehana\n ba yua tu\ jing djăp mta klei dưi pioh mđ^ kyar.

(2)      Ru\ mkra brua\ nah gu\, boh nik jing êlan klông, duh tal êlâo kơ brua\ ru\ mkra, po\k phai êlan klông hlăm ]ar, mko\ ho\ng djăp anôk hiu ]hưn ênguê, lehana\n ho\ng alu\ wa\l [uôn pro\ng. Dơ\ng m^n kơ brua\ mkra êlan dơ\ng pral Lăn Dap Kngư – {uôn pro\ng Hồ Chí Minh kdrê] mơ\ng [uôn pro\ng Gia Nghĩa nao kơ [uôn pro\ng Hồ Chí Minh, pral dưi mâo ngă, bi leh djo\ wưng k]ah, akâo kơ gưl dlông pral mkra êlan êdeh treng Daknông nao kơ Chơn Thành Bình Phước; po\k phai êlan dơ\ng pro\ng mrô 28.

(3)      Mđ^ kyar mnuih ngă brua\, mđing hlăm brua\ mjua\t bi hriăm, lehana\n iêu jak mnuih ngă brua\ knhăk hlăm brua\ kđi ]ar, boh nik phung knua\ druh kia\ kriê, g^t gai lehana\n mnuih ngă brua\ hlăm du\m knơ\ng dhar brua\, boh nik hlăm brua\ mđ^ kyar klei duh mkra hlăm ]ar.

-Bi hlăm du\m thu\n êgao, mâo lu mnuih hla\m kluôm ala mđing kơ klei ma\ bosit ti Daknông, lăn Dap Kngư anei. Truh kơ ara\ anei brua\ alumin Nhân Cơ ti Daknông mâo leh du\m klei tu\ dưn, đru mguôp yuôm bhăn kơ brua\ mko\ mjing 1 hlăm ênoh 3 mta brua\ knơ\ng hlăm ]ar. Akâo kơ ih brei thâo kla\ mnga] h^n hlămbrua\ anei ti Daknông?

Bùi Huy Thành: Brua\ ru\ mdơ\ng sang mkra mjing Alumin NhânCơ dưi ngă brua\ mơ\ng knhal jih thu\n 2016, lehana\n mâo ru\ mdơ\ng sang mkra mjing ksueh Daknông, alu\ wa\l tuh tia Nhân Cơ 1; 2 Daknông dơ\ng mjing leh alu\ wa\l tuh tia mkra mjing ksueh pro\ng kơ Lăn ]ar mgi dih. Sang mkra mjing Alumin Nhân Cơ amâo mâo djo\ kno\ng đru hlăm brua\ duh mkra, mâo ba w^t ngăn pra\k kơ knu\k kna, [ia\dah lo\ đru mjing brei brua\ knua\ ma\ kơ 1.100 ]ô mnuih, hmăi jăk truh kơ brua\ dăp mko\ klei duh mkra, da\p mko\ ênoh mnuih ngă brua\ hlăm ]ar. Hmăi mơ\ng klei anei srăng êdeh kla\ h^n, tơdah leh sang mkra mjing ksueh mâo ngă brua\ hlăm wưng kơ ana\p. Du\m boh tu\ dưn mâo leh brei [uh, anei jing sa hdra\ êlan djo\ mâo Đảng knu\k kna, mâo ba w^t klei tu\ dưn pro\ng kơ klei duh mkra ala [uôn, kơ brua\ răng mgang klei êđăp ênang, đru yuôm bhăn kơ brua\ bi mlih [o# mta Lăn Dap Kngư.

Hlăm klei lo\ ksiêm w^t kluôm, ho\ng klei kla\ mnga], Đảng bộ ]ar mâo bi kla\ leh klei mđ^ kyar brua\ mkra mjing alumin, mjing ksueh, mguôp ho\ng brua\ bi êran pui kmla\ doh, jing mta phu\n hlăm brua\ mđ^ kyar klei duh mkra ti Daknông. Êlâo h^n ]ar hlăk mtru\t mđ^, đru kơ phung duh bi liê pral ba yua sang mkra mjing ksueh Trần Hồng Quân ngă brua\; bi leh alu\ wa\l duh mkra Nhân Cơ 2 ]ia\ng mâo lu mta brua\ dưi lo\ duh bi liê k`ăm kơ brua\ mkra mjing ksueh, mkra mjing mnơ\ng mơ\ng ksueh. Lehana\n akao kơ gưl dlông po\k phai brua\ mkra mjing Alumin Nhân Cơ, ksiêm duah, duh bi liê ma mkra bosit, mkra alumin, mkra mjing ksueh ti sa\ Quảng Sơn, kdriêk Dak Glong.

Daknông mâo klei găl, lehana\n klei dưi pro\ng snăk kơ bosit. Brua\ dưn yua mâo klei tu\ dưn mnơ\ng anei amâo mâo djo\ kno\ng [rư\ [rư\ bi mlih klei đ^ kyar brua\ duh mkra, [ia\dah ana\p truh ru\ mdơ\ng Daknông pral jing anôk phu\n kơ brua\ tuh tia mkra mjing ksueh kơ lăn ]ar.

-La] jăk kơ ih lu!

Pô mblang:  Y-Khem Niê