Aguah ưm, leh yang hrue mtrang kdloh mơ̆ng nah dih čư̆ Đồng Bò, Bùi Xuân Phước, 91 tuổi, rŏng gŭng mơh, hŏng klei êmưt đĭ nao čuh brui mngưi ti knưng Awa Hô hlăm sa boh sang yang điêt. Săp brui mngưi đung hlăm jŭm gah găn, wăl êngao jing ênao mnga krih mrâo čuh blang, hla čhiăm gru hrah mtŭ kñĭ kđuh hlăm angĭn hriê mơ̆ng êa ksĭ.

Hŏng kahan ƀuôn ti ƀuôn hgŭm Nam Nha Trang, alŭ wăl bi hdơr kơ Khua gĭt gai   Hồ Chí Minh mâo Bùi Xuân Phước rŭ mdơ̆ng, ară anei jing leh anôk juăt mưng. Lu mnuih kreh truh kih waih hla krô, lehanăn mđĭ hla čhiăm gru ti gơ̆ng krah wăl, mhlai mbĭt hŏng mnâo brui mngưi, mjing leh sa anôk dôk hlăm klei mpŭ lehanăn jĕ giăm tinăn.

Trần Minh Cường, kahan ƀuôn ƀuôn hgŭm Nam Nha Trang brei thâo:

 “Mâo kahan ƀuôn truh đru kih êmiêt, dăp jhưng mdhô̆, kă hla čhiăm gru. Hmei lŏ dăp êdeh edâo, mbha êlan ktrâo atăt klei mŭt kbiă. Grăp thŭn mâo dŭm knăm msĕ si 3/2; 30/4&1/5; 19/5; 27/7;2/9…mâo lu êpul truh kơ anei snăk.”

Bùi Xuân Phước kkiêng thŭn 1935. Mơ̆ng điêt ñu mŭt hlăm êpul kahan hđeh, êdei kơ anăn nao mŭt kahan nao hlăm klei bi blah ti kdrăn mblah Phú Yên. Leh klei kuôl kă  Genève thŭn 1954, ñu dưi nao kơ dưr, mâo hriăm truh kơ gưl prŏng truăn kơ bruă kriê pioh. Leh kơ anăn ñu lŏ hơô ao kahan, nao hlăm klei bi blah ti ala čar Lào.

Leh kbiă mơ̆ng lĭng kahan, ñu nao mă bruă hlăm sang dăp pioh ngăn drăp, lehanăn mâo nanao klei mĭn kơ bruă čiăng bi hdơr kơ Awa Hô. Ñu ktuh êyuh jih hlam 30 thŭn, duah anôk, mkuôm prăk, tơl hnơ̆ng čhĭ wăt sang ñu dôk hdĭp pioh mâo prăk rŭ mdơ̆ng sang bi hdơr. Dơ̆ng mơ̆ng klŏ ƀrĭk, mtih sang, boh êñan boh tâo, truh kơ knưl ngă yang, jing jih jang mơ̆ng gru kngan ñu sơăi. Truh ară anei, alŭ wăl bi hdơr anei prŏng êbeh  2.000m² hŏng lu anôk msĕ si knưng Khua gĭt gai Hồ Chí Minh, knưl ngă yang, sang bi kƀĭn, ênao mnga krih, war boh, lehanăn dŭm pŏk mbhă čih kơ klei hdĭp Awa. Grăp blư̆ knăm mơak prŏng mâo lu phung knuă druh, hđeh hriăm hră, phung kahan hđăp hriê čuh brui mngưi, ksiêm hriăm kơ knhuah gru.

Đặng Đình Tuân, kahan hđăp ti êpul anôk dôk Phước Thủy, ƀuôn hgŭm Nam Nha Trang, mnuih siă suôr hŏng alŭ wăl bi hdơr mơ̆ng hrue tal êlâo, brei thâo, klei mkŏ mjing anôk anei jing boh mơ̆ng ai tiê thâo mpŭ kơ Awa Hô lehanăn ai tiê klei thâo gĭr mơ̆ng awa Phước.

 “Awa Bùi Xuân Phước jing mnuih hlăm kwar dhŭng, hŏng jih jang ai tiê klei khăp hŏng Khua gĭt gai Hồ Chí Minh, hŏng klei thâo kriê pioh, kbiă hriê leh mơ̆ng dưr truh kơ dhŭng ksiêm hriăm hlăm djăp mta, mâo mkŏ mjing leh alŭ wăl anei. Phŭn tal êlâo jing dleh dlan, bŏ hŏng klei suăi êmăn, ƀiădah hmei khăp êdi kơ klei awa Phước bŏ hŏng klei mbruă, hŏng ai tiê thâo mpŭ kơ Khua gĭt gai Hồ Chí Minh mâo mdơ̆ng hĕ alŭ wăl bi hdơr anei”.

Khădah thŭn leh khua, mta mmăt ai tiê awăt êmăn, Bùi Xuân Phước ăt dôk siă suôr hrue mlam hŏng alŭ wăl bi hdơr. Čŏng kngan ñu pô dlăng kriê ana boh, dhông sut knưl ngă yang, dăp mkra dŭm pŏk rup, dŭm boh mdhă čih pioh dŭm mta keli Awa mtô. Lu mnuih nao čuă ăt ƀuh kahan hđăp ƀŭk leh kô̆ dôk ti djiêo ênao êa mnga krih, dlăng kơ rup Awa tui krah wăl mtah mda, yăl dliê kơ ai tiê ñu jih klei hdĭp tui hlue Awa, ñu lač:

 “Kâo bŏ hŏng klei mơak, kâo 91 thŭn leh, dŭm hrue kâo dôk hdĭp kâo srăng mă bruă hrue anăn, tơdah kâo đuĕ nao kâo ăt êđăp ênang tui hlue Awa Hồ. Mâo klei mtă alŭ wăl bi hdơr anei amâo mâo čhĭ ôh, kăn duah mlih jao rei, kăn duah brei rei, djă pioh msĕ snei yơh jing anôk pioh bi hdơr”.

 Ti krah gŭ êyui kyâo mtah dlông čư̆  Đồng Bò, alŭ wăl bi hdơr kơ Khua gĭt gai  Hồ Chí Minh lehanăn kahan mduôn, msĕ si sa “anôk kriê pioh kơ klei leh êgao” mơ̆ng ai tiê mnuih ƀuôn sang hŏng Awa Hồ. Lehanăn hlăm grăp klŏ ƀrĭk, grăp klông nao, ăt dôk krŭ jơ̆ng, ai tiê mơ̆ng sa ênuk jih klei hdĭp tui hriăm lehanăn hlue ngă knhuah mngač, klei săn asei mlei mơ̆ng Khua gĭt gai./.