Nao dlăng dŭm bon ƀuôn mnuih M’nông ti čar Lâm Đồng, amâo dleh ôh dưi ƀuh mnuih ƀuôn sang čŭt hơô kdrăp djuê ana hlăm dŭm hruê knăm, bi kuôl ung mô̆, knăm mơak leh anăn hlăm klei hdĭp aguah tlam. Mơ̆ng phung hđeh truh kơ phung mduôn, êkei amâo dah mniê dưi mâo dŭm kdrăp čŭt hơô hŏng lu êa mil, gru grua. Aduôn H’Leo, ti bon Dak Săk, să Dak Săk, čar Lâm Đồng, brei thâo:

“Kdrăp pơ̆k mñam M’nông ară anei dưi ba yua lu êdi, păt čiăng grăp gŏ sang mâo sơăi. Mơ̆ng phung mduôn truh kơ phung hđeh, êkei amâo dah mniê, grăp čô ăt blei kơ pô dŭm kdrăp pioh čŭt hơô. Ară anei kdrăp pơ̆k mñam ăt amâo lŏ yuôm msĕ hŏng êlâo ôh, dưi blei mtam amâo dah blei mrai lu êa mil ti sang mnia wĭt leh anăn čŏng pơ̆k mñam, čŏng čŭt hơô. Kyua anăn, mnuih ƀuôn sang mâo klei găl ba yua kdrăp pơ̆k mñam lu hĭn, amâo djŏ knŏng hlăm dŭm gưl knăm mơak, bi kuôl ung mô̆ ƀiădah wăt hlăm klei hdĭp grăp hruê”.

Êlâo adih, čiăng ngă sa mta mnơ̆ng pơ̆k mñam, mnuih ƀuôn sang pla mnga, ktŭng mrai, duah mnơ̆ng pioh tŭk êa mil leh anăn kơh dưi ba hlăm kdrăp mñam. Bruă ngă lu jơr ngă kơ mnơ̆ng pơ̆k mñam jing yuôm leh anăn amâo djŏ grăp gŏ sang dưi mâo ôh. Y Đum, ti ƀuôn Dak Săk, să Dak Săk, čar Lâm Đồng, lŏ hdơr:

“Êlâo adih, mnơ̆ng pơ̆k mñam yuôm bhăn snăk, tăp năng bi mlih hŏng êmô kbao kơh dưi mâo sa blah siam. Kyua mkra mjing dleh snăn mnuih ƀuôn sang kreh kriê pioh, knŏng ba čŭt hơô hlăm dŭm gưl yuôm bhăn. Ară anei snăn mnơ̆ng yua ênưih duah hĭn, hdră čhĭt mñam ăt lu jơr hĭn.”

Ară anei, sa kdrăp čŭt hơô mâo mkra mjing hŏng kiê kngan mâo ênoh hlăm brô 1 truh 2 êklăk prăk; abăn hlăm brô 2/3 êklăk prăk, tui hluê mta mnơ̆ng, boh prŏng lehanăn klei thâo mkra mjing. Dŭm mta mnơ̆ng điêt msĕ si bai dưm mnơ̆ng, bai dưm mnơ̆ng ƀơ̆ng huă… kreh mâo ênoh mơ̆ng 300 truh 500 êbâo prăk. Tơdah blei čŭt hơô mkra mjing hŏng masin dưi êlưih hĭn.

Jăk găl hĭn kơ mnơ̆ng yua leh anăn mnơ̆ng dhơ̆ng ba yua lu jơr, ƀiădah dŭm boh tŭ yuôm dhar kreh hlăm mnơ̆ng pơ̆k mñam ăt mâo mnuih ƀuôn sang M'nông kriê pioh. Amai H'Her, ti să Thuận An, čar Lâm Đồng, brei thâo, dŭm êa mil mưng juăt msĕ si mtah, jŭ, kô̆ mbĭt hŏng dŭm boh mnga bi hmô kơ ana kyâo mtâo, anak mnuih, asăr mdiê, asăr boh giêt, asăr boh plei… jing knhuah gru phŭn hlăm mnơ̆ng pơ̆k mñam mơ̆ng djuê ana:

“Kdrăp pơ̆k mñam M’nông drei grăp boh đêč mâo klei yuôm bhăn. Rup anak mnuih ti krah, djiêu gah jing dŭm asăr mdiê, asăr braih, asăr kyâo, bi êdah klei hmăng hmưi klei hdĭp trei mđao, phŭn agha rông ba, răng mgang kơ anak mnuih. Dŭm boh đêč mkăn ăt bi hmô dŭm rup, mnơ̆ng yua giăm hlăm klei hdĭp.”

Hŏng phung mniê M'nông êlâo dih, thâo mñam kpañ jing sa kdrêč mơ̆ng klei mbruă, thâo duh ƀơ̆ng. Dŭm blah miêng, abăn pơ̆k mñam hŏng kngan pô amâo djŏ knŏng jing mnơ̆ng yua hlăm gŏ sang, ƀiădah lŏ bi mguôp hŏng dŭm klei bhiăn yuôm bhăn êjai phung mniê dôk ung. Aduôn H Leo, ti ƀuôn Dak Săk, să Dak Săk, čar Lâm Đồng, lač:

“Klei bi kuôl ung mô̆ anak mniê mrâo êgao, kâo čŏng pơ̆k mñam mâo 4 blah mnal, leh anăn čŏng pơ̆k mñam mơiêng ao, ngă abăn kơ anak mniê brei kơ sang ung. Anăn jing klei bhiăn djuê ana, anak mniê dôk ung brei mâo mnal Njuh, rnô̆ (abăn, mơiêng) kơ sang ung snăn kơh tŭ ư jing anak mniê, anăn jing mơ̆ng đưm leh yơh.”

Mbĭt hŏng bruă kriê pioh dŭm boh mnga knhuah gru, mnơ̆ng pơ̆k mñam M’nông hlăk dưi mkra mrâo kơ klei čŭt hơô čiăng djŏ guôp hĭn hŏng klei čiăng hlăm klei hdĭp. Phung mda asei mdưm čhum ao mrâo, kdô dưm mnơ̆ng, bai, kdrăp ƀar hô, čhiăm… Phung pơ̆k mñam ăt bi mlih mrâo, lehanăn hưn mdah mnơ̆ng dhơ̆ng, čhĭ mnơ̆ng hlăm hla pŏk yang ƀuôn. Amai H’Her lŏ brei thâo:

“Ară anei phung hđeh mda asei čŏng mñam lu mta mrâo mrang, msĕ si ao, bŭng, bai, čhiên mngan, čhiăm… Kâo mñam tui si phung hđeh čŏng mñam. Čhiăm mñam ară anei jing lu hĭn, dưi čŭt hơô nao mă bruă, hiu čhưn, nao hlăm knăm mơak. Mta mnơ̆ng lu jơr snăn phung hđeh ăt ênưih yua hĭn, ƀiădah pô ăt djă pioh êa mil, gru grua mơ̆ng Mnông”.

Dŭm mta mnơ̆ng dhơ̆ng mâo gru grua djuê ana dưi mkra mrâo kơ rup, hưn mthâo leh anăn čhĭ hlăm hla pŏk web yang ƀuôn, đru kơ mnơ̆ng pơ̆k mñam truh giăm hĭn hŏng phung mda asei leh anăn phung blei yua.Hdră ngă dưi bi mlih, ƀiădah ênoh yuôm mơ̆ng mnơ̆ng pơ̆k mñam ăt dưi kriê pioh hlăm grăp êa mil, gru grua leh anăn klei mbruă mơ̆ng phung mniê. Mnơ̆ng pơ̆k mñam M'nông hruê anei dôk giăm hĭn hŏng klei hdĭp.Anăn ăt jing hdră čiăng kơ êa mil djuê ana lŏ dơ̆ng kriê pioh, ba yua leh anăn bi lar hlăm klei hdĭp mrâo mrang.