VOV4.Êđê - Wa\l anôk mphu\n ]o# kơ bruă jing sa klei blu\ la] kơ êpul êya mâo phung ngă bruă, êpul bruă leh anăn du\m anôk bruă djo\ tuôm, mjing wa\l găl ênưih mđ^ kyar klei mko\ mjing du\m anôk bruă mnia blei mphu\n ]o# kơ bruă mbruă leh anăn đ^ kyar pral. Ti Dak Lak, leh 2 thu\n mđ^ ktang bruă đru, mkra mđ^, wa\l anôk mphu\n ]o# kơ bruă ti ]ar dưi mđ^ gưl 2 - wa\l anôk ngă bruă tal êlâo. Hluê si phung thơ\ng ksiêm kơ klei mphu\n ]o# kơ bruă, anei jing wưng ]ar brei ngă mtam du\m hdră mđ^ kyar hluê si boh êlam, mơ\ng anăn đru kơ wa\l anôk klă s^t ba w^t klei tu\ dưn, iêu jak lu phung, anôk bruă mnia blei jho\ng mphu\n ]o# kơ bruă.

Leh 4 thu\n mphu\n ]o# kơ brua\, amai Phạm Thị Thu Hằng ti sa\ Êa Kly, kdriêk Krông Pa], ]ar Daklak hưn mthâo kơ ana\n kna\l mta mnơ\ng bi msiam [o# mta mkra mơ\ng du\m mta mnơ\ng mâo hla\m la\n adiê mâo ana\n Pơ Lang, ana\p mđing truh kơ du\m mta mnơ\ng dhơ\ng ja\k ga\l ho\ng wa\l hd^p mda. Amai Hằng ya\l dliê, jing sa ]ô nai mtô, amâo thâo lu ôh hla\m brua\ mnia mblei [ia\dah ]ia\ng tui duah sa hdra\ êlan nao ja\k h^n kơ du\m mta mnơ\ng mơ\ng brua\ lo\ hma, ana mkra mjing êa drao kyua ana\n amâo ]o\ng pô mkra mjing du\m mta mnơ\ng mơ\ng boh [ơr, boh gâk. Leh du\m blư\ amâo tu\ jing, amai ka\n êdu ao, amai Hằng mâo klei m^n yua kpu\ng boh [ơr, pra^ gâk, pra^ [ơr mkra mnơ\ng bi msiam [o# mta. Leh lu blư\ dưi hưn mthâo, nao hgu\m hla\m du\m hdra\ mtru\t mđ^ brua\ mnia mblei, amai Hằng mâo klei ga\l dưi nao dla\ng lehana\n [rư\ [rư\ bi mlih du\m mta mnơ\ng bi msiam [o# mta dưi mkra mơ\ng boh [ơr, boh gâk ja\k h^n. Phạm Thị Thu Hằng la] snei:

Mơ\ng du\m hdra\ ngă brua\ ana\n, klei m^n mơ\ng kâo ara\ anei mâo lu klei bi mlih. Mse\ si tal êlâo kâo kno\ng m^n kơ sa mta mnơ\ng, leh nao hgu\m hla\m du\m brua\ ana\n, tu\ ma\ lu klei blu\ đru mguôp mơ\ng phung thơ\ng kơ brua\, kâo [uh klei blu\ mơ\ng di`u ja\k êdi đru leh kơ kâo mâo leh klei m^n thâo h^n ]ia\ng dưi bi mlih lehana\n dưi mkra mjing lu mta mnơ\ng h^n mơ\ng ana\n mâo hnư hrui w^t ja\k h^n mơh. Đa đa ]ar lo\ mko\ mjing du\m adu\ mjua\t bi hria\m, jak iêu lu phung mtô mâo klei thâo, mâo du\m klei hria\m kơ hdra\ sale, klei hria\m kơ anak mnuih, mnuih ma\ brua\, kơ gru hmô brua\ mnia mblei. Mơ\ng ana\n [rư\ [rư\ kâo a\t mâo lu klei thâo sa\ng ba yua hla\m brua\ duh mkra mnia mblei mơ\ng pô.

Bi ho\ng amai Hoàng Thị Mỹ Tuyến, ti sa\ Hòa Thuận, [uôn pro\ng {uôn Ama Thuôt, ]ar Daklak, leh du\m klei dleh dlan kơ pra\k duh bi liê, ta\ hdra\ êlan klei m^n lehana\n mđ^ kyar mnơ\ng dhơ\ng, amai tu\ ma\ leh klei đru mơ\ng hdra\ mphu\n ]o# kơ brua\ mâo ]ar mko\ mjing. Mơ\ng ana\n, amai Tuyến [rư\ [rư\ bi mlih hdra\ êlan, hdra\ mphu\n ]o# kơ brua\ ho\ng ana\n kna\l VietArt, ba yua kyâo lo\ w^t mkra mjing jing du\m mta mnơ\ng bi msiam ja\k dla\ng, dưi ba yua lu, ja\k ho\ng wa\l hd^p mda. Ara\ anei, du\m mta mnơ\ng mơ\ng VietArt mâo ênoh mơ\ng 8 êbâo truh kơ 70 êbâo pra\k, hnơ\ng blei yua h’^t ti lu wa\l anôk blei mnia hla\m lehana\n êngao ala ]ar, VietArt dôk mjing brua\ ma\ h’^t kja\p kơ 5 ]ô êdam êra amâo ja\k asei mlei ho\ng hnư hrui w^t h’^t mơ\ng 4 truh kơ 7 êkla\k pra\k/mlan. Amai Hoàng Thị Mỹ Tuyến brei thâo, ho\ng klei đru ktrâo la] mơ\ng mnuih hgu\m hla\m êpul đru k]e\ hdra\ mphu\n ]o# kơ brua\ mơ\ng ]ar đru leh kơ lu phung amai adei mâo hdra\ êlan nga\ brua\ kla\ nik h^n hla\m hdra\ mphu\n ]o# kơ brua\ mơ\ng pô:

Leh sa wưng mphu\n ]o# kơ brua\ a\t mse\ ho\ng lu phung mphu\n ]o# kơ brua\ mka\n kâo tuôm ho\ng lu klei dleh dlan kơ pra\k duh bi liê. Kyua kâo ksiêm dla\ng kơ du\m mta mnơ\ng dhơ\ng lehana\n mđ^ kyar mnơ\ng dhơ\ng. Hla\m brua\ mkra mjing kyâo brei mpra\p du\m mta ma^ mo\k. Hmei tu\ ma\ lu klei đru mơ\ng phung ayo\ng adei ti đang war mjut mjing mjeh mnơ\ng brua\ lo\ hma lehana\n du\m hdra\ mtru\t mđ^, đru brei mơ\ng ]ar đru leh kơ hmei lu êdi hla\m hdra\ mphu\n ]o# kơ brua\.

}ia\ng đru kơ hdra\ mphu\n ]o# kơ brua\ hlăm ]ar, mơ\ng thu\n 2018, Daklak mko\ mjing leh wa\l anôk mphu\n ]o# kơ brua\ mlih mrâo, ho\ng klei m^n knhăk. Hla\m êbeh 2 thu\n êgao, ]ar ba yua leh anôk nga\ brua\ mb^t mơ\ng hdra\ mphu\n ]o# kơ brua\, mko\ mjing tu\ jing hdra\ mphu\n ]o# kơ brua\ duh mkra mnia mblei tal 1 thu\n 2018, Hruê m’ak mphu\n ]o# kơ brua\ tal 1 thu\n 2019, mko\ mjing keh duh bi liê mphu\n ]o# kơ brua\ m^n mrâo lehana\n mko\ mjing lu hdra\ mtô mblang kơ klei thâo mphu\n ]o# kơ brua\. Mko\ mjing lu hdra\ bi hgu\m brua\, mtru\t mđ^ brua\ mnia mblei đru kơ du\m mta mnơ\ng mơ\ng du\m anôk brua\ duh mkra hla\m wưng mphu\n ]o# kơ brua\ mnia mblei hưn mthâo truh kơ mnuih blei yua hla\m lehana\n êngao ala ]ar.

Jing êpul êya bi hgu\m ho\ng anôk brua\ sang ]ư\ êa ]ar Daklak mơ\ng du\m hruê tal êlâo mko\ mjing wa\l anôk mphu\n ]o# kơ brua\, Phạm Duy Hiếu, K’ia\ng khua kia\ kriê Keh mphu\n ]o# kơ brua\ kreh knhâo lehana\n kdra\p mrâo Việt Nam (SVF) mka\ t^ng, hla\m wưng êgao, Daklak nga\ ja\k leh hdra\ mjut mjing, đru a\t mse\ mơh bi lar ai tiê thâo kha\p kơ hdra\ mphu\n ]o# kơ brua\ hla\m êpul êya. Mơ\ng ana\n, mơ\ng sa wa\l anôk mrâo mko\ mjing, truh kơ ara\ anei, wa\l anôk mphu\n ]o# kơ brua\ ti Daklak dưi mkra mđ^ jing gưl dua, wa\l anôk phu\n.

Anei jing mmông brei ba mu\t mtam du\m brua\ mđ^ kyar hluê si hdra\ êlam h^n, mđ^ klei thâo mơ\ng du\m anôk mjut mjing mjeh mnơ\ng dhơ\ng, phung ma\ brua\ duh bi liê ppro\ng, du\m keh duh bi liê lu, brei drei mko\ mjing sa wa\l anôk djo\ guôp. Tơdah dưi mkra mđ^ klei thâo mơ\ng du\m mta mnơ\ng hla\m wa\l anôk anei sra\ng đru kơ wa\l anôk mphu\n ]o# kơ brua\ đ^ kyar, ba w^t hnơ\ng tu\ dưn kdlưn h^n lehana\n mu\t hla\m wưng mrâo h^n mơh. Daklak mâo sa klei ja\k ga\l ana\n jing mâo lu klei mđing dla\ng mơ\ng phung khua kia\ kriê ]ar, phung anei yơh jing pô ba ako\ k`a\m mtru\t mđ^ hdra\ mlih mrâo, ho\ng klei mbrua\ mâo leh hla\m dja\p anôk. Brua\ drei dưi nga\ ja\k h^n jing bi hgu\m ho\ng du\m knơ\ng, dhar brua\. Du\m knơ\ng, dhar brua\ sra\ng mâo klei hma\i kla\ s^t truh kơ hdra\ mphu\n ]o# kơ brua\ lehana\n brei mâo nanao hdra\ bi hgu\m, hâo hưn ]ia\ng hluê nga\ du\m hdra\ kluôm”.

Ara\ anei, kha\dah dôk tu\ klei hma\i mơ\ng klei rua\ tưp Covid 19, ]ar Daklak a\t po\k nga\ s^t êm^t du\m hdra\ đru mphu\n ]o# kơ brua\ mse\ si Klei bi lông mphu\n ]o# kơ brua\, mphu\n ]o# kơ brua\ mnia mblei ]ar Daklak gưl 2 thu\n 2020; mko\ mjing du\m adu\ mjua\t bi hria\m mđ^ klei thâo kơ phung knua\ druh mphu\n ]o# kơ brua\ lehana\n klei thâo hla\m brua\ mnia mblei kơ anôk brua\ duh mkra mphu\n ]o# kơ brua\. Anei jing klei g^r mơ\ng ]ar hla\m brua\ mkra mđ^ wa\l anôk mphu\n ]o# kơ brua\ ho\ng hdra\ k`a\m truh ti thu\n 2025, ]ar sra\ng mâo hla\m brô 20 êbâo anôk brua\ duh mkra, hla\m ana\n mâo hla\m brô 2 êbâo anôk brua\ duh mkra ho\ng klei m^n mlih mrâo. Anei sra\ng jing boh kdru\t mtru\t mđ^ êpul êya anôk brua\ duh mkra mơ\ng ]ar đ^ kyar đru mguôp mtru\t mđ^ brua\ duh mkra ala [uôn ti alu\ wa\l.

Pô ]ih: H’Xíu