VOV4.Êđê - Ơ mnuih [uôn sang leh ana\n [^ng dôk hmư\! Mtô bi hria\m tông ]ing kơ phung Êdam, hđeh êla\k mnuih [uôn sang djuê [ia\ ti Dak Lak mâo leh du\m knơ\ng, dhar brua\ mđing dla\ng hla\m du\m thu\n êgao, k`a\m kriê pioh leh ana\n mđ^ lar knhuah dhar kreh mơ\ng mnuih [uôn sang djuê ana [ia\ ti kr^ng Dap Kngư. Kha\ sna\n, hdra\ brua\ anei ka dưi po\k mlar dja\p ênu\m ti du\m alu\ wa\l ôh. Mb^t ho\ng klei amâo mâo mđing mơ\ng mnuih [uôn sang, sna\n ti du\m alu\ wa\l, brua\ knu\k kna a\t ka mâo hdra\ msir tu\ dưn mơh hla\m klei răng kriê pioh knhuanh dhar kreh anei. Pô ]ih klei mrâo kơ Sang mđung asa\p blu\ Việt Nam dôk jưh ti kr^ng Dap Kngư mâo klei ]ih la] kơ klei anei ti sa\ Yang Mao, kdriêk Krông Bông, ]ar Dak Lak”.

Y Mul Êban, mâo êbeh 20 thu\n leh, jing khua dla\ng brua\ Đoàn [uôn Tul [ia\ ka tuôm nao ôh ho\ng êpul tông ]ing mơ\ng [uôn, kyua Y Mul ka tuôm hria\m ana\n amâo mâo thâo tông ]ing ôh. Êpul brua\ Đoàn mâo gia\m 30 ]ô đoàn viên, gra\p bliư\ s^t mko\ mjing du\m brua\ mơ\ng brua\ Đoàn sna\n êngao kơ pah boh, ]ưng boh, du\m ]ô êdam êra bi kdo\ mmui` yơh du\m klei mmui` ]ih kơ phung hđeh êdam êra ênuk ara\ anei. Bi tông ]ing ka tuôm mâo ôh hla\m hdra\ mje\ mjuk, kdo\ mmui` mơ\ng chi đoàn; sna\n amâo djo\ kno\ng Y Mul ôh [ia\ pa\t ]ia\ng jih phung đoàn viên êdam hla\m [uôn amâo thâo tông ôh ]ing mse\ si phung nghệ nhân. Y Mul la]:

“ Kâo ka tuôm hria\m tông ]ing êlâo êdei ôh. Mâo gưl hla\k thu\n 2009, brua\ Đoàn kdriêk a\t mko\ mjing klei mtô bi hria\m [ia\ knhal tui] di`u amâo mtô ôh. {uôn mâo mko\ mjing hla\m brô 1 mlan pioh bi hria\m kơ phung hđeh hria\m hra\ đui]”.

      {uôn Tul a\t tuôm mko\ mjing leh adu\ mtô bi hria\m tông ]ing kơ phung hđeh êla\k kyua mơ\ng phung nghệ nhân hla\m [uôn mtô, [ia\ a\t ka\n dưi krơ\ng sui lei mơh. Adu\ kruh mdei he\ hla\k êjai wưng mko\ mjing klei mtô bi hria\m ka jih mơh kyua ana\n ka mâo pô dưi hria\m dja\p ênu\m ôh; [uôn Tul, kyua ana\n truh kơ ara\ anei ka mâo mơh êpul tông ]ing hđeh. Nghệ nhân Y Glong la]:

“ Kâo êlâo adih a\t tuôm nao mtô leh mơh 3-4 mlam [ia\ kâo amâo ]ia\ng ôh. Phung êdam ]ia\ng nao di`u nao, ]ia\ng w^t sna\n di`u w^t yơh. Nao hria\m mse\ sna\n gơ\ amâo mâo jê` ôh, phung êdam ara\ anei amâo mâo mđing ôh kơ klei tông ]ing ]har. Anak kâo ara\ anei a\t ka\n ]ia\ng hria\m, `u mâo brua\ `u mơh”.

       Go\ sang nghệ nhân Y Glong Niê a\t mâo sa r^ng ]ing, [ia\ êngao kơ `u, hla\m go\ sang amâo lo\ mâo ôh pô thâo tông ]ing. Kyua ana\n, hla\m du\m kna\m nga\ yang hla\m go\ sang, `u kha\ng yua phung nghệ nhân khua thu\n hla\m [uôn. Khua [uôn [uôn Tul, Y Thiếp Dhiêng brei thâo: Ara\ anei adôk êbeh 10 r^ng ]ing mơ\ng du\m go\ sang dôk kriê pioh; {ia\ du\m go\ sang anei dôk kriê pioh dla\ng mse\ si nga\n dra\p pô ana\n, [ia\ amâo mâo pô lo\ thâo tông ]ing ôh. ~u dôk bi m^n hla\k [uôn a\t ka lo\ mâo ôh êpul tông ]ing hđeh dưi hmao mse\ ho\ng di amiêt awa pô gưl êlâo.

“ Tông ]ing sna\n truh kơ ara\ anei gưl phung hđeh êdam hla\k ai pa\t ]ia\ng jih amâo mâo pô lo\ thâo tông ôh, kno\ng phung mduôn đui] thâo tông. Mâo mtô bi hria\m mơh [ia\ phung êdam amâo ]ia\ng mđing hria\m ôh, mâo du\m ]ô nao hria\m sna\n [uh alah, lui he\ amâo lo\ ]ia\ng hria\m ôh, amâo mâo kha\p ]ia\ng hria\m tông ôh. Tuôm mko\ mjing leh mâo 2-3 bliư\ [ia\ amâo mâo [uh klei đ^ kyar ôh. Sna\n ara\ anei amâo lo\ mâo ôh êpul tông ]ing hđeh êdam. A|t bi m^n lu leh mơh kơ brua\ mđ^ kyar knhuah dhar kreh djuê ana, [ia\ truh kơ ara\ anei ka mâo mơh ya hdra\ ]ia\ng dôk răng kriê pioh”.

Trần Thế Hưởng, knua\ druh dla\ng brua\ dhar kreh – yang [uôn sa\ Yang Mao brei thâo: T^ng yap mơ\ng thu\n 2008 sna\n sa\ Yang Mao adôk 31 r^ng ]ing, hla\m ana\n mâo du\m r^ng adôk amâo mâo dja\p ênu\m ôh. Truh kơ ara\ anei, sa\ a\t ka mâo klei lo\ w^t ksiêm yap mơh. Wưng êgao,anôk brua\ dhar kreh a\t mka\p kơ sa\ 3 r^ng ]ing dơ\ng, ba yua leh hla\m du\m kna\m m’ak [uôn sang [ia\ a\t ka\n mâo jê` jê` leh mơh. Kno\ng mâo kna\m nga\ yang tuh ako\ pin êa ana\n yơh dưi dôk mko\ mjing gra\p thu\n kyua mâo pra\k duh bi liê. Hla\m du\m kna\m nga\ yang hla\m [uôn sang sna\n a\t kno\ng mâo phung nghệ nhân khua thu\n nao tông ]ing. Phu\n agha nga\ truh “ klei amâo lo\ mâo “ anei ti sa\ Yang Mao, Trần Thế Hưởng brei thâo:

“ Du\m thu\n mrâo êgao kdriêk a\t mâo po\k mlar hdra\ brua\ ana\n, [ia\ mnuih [uôn sang tinei amâo lo\ mâo mmông nao hria\m ôh, ana\n jing hla\m hruê mphu\n po\k adu\ hria\m mâo mơh mnuih nao hria\m, [ia\ s^t c\ia\ng lo\ nao hria\m nnao, sna\n amâo lo\ mâo mnuih nao hria\m ôh, kyua di`u nao ma\ brua\. Tal 2 le\ ana\n jing amâo thâo sa\ng kla\ ôh kơ klei bhia\n đru brei pra\k ka\k. Brua\ duh mkra mơ\ng mnuih [uôn sang hla\m wưng anei adôk tuôm ho\ng lu klei dleh dlan, digơ\ kmang kơ brua\ duh mkra sna\n mmông pioh kơ brua\ ]ia\ng nao hria\m kơ knhuah dhar kreh gơ\ amâo lo\ mao mmông ôh”.

Dhar kreh tông ]ing ]har [rư\ hruê [rư\ lui] ram hla\m klei hd^p mơ\ng mnuih [uôn sang ti [uôn Tul a\t mse\ mơh ti sa\ Yang Mao, kdriêk Krông Bông, ]ar Dak Lak. Boh klei anei tơ amâo mâo dja\l dưi msir mghaih ôh, amâo mâo sui ôh, ]ing ]har kno\ng dôk bi [uh ma\ hla\m klei m^n mơ\ng mnuih [uôn sang đui].

                                                    H’Nga Êban pô ]ih mkra.