VOV4.Êđê- Să Dak Sak, kdriêk dak Mil, ]ar Dak Nông êlâo dih jing [uôn kru\ kdơ\ng. Anôk anei mâo Wa\l kriê pioh h[uê ênuk ala ]ar }ư\ 722 ]ih pioh klei tu\ dưi yuôm bhăn mơ\ng phung l^ng kahan mblah phu\n mb^t ho\ng êpul kahan alu\ wăl kru\ kdơ\ng bi rai kđông kahan Mi- Nguỵ. Leh 45 thu\n mtlaih êngiê, să Dak Sak mâo lu klei bi mlih klă mnga], jing sa hlăm du\m să kr^ng [uôn sang mrâo tal êlâo mơ\ng kdriêk Dak Mil, ]ar Dak Nông.

1 hruê knhal jih mlan 4, khua mduôn Y Sê, djuê ana M’nông ti [uôn Dak Sak, să Dak Sak, kdriêk Dak Mil, ]ar Dak Nông ata\t hmei nao ]hưn dlăng alu\ wa\l knhuah gru h[uê ênuk Ala ]ar ]o\ng ]ư\ 722. }uh brui mngưi bi hdơr kơ phung jho\ng ktang săn asei kơ lăn ala djiê êngiă kyua Ala ]ar, khua mduôn yăl dliê: Băng tiếng M’nông

“Hlăk ênuk blah ngă, [uôn hmei ăt hluê ngă cách mạng sơa^, hluê ngă bruă đru mkăp braih, hra, êa kơ phung l^ng kahan cách mạng hlăm ]o\ng ]ư\ 722. Hmei tle\ bi tuôm hlăm dliê ]ia\ng đru brei mnơ\ng [ơ\ng huă kơ phung l^ng kahan cách mạng. Hlăk ana\n, ]o\ng ]ư\ Yôk Lăt (]o\ng ]ư\ 722) dliê sơa^. Truh kơ thu\n 1967, Mi jah druôm ]o\ng ]ư\ anei ngă pôih kđông, lehana\n mă mnuih [uôn sang hlăm [uôn ngă kahan kơ di`u, hlei pô amâo nao di`u ]a\m, sơnăn mnuih [uôn sang bi đue# jih. Ara\ anei jing ênuk gưl êđăp ênang leh, Knu\k kna mđing dlăng êdi kơ mnuih [uôn sang pô. Mnuih [uôn sang pla kphê, ksu, mnuih [uôn sang g^r ngă bruă duh mkra”.

 Kdrăn lo\ Dak Sak hlăm yan puôt wia\

Hlăm klei kru\ kdơ\ng mblah Mi mtlaih ala ]ar, ]o\ng ]ư\ 722 jing pôih kđông yuôm bhăn mơ\ng Mi-nguỵ. Hruê 22-23/8/1968, anôk mâo klei blah ngă ktang ph^t mơ\ng l^ng kahan phu\n mb^t ho\ng êpul l^ng kahan alu\ wa\l ksu\ng ngă lo\ sua mă pôih kđông. Klei blah ngă anei đru mguôp yuôm bhăn ]ia\ng mtlaih êngiê Đức Lập, mphu\n k]ưm kdrăn blah nga\ lăn Dap kngư, kdrăn mblah mă ana\n Hồ Chí Minh h[uê ênuk, mtlaih êngiê kwar Dhu\ng lehana\n hluh lir ala ]ar. Leh hruê mtlaih êngiê, ]ia\ng bi hdơr klei đru mguôp pro\ng pr^n mơ\ng phung knuă druh, l^ng kahan ti ]o\ng ]ư\ 722, ]ar Dak Nông mko\ mjing knưl bi hdơr kơ phung jho\ng ktang săn asei kơ lăn ala. Mlan 10/2012, ]o\ng ]ư\ 722 dưi tu\ yap jing Knhuah gru h[uê ênuk gưl ala ]ar.

 Khua mduôn Y Sê [uôn Dak Sak

Hruê anei, mơ\ng ]o\ng ]ư\ 722, dưi trah dlăng kluôm să Dak Sak, kdriêk Dak Mil, ho\ng du\m klei mtah mda. Knhal jih mlan 4, jing yan bhang lăn Dap kngư, du\m đang kphê, tiê, ksu ăt mta mda. Kdrăn lo\ hma Dak Sak pro\ng pr^n hlăm yan hrui mă boh mnga. Kdrê] êlan mko\ êlan dơ\ng mko\ ho\ng êlan dơ\ng pro\ng ]ar 3 mơ\ng ]ar Dak Nông găn wa\l krah să Dak Sak nao kơ ]o\ng ]ư\ 722 mrâo duh bi liê po\k phai. Mơ\ng êlan pro\ng anei jing leh êlan klông nao kơ du\m boh [uôn, alu\. Trần Khắc Toản – khua knơ\ng bruă sang ]ư\ êa să Dak Sak, kdriêk Dak Mil bei thâo: hlăm 10 thu\n êgao, să duh bi liê du\m êtuh êklai prăk, ngă mkra êbeh 30 km êlan, du\m hdră bruă đru mguôp mđ^ kyar klei hd^p mda mnuih [uôn sang, boh nik gơ\ ti kr^ng mnuih [uôn sang djuê [ia\:

“Mơ\ng leh mâo hdră bruă kr^ng [uôn sang mrâo truh kơ ara\ anei, sơnăn bruă duh mkra – ala [uôn đ^ kyar [ia\ leh. Mâo du\m hdră bruă duh bi liê, boh nik gơ\ êlan klông kr^ng [uôn sang, boh nik gơ\ klei đru hgu\m mơ\ng pô mâo klei đua klam đ^ h^n. Kno\ng 2 boh [uôn mnuih [uôn sang djuê [ia\, klei hd^p mda êlâo kơ thu\n 2015 ênoh ho\ êsei [un lu h^n, truh êbeh 60%. {ia\dah ara\ anei ênoh go\ êsei [un hlăm [uôn kno\ng adôk hlăm brô 25%, anei jing klei đ^ kyar êdi ho\ng alu\ wa\l”.

 Sang dhar kreh [uôn Dak  Sak

Să Dak Sak ara\ anei mâo 19 boh [uôn ho\ng êbeh 3 êbâo 600 go\ êsei ho\ng giăm 16 êbâo ]ô mnuih, hlăm ana\n mnuih [uôn sang djuê [ia\ truh hlăm brô 15%. Să mâo klei găl kơ bruă ngă lo\ hma pla mjing, ho\ng 20 ha mdiê lo\, giăm 6 êbâo ha kphê, tiêu lehana\n du\m mta ana boh kroh mse\ si boh [ơr, boh suai, boh sưp. Mb^t ho\ng bruă rông kbao, êmô, bê lehana\n mnu\ da, bip sin êbeh 5 êbâo drei, mnuih [uôn sang ti Dak Sak lo\ mđ^ kyar gru hmô rông hlô rang, đruah, u\n dliê... ba w^t boh tu\ dưn đ^. Mơ\ng ênoh prăk Hdră bruă 135, klei đru brei ]an prăk mơ\ng knơ\ng prăk dlăng ba yang [uôn, du\m êbâo go\ êsei [un, go\ êsei mnuih [uôn sang djuê [ia\ dưi ]an prăk mnga hdjul ]ia\ng ba yua kơ bruă duh mkra, duah bruă mă. Ênoh hrui w^t kluôm să thu\n 2019 mrâo êgao truh êbeh 800 êklai prăk, ênoh hrui w^t yap mdu\m 1 ]ô mnuih êbeh 51 êklăk prăk, ênoh go\ êsei [un ara\ anei adôk gu\ 4%.

 Wa\l kriê pioh ]ư\ 722 Dak Sak jing anôk yuôm bhăn mtô bi hriăm klei khăp kơ ala ]ar leh anăn klei m^n cách mạnh kơ phung ênuk mrâo

W^t kơ kr^ng ngă phu\n klei kru\ kdơ\ng Dak Sak hlăm du\m hruê mlan 4 h[uê ênuk, klei yăl dliê bơ\k bâo lu êdi jing boh tu\ dưn mâo ba w^t ti pôih kđông yuôm bhăn }o\ng ]ư\ 722 hlăm klei kru\ kdơ\ng mblah Mi mtlaih ala ]ar. Nao ]hưn kơ Alu\ wa\l knhuah gru Ala ]ar ]o\ng ]ư\ 72, ]uh brui mngưi, bi hdơr kơ [^ng găp, Lê Văn Phượng – khua Êpul hgu\m kahan hđăp să Dak Sak, kdriêk Dak Mil, ]ar Dak Nông yăl dliê: Hlăm klei m’ak mblah ngă mâo klei tu\ dưi êlâo dih ăt jing boh tu\ dưn pro\ng pr^n hlăm klei mlih mrâo ara\ anei, drei bi hdơr kơ phung jho\ng ktang săn asei kyua Ala ]ar:

“Knhuah gru h[uê ênuk Ala ]ar anei ho\ng să Dak Sak jing kdrưh k’ang êdi. Knu\k kna alu\ wa\l lehana\n mnuih [uôn sang hlăm să hưn ktưn kơ knhuah gru cách mạng. Grăp thu\n, knu\k kna alu\ wa\l, du\m êpul êya, mnuih [uôn sang lehana\n du\m boh sang hră nao bi ]uh brui mngưi, si tô hmô hruê Kahan êka êkeh mnuih săn asei kơ lăn ala, hruê 22/12, Tit âm lịch... “{ơ\ng boh hdơr kơ pô pla” ênuk gưl êlâo săn asei, myơr ai tiê kơ Ala ]ar sơnăn drei mbu\ mđ^ knhuah gru cách mạng kơ phung hđeh êlăk, ]ia\ng mâo ai tiê khăp ]ia\ng kơ lăn ala”./.

H'Mrư Ayun mblang