VOV4.Êđê - Hluê ngă Asăp mtru\n mrô 01/ 2015 mơ\ng Khua Knu\k kna, 5 thu\n êgao, mnuih [uôn sang ti kr^ng wa\l knông lăn ]ar Dak Lak g^r ngă hlăm hdră "Jih jang mnuih [uôn sang răng mgang klei dưi kriê dlăng ala ]ar, klei êđăp ênang knông lăn ala ]ar hlăm boh klei mrâo." Mb^t ho\ng êpul kahan răng mgang knông lăn Dak Lak, mnuih [uôn sang ti knông lăn g^r ngă bruă hiu suang dlăng, gơ\ng knăl knông lăn, kriê kjăp klei dưi knông lăn ala ]ar, mko\ mjing hdră răng mgang jih jang mnuih [uôn sang kjăp ktang.   

Sa\ knông la\n Ia Lôp, kdriêk Êa Sup, ]ar Daklak jing alu\ wa\l kreh lui] klei êđa\p ênang. Du\m thu\n êlâo, tinei kreh mâo klei tle\ hua\k, bi mmia\ la\n ala, boh nik tle\ ua\ kyâo lehana\n hiu lua mnah hlô mnơ\ng dliê soh hdra\ bhia\n. Hồ Văn Đức, mnuih hgu\m hla\m Êpul ]o\ng kriê dla\ng thôn Trung, sa\ Ia Lôp brei thâo, ako\ thu\n 2015, kahan ra\ng mgang knông la\n ]ar Daklak bi hgu\m leh ho\ng Anôk brua\ sang ]ư\ êa sa\ mb^t ho\ng mnuih [uôn sang mko\ mjing leh du\m êpul hgu\m ]o\ng kriê dla\ng ma\ pô hluê nga\ brua\ klam hiu suang dla\ng klei êđa\p ênang êlan knông la\n. Gra\p êpul mâo mơ\ng 12 – 15 ]ô mnuih. Gra\p mlan, gra\p gưl, mnuih hgu\m hla\m êpul bi mlih tuôr nao hgu\m ho\ng Êpul kahan ra\ng mgang knông la\n, mko\ mjing hdra\ hiu suang dla\ng, msir mghaih anôk kreh lui] klei êđa\p ênang ktuê êlan knông la\n. Kyua ana\n, ênoh klei tle\ hua\l, tla\ ua\ kyâo, lua mnah hlô mnơ\ng dliê soh hdra\ bhia\n, klei nga\ soh kr^ng knông la\n [rư\ hruê [rư\ hro\ leh.

"Thôn Trung hmei mâo sa gơ\ng kna\l knông la\n, kâo jing mnuih hgu\m hla\m êpul ]o\ng kriê dla\ng klei êđa\p ênang kyua ana\n kreh hiu suang dla\ng ra\ng mgang knông la\n mb^t ho\ng êpul kahan ra\ng mgang knông la\n. Mb^t ana\n hra\m mb^t ho\ng êpul kahan ra\ng mgang knông la\n mtô mblang kơ mnuih [uôn sang du\m brua\ dưi nga\, amâo dưi nga\ ti kr^ng knông la\n. Leh mâo klei mtô mblang, mnuih [uôn sang thâo sa\ng amâo lo\ mu\t hla\m dliê tle\ ua\ kyâo, lua mnah hlô dliê, ka\n lo\ tle\ nao ga\n knông la\n truh kơ ala ]ar [^ng ga\p”.

Hluê si Phạm Khắc Dũng- Khua brua\ Đảng sa\ Ia Lôp, hluê nga\ asa\p mtru\n mrô 01 mơ\ng Khua knu\k kna, hla\m wưng êgao, brua\ Đảng mtru\t mđ^ leh hdra\ mtô mblang mtru\t mjhar mnuih [uôn sang nao hgu\m hla\m brua\ ra\ng mgang klei êđa\p ênang ala ]ar, ra\ng mgang kr^ng knông la\n, gơ\ng kna\l knông la\n. Gra\p ]ô Đảng viên, mnuih ma\ brua\, mnuih [uôn sang ]o\ng pô nao hgu\m hla\m brua\ ra\ng mgang knông la\n ho\ng klei thâo sa\ng lehana\n klei đua klam pro\ng. Ara\ anei jih 18 thôn mâo leh Êpul ]o\ng kriê dla\ng, êbeh 600 ]ô mnuih [uôn sang nao hgu\m. Phạm Khắc Dũng brei thâo, mb^t ho\ng hdra\ mtô mblang, bi hgu\m hiu suang dla\ng mơ\ng du\m êpul ]o\ng kriê dla\ng, brua\ Đảng sa\ Ia Lôp lo\ bi hgu\m ho\ng kđông kahan ra\ng mgang knông la\n Êa Hleo bi kla\ klei kuôl ka\ hgu\m nga\ brua\ klam ra\ng mgang klei êđa\p ênang kr^ng knông la\n:

" Sa\ Ia Lôp mâo gia\m 7 êbâo ]ô mnuih [uôn sang, hla\m ana\n hla\m brô 50% jing mnuih djuê [ia\, klei hd^p adôk lu klei dleh dlan. Mơ\ng leh po\k nga\ asa\p mtru\n mrô 01/2015, brua\ Đảng lehana\n brua\ sang ]ư\ êa bi hgu\m leh ho\ng kđông kahan ra\ng mgang knông la\n jưh dôk ti alu\ wa\l mđ^ nanao hdra\ mtô mblang, mtru\t mjhar mnuih [uôn sang nao hgu\m ra\ng mgang knông la\n ho\ng ai tiê ]o\ng pô hluê nga\. Dưi mtru\t mjhar, mnuih [uôn sang s^t êm^t nao hgu\m, mơ\ng ana\n brua\ ra\ng mgang klei êđa\p ênang dưi kriê kja\p, mnuih [uôn sang kr^ng knông la\n a\t h’^t ai tiê ktuh êyuh hla\m hdra\ mđ^ kyar brua\ duh mkra, ala [uôn”.

}ar Daklak mâo gia\m 74 km êlan knông la\n nao ga\n 2 kdriêk Êa Sup lehana\n {uôn Đon, sia\ knông ho\ng ]ar Mundulkiri, ala mtao Campuchia. Kluôm kr^ng mâo 11 gơ\ng kna\l, 1 [a\ng jang knông la\n, 22 êbâo go\ êsei, êbeh 82 êbâo ]ô mnuih, truh 30 djuê ana ayo\ng adei hd^p mda. Anei jing alu\ wa\l phu\n hla\m brua\ ra\ng mgang klei êđa\p ênang knông la\n.

Thiếu tá Lưu Minh Hưng – Khua anôk brua\ kđi ]ar kđông kahan ra\ng mgang knông la\n Êa Hleo hla\m kno\ng g^t gai l^ng kahan  ]ar Daklak brei thâo, hluê si klei bhia\n bi hgu\m plah wah 2 êpul, gra\p mlan “êpul kahan – mnuih [uôn sang” sra\ng mko\ mjing hdra\ hiu suang dla\ng mơ\ng 3 – 4 gưl, hla\m 1 – 2 hruê.

"}ia\ng hluê nga\ ja\k asa\p mtru\n mrô 01 mơ\ng Khua knu\k kna, du\m gưl brua\ Đảng g^t gai leh gra\p êpul bi hgu\m kja\p ho\ng du\m knơ\ng, dhar brua\ mơ\ng sa\ po\k nga\ brua\ brua\ kơ du\m êpul kahan ti alu\ wa\l k`a\m nga\ ja\k hdra\ mtô mblang, mtru\t mjhar jih jang mnuih [uôn sang mđ^ h^n klei thâo sa\ng hla\m brua\ ra\ng mgang klei dưi kia\ kriê kluôm ênu\m kr^ng knông la\n ala ]ar. Mb^t ana\n hra\m mb^t ho\ng du\m êpul êya brua\ ti alu\ wa\l mđ^ hdra\ mtô mblang, mtru\t mjhar mnuih [uôn sang nga\ brua\ duh mkra pla mjing, mđ^ kyar brua\ duh mkra k`a\m mkra mđ^ klei hd^p mnơ\ng dhơ\ng, ai tiê klei m^n kơ mnuih [uôn sang, h’^t ai tiê hd^p mda, mđ^ kyar ti kr^ng knông la\n”.

Hluê Đại tá Đỗ Quang Thấm – K’ia\ng khua brua\ kđi ]ar kđông kahan ra\ng mgang knông la\n ]ar Daklak, ]ia\ng hluê nga\ tu\ dưn asa\p mtru\n mrô 01 mơ\ng Khua knu\k kna kơ hdra\ brua\ “Jih jang mnuih [uôn sang nao hgu\m ra\ng mgang klei êđa\p ênang kr^ng la\n, klei êđa\p ênang ala ]ar hla\m boh klei mrâo”, 5 thu\n êgao, êpul êya po\k nga\ leh mđra\m mb^t du\m brua\ mâo hla\m asa\p mtru\n. Kla\ klơ\ng, gra\p êpul êya đru leh 4 sa\ kr^ng knông la\n mko\ mjing lehana\n kriê kja\p 51 êpul ]o\ng kriê la\ng, thôn, [uôn ho\ng êbeh 2.600 ]ô mnuih nao hgu\m. Mko\ mjing 560 gưl mtô mlang kơ hdra\ bhia\n kơ 18 êbâo ]ô mnuih ti kr^ng knông la\n,

Êpul kahan ra\ng mgang knông la\n mb^t ho\ng êpul ]o\ng kriê dla\ng pral msir mghaih du\m êtuh klei bi kuam mmia\ la\n ala, msir mghaih tu\ dưn boh klei amâo mâo êđa\p ênang, bi rai 15 klei djo\ tuôm kơ klei soh ba yua, tle\ ]h^ mayu^, msir mghaih, bi kmhal êbeh 140 klei bi rai dliê, ba jao kơ êpul djo\ tuôm msir mghaih êbeh 150 ]ô hiu tle\ ma\ mnơ\ng dhơ\ng hla\m dliê soh hdra\ bhia\n… Mđr^ng ho\ng ana\n, êpul kahan ra\ng mgang knông la\n lo\ mtru\t mđ^ hdra\ mtru\t mjhar mnuih [uôn sang, hluê ho\ng du\m hdra\ brua\ mse\ si: Mko\ mjing “Hruê jih jang mnuih [uôn sang ra\ng mgang klei êđa\p ênang knông la\n”, “Yan mnga kr^ng knông la\n h’uh mđao mnuih [uôn sang”, ba jao 340 boh sang “H’uh mđao kr^ng knông la\n”, “Sang {^ng kahan”, rông ba 4 ]ô hđeh mâo klei hd^p dleh dlan nga\ “Anak rông kahan knông la\n”, đru kơ yang [uôn, đru kơ du\m go\ êsei knu\k kna dla\ng ba, mđup brei ana mjeh, mnơ\ng rông, hbâo pruê kơ êbeh 700 go\ êsei md^ kyar brua\ duh mkra, ho\ng ênoh êbeh 2, 3 êklai pra\k gra\p thu\n.

Đại tá Đỗ Quang Thấm brei thâo, hla\m wưng ti ana\p, êpul sra\ng po\k nga\ tu\ dưn h^n du\m brua\ phu\n hla\m asa\p mtru\n mrô 01 mơ\ng Khua knu\k kna.

"Hmei sra\ng lo\ bi hgu\m ho\ng du\m alu\ wa\l ]ia\ng kơ du\m êpul êya, go\ êsei, mnuih lo\ nao hgu\m hla\m hdra\ brua\ hiu suuang dla\ng ra\ng mgang klei êđa\p ênang knông la\n. Leh kơna\n, hmei sra\ng lo\ po\k du\m adu\ mjua\t bi hria\m hdra\ bhia\n kơ mnuih [uôn sang, phung knua\ druh ]ia\ng mđ^ h^n klei thâo sa\ng đru kơ hdra\ brua\ anei dưi lar bra h^n hla\m wưng ti ana\p. Mb^t ho\ng ana\n, hmei sra\ng lo\ đru kơ anôk brua\ sang ]ư\ êa du\m alu\ wa\l bi kja\p h^n anôk brua\ kđi ]ar, mđ^ h^n klei đru kơ yang [uôn hluê ho\ng du\m gru hmô mđ^ kyar brua\ duh mkra ]ia\ng kơ mnuih [uôn sang bi h’^t klei hd^p”.

Ho\ng brua\ mđ^ lar ai ktang mơ\ng jih jang mnuih [uôn sang, hdra\ ra\ng mgang klei êđa\p ênang kr^ng knông la\n ala ]ar ti Daklak hla\k lehana\n dôk ba w^t du\m boh tu\ kla\ s^t, mơ\ng ana\n đru mko\ mjing kja\p hdra\ brua\ ra\ng mgang klei êđa\p ênang ala ]ar mơ\ng jih jang mnuih [uôn sang, đru bi h’^t lehana\n lo\ bi kja\p h^n klei dưi kia\ kriê kluôm ênu\m kr^ng knông la\n mơ\ng ala ]ar./.