VOV4.Êđê-  }hia\m guôm [o# leh yua hwiê plia\ plia ti lu anôk, boh nik ti du\m ktuê êlan dơ\ng pro\ng hla\m kr^ng [uôn pro\ng wưng êgao amâo djo\ kno\ng nga\ amâo mâo ja\k ala\ dla\ng [ia\dah lo\ nga\ ]ho\ djhan wa\l hd^p mda. Boh klei anei nga\ amâo djo\ [ia\ ôh mnuih [uôn sang hu^ hyưt sra\ng nga\ tưp lar klei rua\ hla\k wưng klei rua\ Covid 19 dôk bluh mâo. Klei hwiê plia\ plia ]hia\m guôm [o# ti anôk mâo lu mnuih ga\n êrô jing brua\ nga\ soh brei mâo hdra\ gang mkhư\, msir mghaih “ktang”, kyua klei anei amâo djo\ kno\ng nga\ ]ho\ djhan kơ wa\l hd^p mda đui] ôh, [ia\dah lo\ arưp amâo mâo jăk kơ klei suaih pral jih jang mnuih [uôn sang.

Khădah Hdră mtru\n 155 mơ\ng Knu\k kna k]ah mtru\n kơ klei đu\ bi kmhal ho\ng prăk hlăm bruă răng mgang wa\l hd^p mda la] klă: Đu\ bi kmhal ho\ng prăk mơ\ng 5-7 êklăk ho\ng klei hwiê djah hlăm djiêu êlan, hlăm êlan klông. Khă sơnăn, du\m hruê êgao, klei hwiê ]hiăm guôm [o# djah leh yua ăt lo\ mâo ti lu ktuê êlan hlăm [uôn pro\ng phu\n Hà Nội leh anăn du\m ]ar, [uôn pro\ng mkăn, boh nik hlăm wưng klei ruă Covid 19 ăt hlăk tưp lar. Klei anei ngă kơ lu mnuih ru\ng răng:

“Hlăm klei mdrơ\ng ho\ng klei ruă tưp ara\ anei kâo nao ai ho\ng klei đu\ bi kmhal ktang phung kreh hwiê ]hia\m guôm [o# plă plia. Hlăk êjai anăn mâo phung tuôm mâo leh klei ruă tưp, boh nik phung mâo klei ruă Covid 19 brei thâo răng hwiê ]hiăm guôm [o# djo\ anôk."

“Boh klei ruă tưp Covid 19 anăn drei truă ]hia\m guôm [o#$ djo\ hdră, amâo hwiê plă plia hlăm ta]. Dưm anôk k]ah mtru\n ]ia\ng kih mdoh amâo ]ho\ djhan wa\l hd^p mda riêng gah. }o\ng pô răng mgang kơ pô, răng mgang jih êpul êya, yang [uôn. Kâo nao ai ho\ng bruă đu\ bi kmhal bi năng ]ia\ng bi mhu^, kơ êpul êya doh siam."

Ti anăp klei ruă tưp Covid 19 hlăk dleh đao\ knăl, hu^ hyưt tưp lar hlăm êpul êya hlăk jing klei dleh ktuê dlăng, mrâo êgao, Phu\n bruă mdrao mgu\n mâo leh klei hưn răng bruă ba yua ]hiăm guôm [o# jing hdră ]ia\ng mdrơ\ng ho\ng klei ruă tưp. Hluê si phung thơ\ng kơ bruă mdrao mgu\n, bruă ]hia\m guôm [o# yua sa blư\ leh anăn hwiê hlăm êlan klông [uôn pro\ng amâo djo\ kno\ng ngă amâo siam kơ wa\l [uôn pro\ng đui] ôh, [ia\ dah jing phu\n bi lar, tưp lar lu mta klei ruă, hlăm anăn klei ruă covid 19.  Phó Giáo sư, Tiến sỹ, Lương Ngọc Khuê, Anôk bruă ksiêm mkă klei ruă hlăm Phu\n bruă mdrao mgu\n bi mklă:

“Tơdah grăp ]ô yua ]hia\m guôm [o# yua sa blư\ snăn klă s^t amâo thâo lo\ msir mgaih bruă kơ djah djâo. Anei jing klei hyưt pro\ng ho\ng wa\l hd^p mda. Tal dua srăng jing bruă ru\ng răng tơdah amâo thâo săng. Tơdah drei kno\ng dôk hlăm sang, amâo nao ti anôk mâo klei ruă snăn amâo guôn yua ]hia\m guôm [o# mdrao mgu\n ôh. Snăn mrâo anei Knu\k kna mâo leh hdră mtru\n đu\ bi kmhal."

 Ho\ng phung ngă bruă hdră bhiăn, Luật sư Nguyễn Đằng Dung, sang hră Đại học ala ]ar Hà Nội hlak mblang: Hdră mtru\n 155 mơ\ng Knu\k kna mtru\n thu\n 2016, k]ah mtru\n hnơ\ng đu\ bi kmhal mơ\ng 5 truh 7 êklăk prăk ho\ng klei hwiê djah hlăm ktuê êlan brei dưi ba yua bi djo\ hlăm boh klei ruă tưp ara\ anei:

“Bruă hwiê ]hiăm guôm [o# amâo djo\ mse\ si djah djâo aguah tlam kyua `u djo\ tuôm kơ klei ruă tưp. Hlăm wưng anei brei bi kmhal mse\ snăn. Klei k]ah mtru\n mâo klei bi mhu^ ]iăng ba yua. Hlăm klei hwiê plă plia amâo đu\ bi kmhal snăn grăp Quận, kdriêk, să mta\ mtăn brei ngă."

 Phung kơ bruă rang mgang wa\l hd^p mda ăt la] bruă hwiê ]hia\m guôm [o# amâo djo\ anôk jing bruă ]ia\ng gang mkhư\, đu\ bi kmhal bi ktang, kyua `u amâo djo\ kno\ng hma^ truh kơ wa\l hd^p mda đui] ôh, [ia\dah lo\ jing klei hu^ hyưt ho\ng klei suah pral anak mnuih. Pô bi ala Lê Công Nhường, Khua hlăm Knơ\ng bruă dhar kreh kdrăp mnơ\ng leh anăn wa\l hd^p mda mơ\ng Quốc hội bi mklă:

“}hia\m guôm [o#, boh nik ho\ng phung mâo klei ruă covid 19, leh yua snăn hwiê plă plia ba kman klei ruă tưp lar hlăm wa\l hd^p mda, ênưih tưp klei ruă kơ phung bi so# ho\ng ]hia\m guôm [o# anăn. Kyua anăn ]hia\m guôm [o# anăn brei dưm djo\ anôk leh anăn mâo hdră msir mgaih ]hia\m guôm [o# yua leh ]ia\ng rơ\ng doh kơ wa\l hd^p mda. Anăn ăt jing sa hdră gang mkhư\ klei ruă tưp êngao kơ klei bi ktlah hjăn mkăn..."

 Ti anăp klei dleh đao\ knăl mơ\ng klei ruă tưp Covid 19, du\m anôk bruă djo\ tuôm brei msir mgaih bi djo\ klei hiu hwiê ]hiăm guôm [o# plă plia hlăm wa\l hd^p mda. Ho\ng grăp ]ô mnuih ăt brei mđ^ klei thâo săng kơ pô. }hiăm guôm [o# leh yua brei hwiê hlăm thu\ng djah ]ia\ng bi rai djo\ hdră. Kyua bi doh, gang mkhư\ klei ruă kơ êpul êya jing hdră răng mgang klei suaih pral kơ pô leh anăn go\ sang jăk h^n.

H'Zawut {uôn Yă mblang