Leh mkra sang krum, kpiê leh mđam, mnơ̆ng ngă yang djăp ênŭm, truh kơ hruê siam mlan jăk, ayŏng adei găp djuê wĭt sa anôk, mnuih Êđê mkŏ mjing klei đĭ dôk sang mrâo hluê hdră bhiăn djuê ana.
Hlăm ênai čing hơ̆k mơak, knăm đĭ dôk sang mrâo mơ̆ng mnuih Êđê ti alŭ wăl Yŭ Dak Lak dưi mkŏ mjing hŏng 2 kdrêč phŭn: ngă yang, hdơr kơ aduôn aê tâo tiêt leh anăn ngă yang klei suaih pral kơ gŏ sang. Hluê si Y Min Kbuôr (Aê Lương), ti ƀuôn Čuôr Kăp, ƀuôn hgŭm Tân An, knăm đĭ dôk sang mrâo jing hdră bhiăn tŭ yap sang dưi ngă leh leh anăn akâo kơ klei kơup mgang mơ̆ng yang.
“Sang anei mâo rup arăng srăng ngă yang akâo kơ yang kơup mgang kơ sang leh anăn pô sang dưi mâo klei êđăp ênang, suaih pral, mă bruă mbhă myun, klei hdĭp hơĭt kjăp ênŭm ênap”.
Hdră bhiăn dưi pŏk ti ƀăng bhă nah Ngŏ mơ̆ng sang anăn. Hlue si klei mĭn mnuih Êđê, anei jing anôk drông mđiă mngač yang hruê, bi hmô kơ klei hdĭp leh anăn klei kčưm. Leh mnơ̆ng ngă yang dưi mdơ̆ng, ênai čing kwang, pô ngă yang iêo yang, phung yang čư̆ dliê, yăn adiê, yang lăn, ngă yang aduôn aê tâo diêt wĭt ktuê dlăng, tŭ yap sang mrâo leh anăn hơêč hmưi kơ gŏ sang. Hlăm klei kwưh mâo:
“…Ơ Phung yang, hruê anei hmei hưn hŏng aduôn aê tâo tiêt phung anak čô wĭt dôk ti sang mrâo, mâo sang mrâo. Alum jak aduôn aê wĭt hgŭm, hơêč hmưi kơ anak čô suaih pral, mă bruă mbhă myun, ƀuôn sang bi mguôp, yâo mơak…”
Leh anăn jing hdră bhiăn ngă yang asei kơ pô sang, anei dưi dlăng jing mta phŭn hlăm knăm đĭ dôk sang mrâo. Ung mô̆ pô sang ti anăp mnơ̆ng ngă yang, dlăng kơ ƀăng bhă Ngŏ. Pô ngă yang răk klei ngă yang, leh anăn nao ti čeh kpiê, jao čeh kpiê, răk klei hơêč hmưi kơ leh anăn buh kông, akâo klei suaih pral, klei hdĭp hơĭt ênang, mdiê boh hjiê, čing čhar djăp ênŭm. Y Siong Êban, ti ƀuôn Kŏ Tam, ƀuôn hgŭm Tân An brei thâo:
“Êjai đĭ dôk sang mrâo, hluê si hdră bhiăn srăng ngă yang akâo klei suaih pral kơ gŏ sang, mâo klei hơ̆k mơak, mâo klei suaih pral nanao. Hdră bhiăn mơ̆ng mnuih Êđê jing sơnăn yơh, mâo sang mrâo srăng ngă yang akâo klei suaih pral kơ pô sang”.
Sa hdră bhiăn amâodưi kƀah jing ngă yang dŭm mta mnơ̆ng yua hlăm sang. Mơ̆ng boh êñan, kpur pui, mdhô̆, čeh kpiê dưi ngă yang, mơĭt klei hmăng hmưi grăp mta mnơ̆ng srăng hrăm mbĭt, kơup mgang kơ klei hdĭp grăp hruê. Klei anei bi êdah sang anei amâo djŏ knŏng jing anôk dôk ƀiădah mâo mngăt, mâo êpul êya leh anăn phung yang tŭ yap.
Dăl hlăm dŭm hdră bhiăn, ênai čing knah kwang hluê grăp ênhiang mdê mdê, djŏ guôp hŏng grăp kdrêč ngă yang. Phung thâo mbruă hlăm ƀuôn ngă bruă klam yuôm bhăn, rơ̆ng kơ hdră bhiăn dưi ngă djŏ hŏng knhuah gru, djă pioh kluôm knhuah gru pô. Y Nhut Kƀuôr ( Aê Dam Săn), ti ƀuôn Čuôr Kăp, ƀuôn hgŭm Tân An brei thâo:
“Hluê si hdră bhiăn mnuih Êđê êlâo kơ ngă yang srăng tông čing êlâo. Dŭm hlâo ring čing dưi bi kƀĭn leh anăn bi tông. Leh anăn mdei bhiâo guôn pô ngă yang ngă knăm kơh lŏ dơ̆ng tông. Gưl tông čing tal êlâo srăng tông êmưt, leh anăn tông pral. Êjai pô ngă yang kwưh dơ̆ng leh srăng mdei hĕ tông čing. Êjai ƀuh kông amâo mâo tông čing ôh. Leh buh kông leh anăn mnăm kpiê čeh lŏ dơ̆ng tông čing truh kơ hbil bi ruĕ knăm”.
Ruĕ hdră bhiăn, pô sang, găp djuê leh anăn phung tuê bi mnăm kpiê čeh. Ênai čing lŏ dơ̆ng kwang mbĭt hŏng ênai blŭ tlao, mkŏ mjing ai êwa hơuh mđao, bi mguôp êpul êya. Hluê si Y Thái Êban, ti ƀuôn Kmrơ̆ng A, ƀuôn hgŭm Tân AN, hŏng mnuih Êđê, sang amâo djŏ knŏng jing anôk dôk ƀiădah jing anôk myang bi mguôp anak mnuih hŏng aduôn aê tâo tiêt leh anăn dŭm ênuk gưl.
“Ngă yang đĭ dôk sang mrâo leh anăn ngă yang akâo klei suaih prak, phung ayŏng amai adei hmei hơ̆k mơak sơnăk. Hdră bhiăn yuôm bhăn sơnăk jing mâo leh mơ̆ng đưm klei ngă yang čiăng mâo klei suai prak kơ êpul êya leh anăn grăp čô. Uêñ mĭn kơ hdră bhiăn čiăng dưi hưn mdah kơ grăp čô ƀuh hdră bhiăn djuê ana pô leh anăn phung anak čô êdei dih dưi thâo dŭm hdră bhiăn mơ̆ng mnuih Êđê si ngă leh anăn lŏ dơ̆ng djă pioh, kyua grăp hdră bhiăn bi mdê mdê”.
Jing hdră hdră bhiăn knhuah gru, truh kơ ară anei, knăm đĭ dôk sang mrâo ăt mâo mnuih Êđê djă pioh hlăm klei hdĭp. Khădah mâo dŭm klei mlih bi djŏ hŏng klei găl mrâo, dŭm hdră bhiăn phŭn ăt dưi djă pioh, bi êdah klei mpŭ kơ phŭn agha leh anăn klei bi mguôp êpul êya leh anăn dhar kreh ƀuôn sang.
Hlăm wưng mrâo mrang leh anăn hlai mbĭt dhar kreh ƀrư̆ hruê ƀrư̆ ktang, bruă rơ̆ng kơ hdră bhiăn đĭ dôk sang mrâo amâo djŏ knŏng đru djă pioh knhuah gru mnuih Êđê, ƀiădah lŏ pŏk êlan ba yua boh tŭ dhar kreh nao mbĭt hŏng bruă hiu čhưn ênguê êpul êya. Hluê anăn, dŭm sang krum dlông amâodjŏ knŏng mâo hlăm klei mĭn, ƀiădah lŏ dơ̆ng mâo hlăm klei hdĭp ară anei ti Lăn Dap Kngư.
Viết bình luận