Mdiê hma mrâo wiă leh, êbeh 4.000 čô mnuih ƀuôn sang djăp alŭ ƀuôn bi kƀĭn hriê mơak ti wăl krah să Phước Chánh, Đà Nẵng. Amâo mâo mkŏ mjing, amâo mâo knưl mdah, hruê mơak knŏng jing dŭm mta mnơ̆ng yua, klei hdĭp aguah tlam mơ̆ng mnuih ƀuôn sang Bhnong (sa kdrêč mơ̆ng djuê ana Jeh Triêng): sang krum, sang hjiê, sang pui lŏ mdơ̆ng msĕ si ti ƀuôn; anôk tuh msei; prư̆ msa pơ̆k mñam ti djiêu. Păt čiăng jih sa boh ƀuôn Bhnong lŏ wĭt mdah. Pô mbruă Lê Thị Oanh, să Phước Chánh brei thâo:
"Truh hruê knăm dhar kreh Bhnong, ƀuôn hmei čiăng hưn mdah, hưn mthâo klei jăk siam dhar kreh msĕ si čing čhar, hgơr, pơ̆k mñam… Anei jing klei jăk siam dhar kreh mdê hjăn mơ̆ng mnuih Bhnong".
Mnuih Bhnŏng mâo hlăm ai tiê pô wăt sa hjiê dhar kreh jưh knang hlăm dliê: mơ̆ng bruă tuh tia msei, sang hjiê, sang krum, truh kơ klei buh mdiê, rah mjeh hlăm pưk hma: jih jang dưi lŏ bi êdah hdĭp mda jăk siamm, sĭt êmĭt truh kơ grăp mta điêt. Ti krah dŭm anôk čhĭ mnơ̆ng mčhĭt muăt hŏng klei blŭ tlao, sa čô mniê êra mda asei dôk pơ̆k mñam. Pô mbruă êdam Hồ Thị Trang, să Phước Chánh, yăl dliê:
“Mnuih mda asei msĕ hŏng kâo hơ̆k mơak êdi, ktưn hưn tơdah nao hlăm knăm mơak đru kriê pioh dhar kreh alŭ wăl pô".
Hjiê dhar kreh jiă knhuah gru jing snăn, ƀiădah grăp blư̆ sa čô mbruă khua thŭn djiê, ăt jing mmông sa kdrêč klei bi hdơr êpul êya huĭ srăng luč ram. Mơ̆ng hruê bruă sang čư̆ êa alŭ wăl 2 gưl mŭt ngă bruă, ti krah lu bruă, khua gĭt gai dŭm să krĭng čư̆ čhiăng ƀuôn prŏng Đà Nẵng pioh lu ai tiê kơ bruă kriê pioh dhar kreh. Grăp boh čing boh tâo, grăp boh čing čhar đưm dôk raih rưng hlăm mnuih ƀuôn sang dưi ksiêm dlăng, čih yap, mâo hdră kriê pioh êlâo kơ klei hiu duah, čhĭ mnia mnơ̆ng đưm. Hŏng bruă sang čư̆ êa tinei, dhar kreh amâo djŏ mnơ̆ng pioh rang mdah, ƀiădah jing ngăn drăp, jing mnơ̆ng pioh kơ jih êpul êya. Lê Đình Tài, Khua knơ̆ng bruă sang čư̆ êa să Phước Chánh lač:
"Bi mklă dhar kreh jing boh kdrŭt čiăng mđĭ kyar bruă duh mkra dhar kreh ala ƀuôn hơĭt kjăp, boh nik bi mklă hdră mtrŭn 80 mơ̆ng Phŭn bruă kđi čar kơ mđĭ kyar dhar kreh Việt Nam hlăm boh sĭt klei hdĭp, hmei pioh ai dưi čiăng mkŏ mjing hruê knăm dhar kreh djuê ana".
Ti krĭng čư̆ čhiăng Đà Nẵng, dhar kreh djuê ana Cor mâo mmông mĭndah luč ram. Ƀiădah hruê anei, truh yan knăm mơak, têt hat, êbat hiu hlăm ƀuôn sang Cor, arăng lŏ ƀuh phung êkei êdam, mniê êra hơô kdrăp djuê ana đưm, hơ̆k kdơ̆k hlăm klei bi lông tông čing bŏ hŏng klei ktưn hưn. Đru kơ klei lŏ kơrŭ wĭt anăn jing pô thâo mbruă êdah êdi Dương Lai, hdĭp ti să Trà Liên, ƀuôn prŏng Đà Nẵng. Êbeh 30 thŭn hŏng anei, ñu hjăn păn hiu hlăm ƀuôn sang, pioh lu hruê mmông, ai tiê, prăk kăk, knŏng čiăng lŏ mkŏ mjing dŭm ênhiang mmuñ djuê ana, dŭm mta kdrăp tông ayŭ. Truh kơ ară anei, dhar kreh djuê ana Cor lŏ hdĭp msĕ si hđăp. Pô mbruă êdah kdlưn Dương Lai mgei ai tiê:
“Dhar kreh jing dŏ pô, snăn kâo nao mtô mblang, mtrŭt mjhar mnuih ƀuôn sang gĭr kriê pioh dhar kreh pô…”
Phung msĕ hŏng Dương Lai jing gru mngač ti krĭng čư̆ čhiăng Đà Nẵng. Mă phung thâo mbruă jing phŭn, kluôm krĭng dhar kreh hlăk ƀrư̆ ƀrư̆ dưi pŏk mngač, kơrŭ wĭt. Klei yăl dliê anăn amâo djŏ knŏng dôk hlăm kngan phung thâo mbruă, ƀiădah hlăk mâo bruă sang čư̆ êa hrăm mbĭt, đru mguôp.
Ba yua bruă sang čư̆ êa alŭ wăl 2 gưl, ƀuôn prŏng Đà Nẵng amâo djŏ knŏng mđing kơ klei hdĭp mnuih ƀuôn sang krĭng čư̆ čhiăng, ƀiădah mđing lu hĭn kơ klei hdĭp ai tiê klei mĭn. Leh bi mŭt mbĭt hŏng čar Quảng Nam, lu să, ƀuôn hgŭm krĭng dap mnai Đà Nẵng bi mjĕ mjuk, kah mbha, bi hgŭm hŏng dŭm să krĭng čư̆ čhiăng - đru hdơ̆ng găp mđĭ kyar bruă duh mkra, bi mjĕ mjuk, bi hgŭm dŭm krĭng dhar kreh. Lu knăm mơak djuê ana dưi lŏ kơrŭ wĭt hlăm ai tiê êpul êya; wăl anôk kdŏ mmuñ, wăl anôk kriê pioh dưi mđing dlăng mkŏ mjing, ba dhar kreh truh ti krĭng ƀuôn sang - čiăng kơ mnuih ƀuôn sang jing pô phŭn, jing pô dưi dưn yua dŭm mnơ̆ng kriê pioh mơ̆ng pô. Anăn ăt jing ai tiê mơ̆ng Hdră mtrŭn 80 mơ̆ng Phŭn bruă kđi čar kơ klei mđĭ kyar dhar kreh djuê ana mđing truh. Nguyễn Mạnh Hà, Khua knơ̆ng bruă djuê ana leha năn klei đăo ƀuôn prŏng Đà Nẵng bi mklă:
"Ƀuôn prŏng Đà Nẵng mđing êdi kơ dhar kreh, gĭt gai hluê ngă kjăp Hdră mtrŭn 80 mơ̆ng Phŭn bruă kđi čar kơ mđĭ kyar dhar kreh. Hlăm wưng êgao, lu să pŏk ngă Hdră mtrŭn anei klă klơ̆ng".
Leh bi mŭt mbĭt hŏng Quảng Nam, ƀuôn prŏng Đà Nẵng amâo djŏ knŏng prŏng hĭn kơ ênhă, ƀiădah dôk mâo hlăm ñu sa klei dhar kreh prŏng snăk: 2 knhuah gru dhar kreh tar rŏng lăn, 1 knhuah gru dhar kreh amâo mâo êdah klă bi ala kơ anak mnuih tar rŏng lăn, 28 knhuah gru amâo mâo êdah klă ala čar, 4 knhuah gru ala čar yuôm bhăn. Knŏng krĭng čư̆ čhiăng, mâo klei mmuñ lý, klei kdŏ tung tung da dá, bruă pơ̆k mñam mơ̆ng mnuih Kơtu, amâodah klei mbruă bi msiam gơ̆ng ngă yang mơ̆ng mnuih Cor… jih jang mâo leh klei tŭ yap jing knhuah gru dhar kreh amâo mâo êdah klă gưl ala čar.
Mơ̆ng dŭm boh ƀuôn điêt ti krĭng čư̆ čhiăng, sa klei hmăng hmưi prŏng dôk mđĭ lar: ba Đà Nẵng jing ƀuôn prŏng mnơ̆ng kriê pioh - mbruă - jiă knhuah gru, anôk grăp čô mnuih ƀuôn sang jing pô phŭn, jing pô kiă kriê klă sĭt mơ̆ng mnơ̆ng kriê pioh pô dôk kriê pioh.
Viết bình luận