Thu\n anei, DakNông jing sa hla\m du\m ]ar mâo ]ar Phú Thọ jak iêu nao hla\m Kna\m nga\ yang ]uh brui mngưi bi hdơr kơ Mtao Hùng – Kna\m m’ak sang Yang Hùng hla\m hruê 10/3 hluê si hruê mlan [le\. Kyua ana\n, mphu\n mơ\ng tlam hruê 19/4 ( 1/3 hluê si hruê mlan [le\), êpul knua\ druh, nghệ nhân lehana\n kdo\ mmui` ]ar DakNông đue# nao leh, hluê nga\ gưl nao w^t kơ la\n Aê aduôn atâo atiêt pô yuôm pro\ng.

       Ho\ng lu mnuih hla\m êpul nga\ brua\ mơ\ng ]ar DakNông, boh nik ho\ng phung nghệ nhân, phung kdo\ mmui` sna\n anei jing gưl tal êlâo dưi nao w^t ]ua\ la\n aê aduôn pô đưm, kyua ana\n gra\p ]ô mnuih mgei ai tiê êdimi hla\m ktuê êlan nao w^t kơ phu\n agha pô.

       Ti ktuê êlan nao, dja\p mnuih ]ia\ng hmang dja\l truh kơ Phú Thọ djo\ ho\ng  klei pô dôk ]ang hmang mơ\ng lu thu\n ho\ng anei. Boh nik, s^t truh tina\n, dưi jua\ jơ\ng ti kr^ng knhuah gru h[uê ênuk Sang Yang Hùng sna\n dja\p mnuih bi mni kơ boh pro\ng  kdra\m k’ah, bo\ ho\ng klei myang mơ\ng Sang Yang du\m Mtao Hùng – aê aduôn atâo atiêt du\m êbâo thu\n ho\ng anei mơ\ng djuê ana Việt Nam.

        Nghệ nhân Y-Bai, ti alu\ 3, sa\ Trường Xuân, DakSong la]: “ Kâo thu\n anei 58 thu\n leh, kâo ]ang hmang mâo sa bliư\ dưi hriê ]ua\ dla\ng ti kr^ng la\n aê aduôn pô đưm hla\m lu thu\n mlan ara\ anei jing s^t êdi leh. Asei kâo pô [uh hơ\k m’ak êdi dưi mb^t ho\ng mnuih [uôn sang hla\m kluôm ala hriê bi m[^n tinei ]ia\ng nao hla\m kna\m bi hdơr kơ hruê djiê Aduôn aê pô đưm đa\. Ana mâo phu\n agha, êa mâo ako\, gra\p ]ô mnuih Việt Nam hơ\k m’ak kyua mâo Mtao Hùng, mâo Awa Hồ ktrâo ata\t, g^t gai. Kyua ana\n, anak ]ô gưl drei ara\ anei brei hd^p thâo bi hgu\m mguôp, đru ]ung ba mb^t ]ia\ng đru mguôp jih ai tiê, kha\ điêt dưn, hra\m mb^t ru\ mdơ\ng la\n ]ar [rư\ hruê [rư\ đ^ kyar sah mdro\ng h^n.

        A|t hla\m ai tiê hơ\k m’ak, mgei ai tiê, K’Ma\ng thu\n anei 74 thu\n, ti [uôn N’Jiêng, sa\ DakNia, wa\l krah Gia Nghĩa, ]ar DakNông la]: “ Kha\ gơ\ bi đ^ êdeh hla\m ktuê êlan kbưi dưn [ia\ s^t mâo jua\ jơ\ng truh ti kr^ng la\n Aê aduôn pô đưm êlâo, dla\ng êpul mnuih mơ\ng dja\p anôk hơ\k m’ak nao ]uh brui mngưi kơ Mtao Hùng, ai tiê kâo hơ\k kdơ\k lehana\n wơr jih klei êma\n êmik. Asei pô mtam dưi hriê ]ua\ dla\ng, [uh ai êwa du\m hruê mpra\p kơ kna\m bi hdơr, `u mse\ si lo\ thâo sa\ng kla\ h^n kơ phu\n aghan ana hrue# kbia\ hriê mơ\ng djuê ana pô. Leh w^t kơ [uôn sang, `u sra\ng ba jih du\m klei `u [uh, boh nik jing klei pưng myưng kơ la\n aê aduôn pô mơ\ng đưm, knhuah bhia\n ru\ mdơ\ng la\n ]ar mơ\ng aê ama pô ya\l dliê kơ go\ sang, kơ mnuih hla\m [uôn hmư\”.

       Hluê si Cao Thế Bảy, Khua dla\ng knơ\ng brua\ Dhar kreh ]ar DakNông, khua hla\m êpul brua\ Đoàn sna\n mơ\ng knhal jih thu\n 2014, hla\k ]ar DakNông tu\ ma\ hra\ iêu jak mơ\ng ]ar Phú Thọ nao hla\m kna\m bi hdơr kơ hruê djiê Mtao Hùng – Kna\m m’ak sang Yang Hùng thu\n Ất Mùi 2015 sna\n ]ar mâo leh hdra\ k]ah kla\ klơ\ng k`a\m mpra\p dja\p ênu\m tliêr kja\p du\m mta mnơ\ng a\t mse\ mơh klei kdo\ mmui` jia\ [a\l knhuah gru dhar kreh mơ\ng mnuih [uôn sang du\m djuê ana ti DakNông ]ia\ng nao kơ kna\m m’ak.

       Kla\ klơ\ng, sui ho\ng anei 3 mlan, 5 ]ô nghệ nhân krah mkra abu\ ho\ng kyâo ti alu\ wa\l ]ar mâo tu\ ma\ leh brua\ bo\ ho\ng klei yuôm bha\n ana\n jing mkra 2 boh abu\ ]ia\ng nga\ mnơ\ng nga\ yang. Abu\ anei mâo boh dlông 2m, mkra ho\ng kyâo Du Sam, mâo hla\m brô 400 thu\n, dưi krah mkra du\m rup, bi êdah du\m knhuah jia\ [a\l dhar kreh mơ\ng ]ar DakNông mse\ si: Gru rup N’Trang Lơng, gru rup phung nghệ nhân dôk tông ]ing, iu\ pe\ tông du\m kdra\p iu pe\ tông mơ\ng djuê ana…

       Mb^t ho\ng brua\ mkrah mkra 2 boh abu\ yuôm bha\n sna\n ]ar DakNông lo\ ba myơr sa r^ng ]ing hgơr mơ\ng mnuih djuê ana M’Nông mâo 6 boh ]ing, bi êdah ai tiê mơ\ng mnuih [uôn sang du\m djuê ana La\n Dap Kngư ho\ng kr^ng la\n aê ama pô đưm êlâo. Mb^t ho\ng ana\n, ]ar a\t mko\ mjing 2 hlao mnơ\ng nga\ yang dơ\ng mâo ko\ u\n, [ê` đio\, đio\ brông, ]^m a\m, mb^t ho\ng du\m mta mnơ\ng jia\ [a\l knhuah alu\ wa\l mâo kphê, tiêu, hbei [lang…

     Mb^t ho\ng du\m mta mnơ\ng nga\ yang sna\n 46 ]ô nghệ nhân, phung kdo\ mmui` mơ\ng ]ar lo\ nao hla\m du\m brua\ dhar kreh, hâo hưn kơ brua\ hiu ]hưn ênguê, hla\m ana\n mâo 2 hdra\ brua\ ja\k êdi jing hdra\ brua\ kdo\ mmui` kơ phung tuê hiu ]hưn ênguê, mnuih [uôn sang ti [uôn pro\ng Việt Trì lehana\n anôk knhuah gru bi hdơr kơ sang yang Hùng. Du\m klei kdo\ mmui` mâo mta klei jing bi mpu\ mni kơ anak mnuih, kơ kr^ng la\n DakNông.

       Ayo\ng K’Ting, sa ]ô kdo\ mmui` la]: “ Anei jing gưl tal êlâo phung nghệ nhân, nghệ sĩ mơ\ng ]ar DakNông dưi hơ\k m’ak nao mdah klei kdo\ mmui` bi êdah knhuah dhar kreh mdê hja\n ja\k siam mơ\ng ]ar DakNông truh ho\ng jih jang phung tuê hiu ]hưn ênguê lehana\n mnuih [uôn sang kr^ng la\n aê aduôn pô đưm êlâo. Kyua ana\n, ho\ng brua\ klam yuôm bha\n mb^t ho\ng ai tiê hưn ktưn, jih jang hmei hla\k dôk g^r  jih ai tiê hria\m mjua\t ]ia\ng nga\ mdah ja\k du\m klei kdo\ mmui` mơ\ng pô, đru mguôp hưn mdah klei ja\k, klei siam mơ\ng knhuah dhar kreh ]ar DakNông truh ho\ng phung tuê hiu ]hưn ênguê ti dja\p ]ar kwar ala ]ar.

        Lo\ mâo sa klei yuôm bhia\n dơ\ng jing hriê kơ kr^ng La\n aê aduôn pô đưm tal anei, ]ar DakNông lo\ mâo sa anôk rang ]h^ mnơ\ng dhơ\ng hla\m Kna\m m’ak rang ch^ mnơ\ng dhơ\ng k`a\m hâo mdah gru rup, kơ anôk, mnơ\ng pioh hiu c\hưn ênguê, mnơ\ng dhơ\ng lehana\n knhuah dhar kreh mdê hja\n, ja\k siam mơ\ng ]ar DakNông mb^t ho\ng du\m mnơ\ng ma\ mơ\ng lo\ hma mse\ si: kphê, tiêu, cacao, hbei [lang…

       Ho\ng knuih k’hưm jing tuê mâo klei jak iêu nao hla\m Kna\m m’ak Sang Yang Hùng sna\n mnơ\ng mơ\ng ]ar DakNông dja\ ba nao amâo mâo djo\ kno\ng du\m mta mnơ\ng  ba myơr mdê hja\n, ja\k siam, [ia\ lo\ mâo du\m knhuang kdo\, klei mmui` jia\ kma ai tiê mơ\ng sa ]ô anak ti kbưi w^t ]ua\ [uôn sang aê aduôn pô. Ho\ng klei mpra\p dja\p ênu\m, kluôm dhuôm tliêr kja\p wa\t kơ mta klei lehana\n hdra\, phung nghệ nhân ]ang hmang sra\ng đru mguôp mjing klei tu\ jing kơ kna\m m’ak a\t mse\ mơh c\ia\ng mâo klei mđing dla\ng, ba lu klei ja\k siam hla\m ai tiê phung tuê hiu ]hưn ênguê gia\m kbưi.

      Gưl nao truh kơ kơ kr^ng La\n aê aduôn pô đưm êlâo mơ\ng êpul ]ar DakNông [ri gưl bi hdơr kơhruê djiê Mtao Hùng thu\n anei jing sa gưl nao hiu ]hưn ja\k êdi, amâo mâo djo\ kno\ng mđing truh kơ phu\n agha ana hrue#, lo\ w^t hdơr kơ ai tiê brua\ nga\ ja\k siam mơ\ng aê aduôn pô đưm êlâo dih, bi mpu\ mni kơ ai tiê ru\ mdơ\ng la\n ]ar mơ\ng phung Mtao Hùng, bi êdah klei bhia\n hd^p “ Mna\m êa hdơr kơ ako\” mơ\ng djuê ana [ia\ lo\ đru mguôp mđ^ h^n ai tiê pưng myưng kơ djuê ana, mđ^ ktang h^n lehana\n lo\ bi  kja\p klei bi hgu\m kluôm dhuôm mơ\ng mnuih [uôn sang du\m djuê ana hla\m hdra\ brua\ ru\ mdơ\ng lehana\n ra\ng mgang ala ]ar Việt Nam yang [uôn nga\ phu\n.

BTV: H’Nga.