VOV4.Êđê - Bo\ 1 hruê ka\m, kluôm ala ]ar hluê nga\ hdra\ bi ktlah kluôm yang [uôn hla\m wang 15 hruê k`a\m gang mkhư\ klei đ^ lar mơ\ng klei rua\ tưp Covid 19. Hla\m wưng êgao, lu mnuih thâo ba yua leh wưng anei ]ia\ng tui ksiêm hria\m, ma\ brua\ online, lehana\n mnuih [uôn sang dưi nga\ ya mta brua\ ]ia\ng dôk ti sang a\t ja\k mơh? “Dôk ti sang a\t m’ak mơh” jing klei lu mnuih dôk mđing truh lehana\n anei a\t jing hdra\ mâo Phu\n brua\ mdrao mgu\n bi hgu\m ho\ng Anôk brua\ Mặt trận ]ar kwar gưl dlông Việt Nam, Keh hđeh êla\k Liên Hiệp Quốc (UNICEF) mtru\t mjhar.

Ho\ng pô thâo mmui` êdah kdlưn Thuý Đạt, du\m hruê kluôm ala ]ar hrăm mb^t sa ai tiê mdrơ\ng ho\ng klei ruă tưp Covid -19 ăt jing du\m hruê `u mă bruă lu h^n. Bi hrô kơ bruă hiu kdo\ mmui` mse\ si êlâo dih, `u g^r ]ih mkra klei duê, klei mui` mrâo mdrơ\ng ho\ng klei ruă tưp. Leh klei mui` xẩm "Klei khăp wưng klei ruă tưp, `u lo\ dơ\ng ]ih du\m klei mui` mkăn mse\ si "Việt Nam ala ]ar kâo khăp,  Kâo khăp kơ klei hd^p, khăp kơ ala ]ar Việt Nam kâo, Khăp kơ am^. Mrâo anei h^n, Pô thâo mmui` êdah kdlưn Thuý Đạt mrâo hưn mdah ho\ng [^ng dlăng  2 klei duê mrâo ăt la] kơ klei mdrơ\ng ho\ng klei ruă tưp Covid 19 jing "Khă gơ\ ih hu^ hyưt dưn mơh lehanăn Kno\ng mâo ti Việt Nam. Pô thâo mmui` êdah kdlưn Thuý Đạt brei thâo, kluôm ala ]ar dôk g^r mdrơ\ng ho\ng klei ruă tưp, leh anăn phung thâo mmui` ăt g^r jih ai tiê ]ih mkra klei mui`, lar bra ktang h^n ai tiê, klei m^n leh anăn ai ktang bi hgu\m mơ\ng djuê ana.

"Kluôm ala ]ar hlăk g^r mdrơ\ng ho\ng klei ruă tưp kâo bi m^n jing sa ]ô thâo mmui`. Hlăm klei dhar kreh bruă pô ngă brei ngă hlăk êjai ala ]ar dôk ngă bruă anei. Jih jang mnuih [uôn sang hrăm mb^t sa ai tiê leh anăn kâo amâo dưi dôk ti êngao ôh. Du\m bruă mse\ si truă ]hia\m guôm [o#, rao kngan ho\ng êa drao mdjiê kman, bi ktlah hjăn, bi mdoh asei mlei... Anăn jing hdră bi êdah klei khăp pro\ng h^n, năng ngă ho\ng anak mnuih drei ara\ anei."

Klei ruă tưp Covid-19 mâo klei tưp lar ktang snăn lu anôk bruă mnia blei, anôk bruă, êpul bruă bi kdung jih jang du\m klei bi k[^n, klei bi k[^n lu mnuih, mb^t anăn mđ^ ai mnuih [uôn sang ngă bruă trực tuyến bi hrô kơ nao ti anôk bruă. Klei anăn đru kơ phung hlăk ai lo\ mâo mmông kơ asei pô leh anăn go\ sang.  Lu blư\, klei mơak kno\ng mâo mơ\ng du\m bruă ngă điêt mse\ si:

- Kâo mâo sa anôk điêt anăn pla [ia\ ana đ'điêt đui], dlăng mnga mblang  [uh mơak h^n, sang pô siam h^n.

- Dôk kơ sang ho\ng am^, ho\ng ung knă êsei tu\k djam ho\ng aduôn, ngă êjai yăl dliê êjai. Pô ăt mâo klei găl blu\ hrăm lu h^n ho\ng am^ ama mmông huă [ơ\ng amâo dah ngă êsei djam. S^t bi blu\ hrăm lu snăn brei kơ pô thâo săng lu h^n mnuih hlăm sang pô  bi siă suôr, bi khăp h^n.

Ho\ng Rana Flowers, Khua bi ala Unicef ti Việt Nam, klei mơak dôk hlăm sang mơ\ng `u jing dưi ]o\ng mkra mjing boh đra] bi êăt kơ anak mniê. ~u ăt ]o\ng mdar rup hdră ngă mnơ\ng [ơ\ng anei mse\ si sa hdră đru nga\ hlăm hdră "Dôk hlăm sang ăt mơak" kyua Phu\n bruă mdrao mgu\n, Mặt trận ]ar kwar Việt Nam leh anăn Unicef mrâo po\k ngă:

Alum kkuh kơ jih jang, k`ăm yăl dliê du\m klei mbruă hlăm hdră ngă bruă mơak s^t dôk hlăm sang, kâo tui hluê klei m^n mơ\ng anak mniê kâo leh anăn hưn mthâo ho\ng di ih. Anak kâo khăp kơ mnơ\ng [ơ\ng anei. Ênưih snăk, di ih kno\ng khăt boh đra] đ'điêt leh anăn djiêt êa boh krue# msăm amâo dah boh krue# hrue#, dưm jing jang hlăm mngan leh anăn dưm hlăm h^p ê‘ăt. Boh đra] khăng snăn [ơ\ng jăk h^n."

Hdră "dôk hlăm sang ăt mơak" iêu mthưr jih jang mnuih yăl dliê du\m bruă ngă jăk hlăm sang, mơ\ng du\m bruă ngă grăp hruê mse\ si tu\k knă, mjuăt asei mlei, hriăm hră truh kơ bruă ngă mdê mdê, jăk h^n, mse\ si h'ô m'iêng ao siam leh anăn hưn mdah kdrăp ]u\t h'ô, mmui`, kdo\ ]ia\ng hlăp mbu\l. Hầu A Lềnh, Khua hlăm Bruă Đảng gưl dlông, K'iăng hhua g^t gai, Khua ]ih hră Knơ\ng bruă mặt trận ]ar kwar Việt Nam ]ang hmăng, grăp boh sang, grăp ]ô mnuih hluê ngă asa\p iêu mthưr "dôk hlăm sang ho\ng ai tiê hơ\k mơak leh anăn hrăm mb^t mdrơ\ng ho\ng klei ruă tưp”:

Klei ruă tưp Covid 19 [rư\ dleh đao\ knăl. Brei hrăm mb^t mdrơ\ng ho\ng klei ruă tưp kyua klei suaih pral pô leh anăn êpul êya hlăm wưng anei mkhư\ kbiă kơ ta], nao ti anôk lu mnuih ]ia\ng `e\ kơ klei tưp lar klei ruă tưp. Brei mjing wưng mdê hjăn anei jing klei găl bi hgu\m leh anăn ngă lu mta bruă jăk kơ pô, go\ sang leh anăn êpul êya.

H^n kơ jih jang bruă, hlăk kluôm ala hrăm mb^t hluê ngă jăk bruă bi ktlah kluôm yang [uôn snăn klei anăn amâo djo\ kno\ng jing klei mơak mơ\ng grăp ]ô mnuih s^t dôk ti sang ôh, [ia\dah đru mguôp lu hlăm hdră mdrơ\ng ho\ng klei ruă Covid -19 hlăk tưp lar ktang leh anăn hu^ hyưt. Leh anăn amâo djo\ ]o\ng mâo ôh hlăm du\m hruê giăm anei, du\m êklăk ]ô mnuih [uôn sang hlăm kluôm ala leh anăn tar ro\ng lăn bi mtă mtăn: "Dôk sa anôk s^t ala ]ar ]ia\ng" amâo dah bruă phung nai aê mdrao m`ă klă: "Hmei nao mă bruă kyua di ih. Brei di ih dôk hlăm sang kyua hmei."