VOV4.Êđê- Hlăm du\m thu\n êgao, du\m hdră bi ktưn khăp kơ ala ]ar ti Dak Lak lar bra êlam hlăm jih jang du\m mta bruă, ho\ng lu djăp mta hdră. Hlăm anăn êdah kdlưn jing hdră bi ktưn khăp kơ ala ]ar hlăm bruă duh mkra, sang hră leh anăn mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo.

Êdah kdlưn hdra\ bi ktưn kha\p ]ia\ng kơ la\n ]ar jing hdra\ “Daklak hgu\m kngan mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo”. Thu\n 2015, kluôm ]ar kno\ng mâo 7/125 sa\ dja\p hnơ\ng ]ua\n kr^ng [uôn sang mrâo. Truh knhal jih thu\n anei, ]ar t^ng sra\ng mâo 61 boh sa\ bi leh hnơ\ng ]ua\n brua\ anei. {uôn pro\ng {uôn Ama Thuôt nga\ leh hdra\ mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo. Lu gru hmô brua\ duh mkra mrâo ba w^t leh boh tu\ kdlưn [rư\ [rư\ nga\ bi mlih kr^ng [uôn sang. Êdah êdi mse\ si gru hmô êpul hgu\m brua\ pơ\k m`am Tơng Bông, sa\ Êa Kao, [uôn pro\ng {uôn Ama Thuôt. Aduôn H Yam {krông, Khua êpul hgu\m brei thâo, ho\ng klei ]ang hma\ng kriê pioh knhuah dhar kreh djuê ana, `u ]o\ng pô tui duah leh hdra\ êlan djo\ guôp ho\ng alu\ wa\l, jho\ng duh bi liê, mkra mđ^ lehana\n po\k mlar wa\l anôk mnia mblei. Ara\ anei, êpul hgu\m brua\ dôk mjing brua\ ma\ kơ 45 ]ô mnuih, hnư hrui w^t gra\p thu\n mâo 1,2 êklai pra\k, hnư hrui w^t gra\p ]ô mnuih mâo 3,5 êkla\k pra\k/mlan. Aduôn H’Yam Bkrông, brei thâo hdra\ êlan mđ^ kyar mơ\ng Êpul hgu\m brua\ Tơng Bông:

“Êngao brua\ kriê kja\p hdra\ pơ\k m`am djuê ana mơ\ng đưm, Êpul hgu\m brua\ a\t po\k mlar thia\m hdra\ hiu ]hưn ênguê êpul êya, hla\m ana\n hưn mthâo kơ knhuah dhar kreh mơ\ng djuê ana pô mse\ si tông ]ing ]har, lehana\n du\m mta mnơ\ng [ơ\ng hua\ djuê ana pô”

Hla\m brua\ mtô bi hria\m, du\m thu\n gia\m anei, Daklak jing ]ar ba ako\ kơ boh tu\ dưn ti kr^ng La\n dap kngư lehana\n kr^ng hang ks^ Dhu\ng kwar Krah. Po\k nga\ hdra\ mtru\t mjhar “Gra\p ]ô phung nai mtô jing gru mnga] ja\k kơ knhuah hd^p, ]o\ng tui hria\m lehana\n mâo klei m^n mrâo”, kluôm anôk brua\ mâo leh lu gru mnga] jăk. Mse\ si nai mtô Phạm Công Tuấn, mtô Tin học ti Sang hra\ gưl 3 Chuyên Nguyễn Du, jing pô amâo mâo mdei mlih mrâo hdra\ mtô bi hria\m, mâo lu klei m^n mrâo ja\k snăk. Mb^t ana\n, ho\ng brua\ klam jing khua brua\ đoàn sang hra\, `u mb^t ho\ng êpul brua\ Đoàn sang hra\ mâo hdra\ k]ah lehana\n mko\ mjing lu hdra\ ngă brua\, ta] hla\p ja\k j^n, djo\ guôp ho\ng phung hđeh:

“Jing sa boh sang hra\ êdah kdlưn mơ\ng ]ar, brua\ phu\n jing mjua\t bi hria\m phung hđeh mâo klei thâo kdlưn. Kha\ sna\n, mb^t ho\ng brua\ hria\m kâo a\t mđing truh kơ hdra\ mjua\t bi hria\m phung hđeh jing mnuih ja\k, thâo lehana\n hra\m mb^t ho\ng phung hđeh mjua\t bi hria\m lu klei thâo mka\n”

 Ho\ng bruă jho\ng duh bi liê, jho\ng ngă,  H'Yam {uôn Krông ( truă ală k^ng) đru kơ Êpul hgu\m bruăpơ\k m`am kdrăp djuê ana  Tơng Bông đ^ kyar hơ^t kjăp ba w^t prăk hrui w^t lu kơ mnuih hlăm êpu

Hla\m brua\ du\ mdia\ng mnơ\ng dhơ\ng, mb^t ho\ng klei bi ktưn ho\ng anôk brua\ mka\n lehana\n brei mâo hdra\ mnia mblei djo\ guôp kyua hma\i mơ\ng klei rua\ Covid 19, [ia\dah Anôk brua\ THNN du\ mdia\ng ôtô An Phước, ]ar Daklak mjing leh k’hưm h’^t kja\p lehana\n amâo mdei mđ^ kyar. Thu\n êgao, anôk brua\ mâo leh ênoh ba w^t gia\m 140 êklai pra\k, msir mghaih brua\ ma\ kơ 150 ]ô mnuih. Boh tu\ anei anei mâo klei đru mguôp pro\ng pr^n mơ\ng Khua anôk brua\, Phạm Đông Thanh. Amâo djo\ kno\ng mđing kơ hdra\ duh mkra blei mnia, hla\m brua\ klam jing Khua êpul hgu\m nga\ brua\ duh mkra mda asei ]ar Daklak, `u ba mdah leh lu hdra\, mjing boh kdru\t, klei đa\o knang kơ phung mda asei ti ktuê êlan mphu\n ]o# kơ brua\ mnia mblei:

“Anôk brua\ mtru\t nanao phung ayo\ng adei ma\ brua\ ba mdah klei m^n mrâo mơ\ng pô ]ia\ng mơ\ng ana\n mđ^ lar, mjing boh tu\ dưn hla\m brua\ duh mkra mnia mblei. Ho\ng hdra\ mphu\n ]o# kơ brua\ hmei m^n snei, hdra\ mphu\n ]o# kơ brua\ jing brua\ gra\p ]ô mnuih nga\ brua\ duh mkra mnia mblei bi nga\ s’a^, kyuadah drei jing phung ma\ brua\ duh mkra nao êlâo mâo klei đua klam ho\ng ênuk gưl êdei, mâo klei đua klam ho\ng yang [uôn ]ia\ng mtô mblang du\m klei thâo sa\ng, ]ia\ng mơ\ng ana\n phung mda asei sra\ng ba w^t klei tu\ dưn.

 Phạm Đông Thanh (cavart hrah) k]e\ lu hdră msir, mjing boh kdru\t kơ phung êdam êra Dak Lak mphu\n ]o# kơ bruă

  Hdra\ bi ktưn kha\p kơ la\n ]ar đru leh kơ ]ar Daklak dưi mâo hdra\ k`a\m mđ^ kyar brua\ duh mkra – ala [uôn. Wưng thu\n 2015 – 2020, brua\ duh mkra Daklak mâo hnơ\ng đ^ kyar kah knar 8,75%/thu\n, thu\n 2020 hnơ\ng hrui w^t kah knar gra\p ]ô mâo 55 êkla\k pra\k, hdra\ đru kơ yang [uôn dưi hluê nga\ nanao. Nguyễn Tuấn Hà, K’ia\ng khua anôk brua\ sang ]ư\ êa ]ar Daklak brei thâo, lo\ ]uê du\m klei tu\ dưn dưi mâo, ]ar g^r mđ^ kyar h^n hla\m wưng ti ana\p:

“Tal sa lo\ dơ\ng hluê nga\ hdra\ mko\ da\p brua\ duh mkra mâo leh Khua knu\k kna bi mkla\. Tal 2 jing mko\ mjing hluê nga\ ja\k, tu\ dưn Asa\p mtru\n mrô 17 mơ\ng Phu\n brua\ kđi ]ar kơ hdra\ mko\ mkra lehana\n mđ^ kyar [uôn pro\ng {uôn Ama Thuôt jing kr^ng [uôn pro\ng phu\n ti kr^ng La\n dap kngư. Tal 3 jing mkra mlih klei nga\ hra\ m’ar, mjing anôk mnia mblei lehana\n đru kơ anôk brua\ duh mkra. Tal 4 mtru\t mđ^ hdra\ mko\ mkra anôk brua\ nah gu, sa hdra\ yuôm bha\n kơ hdra\ mđ^ kyar mơ\ng ]ar jing mko\ mkra Hdra\ mđ^ klei thâo mnuih ma\ brua\, djo\ ho\ng klei ]ia\ng dôk mđ^ kyar hla\m hdra\ tuh tia mkra mjing ênuk 4.0”

Klei g^r ktưn, ai tiê bi mguôp hla\m boh klei mrâo sra\ng đru kơ ]ar Daklak lo\ mđ^ lar klei bi ktưn kha\p kơ la\n ]ar hla\m êpul êya, anôk brua\, mơ\ng gra\p ]ô knua\ druh, mnuih [uôn sang đru mguôp hla\m hdra\ k`a\m mđ^ kyar brua\ duh mkra – ala [uôn hla\m wưng mrâo./.

Pô mblang:  H'Nê]  Ê`uôl

l