VOV4.Êđê - Gru rup Êa Nueng pro\ng lia\ lia
jing leh sa klei mưng [uh s^t bơ\k bâo kơ [uôn pro\ng Pleiku, ]ar Gia Lai. Êa
Nueng mâo 2 ênao êa pro\ng bi hluh mb^t, t^ng nah Dhu\ng jing Ênao T’Nưng, mâo
mnuih [uôn sang Plei Ku kha\ng pia jing Ênao Hồ Êa, t^ng kơ Dưr jing kr^ng đang
]ê leh ana\n Sang yang Yơng Bửu Minh, amâo dah lo\ dưi pia jing đang }ê Êa
Nueng. Ho\ng hlei pô tuôm nao ]hưn dla\ng leh ti Đang c\ê Êa Nueng, s^t gru rup
đang ]ê mta mda djưt lia\ lia tuc\ ala\ dla\ng sra\ng dôk nnao hla\m ai tiê
drei, boh nik anei jing sa anôk hriê ]hưn ja\k êdi ho\ng hlei pô ]ia\ng hriê kơ
anôk kr^ng la\n h’^t ênang ja\k j^n, bi ktlah he\ mâo bhiâo ho\ng du\m klei
nga` ba` hla\m [uôn pro\ng.
Dôk
kbưi ho\ng [uôn pro\ng Plei Ku hla\m brô 10 Km t^ng kơ Dưr, hla\m alu\ wa\l
kdriêk C|ư\ Pah, c\ar Gia Lai, C|ê Êa nueng jing klei hi mguôp plah wah ênao êa
leh ana\n du\m đang c\ê lia\ lia. Đang c\ê ti anei mâo mơ\ng du\m thu\n 1919 – 1920,
hla\k Pra\ng hriê ru\
mko\ mkra kr^ng la\n t^ng kơ Dưr mơ\ng [uôn pro\ng Plei Ku pioh ba pla
c\ê.
Êlan nao mu\t truh kơ đang c\ê jing sa ktuê êlan điêt, ti ktuê 2 nah êlan, prue# ana hngô hla mtah djưt bi hga\m jih a\t adôk nnao sna\n mâo du\m thu\n mlan leh. Trah ala\ dla\ng ti kbưi adih, êa mtah djưt mơ\ng du\m đang c\ê, mdhiư\ mnao mngưi ang^n thut hriê mơ\ng kna\t c\ê mda, mse\ si du\m klei ênguôt hn^ng jih mliêt, adôk ma\ kno\ng ai êwa h’^t ênang ja\k j^n. Krah duôr đang c\ê mâo sa b^t anôk yuôm êdi mơ\ng klei đa\o Yơng, ana\n jing Sang yang Yơng Bảo Minh.
Sang yang dưi ru\ mdơ\ng w^t
mơ\ng sa anôk nga\ yang leh ana\n sang
yang Yơng mâo mơ\ng sui ho\ng anei êvbeh 50 thu\n. Sang yang jing anôk [uh du\m
klei bi mlih mơ\ng du\m đang c\ê, mb^t ho\ng ana\n jing du\m klei c\ang hmang mơ\ng
du\m gưl mnuih ba pla c\e\\. Sa anôk hriê bo\ ho\ng klei h’^t ênang êđa\p drưm.
Yan
adiê ti anei ja\k êdi, sa hruê mâo jih 4 yan; yan mnga, yan bhang, yan hla êluh,
yang puih mse\ ho\ng 4 adiê: aguah ưm, yang hruê dơ\ng, tlam leh ana\n mma\t;
mb^t ho\ng sa wa\l anôk bhung bhang, êđa\p
drưm nga\ kơ ai tiê mnuih hlo\ng êđa\p ênang ja\k j^n hluê mơh. Anai Nguyễn Thị
Thương hriê mơ\ng kdriêk Mang Yang, c\ar Gia Lai [uh lac\:“ Hla\k kâo hriê truh kơ Đang C|ê Êa Nueng kâo [uh êđa\p drưm ja\k j^n,
amâo mâo nga` ba` mse\ ho\ng [uôn pro\ng lu mnuih ôh. Kâo [uh bi ktlah ho\ng
klei hd^p [uôn pro\ng. Hriê kơ anei kâo [uh ja\k ênang êdi leh ana\n la\n ala
êa juôr ti anei a\t
Wưng djo\ guôp êdi hriê dla\ng đang c\ê jing hla\m aguah ưm yang hruê [le\, duôr kngư đang c\ê adôk luôm êa nguôm [uh ma\ [h^l [h^l. Amâo dah hla\m adiê tlam yang hruê dơ\ng le\, hla\k du\m arua\t mđ^a mtrang knhal tuc\ hruê adôk gam ti du\m hla c\ê bi k[lêc\ bi k[lir. Hriê truh kơ anei tuê ênguê amâo mâo djo\ kno\ng [uh boh siam mơ\ng duôr kngư c\ê đuic\ ôh, [ia\ lo\ hra\m mb^t ho\ng mnuih [uôn sang pe\ c\ê, knang pô mtam pe\ du\m knat c\ê mda mtah djưt, hmư\ digơ\ ya\l dliê kơ klei nga\ brua\ c\ê, [uh [o# mta hơ\k kdơ\ng mơ\ng digơ\ hla\k dôk pe\ du\m klei tu\ ai tiê nga\ brua\ mơ\ng pô. Du\m gru rup nga\ brua\ ti duôr kngư c\ê lia\ lia jing leh mta k`a\m [uh s^t êdi kơ po\k rup nga\ lo\ hma. Hla\k wia\p wia\p kngan pe\ du\m kna\t c\ê mdah mtah djưt, aduôn Tạ Thị Uyên, mnuih nga\ brua\ mơ\ng Knơ\ng brua\ TNHH C|ê Biển Hồ brei thâo:“ Hriê pe\ mơ\ng 6h mkrah aguah ưm, truh 11h nao mka\ k^, {ia\ kna\m kjuh pe\ truh kơ 10h aguah jing nao ba mka\ k^ yơh, bi tlam le\ 3h bi nao mka\ k^ leh yơh.”
Phung nga\ brua\ pe\ c\ê ti anei s^t gơ\ mưng leh ho\ng klei tuê ênguê hriê c\hưn dla\ng leh ana\n ma\ rup đang c\ê digơ\. Digơ\ tlao s^t mâo mnuih c\ia\ng ma` bai pe\ c\ê, đuôn đua, mgưt nga\ sa c\ô mnuih pe\ c\ê bhiâo pioh ma\ du\m po\k rup bi hdơr. Du\m po\k rup ana\n kha\gơ\ amâo mâo kdrưn ôh, [ia\ lu tuê ênguê kha\p c\ia\ng ma\ mb^t ho\ng ga\p djuê go\ sang [^ng ga\p hla\m du\m hruê knhal jih hruê ka\m. Nguỹên Văn Khoa, tuê hriê mơ\ng kdriêk Êa Grai, c\ar Gia Lai lac\:“ Kâo [uh klei ja\k tal êlâo jing đang c\ê mtah mda lia\ lia leh ana\n ai êwa ti anei h’^t ênang ja\k j^n. Gra\p bliư\ knhal jih hruê ka\m kâo ho\ng [^ng ga\p khăng hriê kơ anei ma\ rup. Tơ gơ\ mâo klei ga\l kâo sra\ng hưn mthâo ho\ng [^ng ga\p hla\m dja\p anôk hriê kơ anei c\hưn dla\ng ma\ rup”.
Ga\n hgao leh du\m thu\n mlan, du\m yan c\ê dưi ba pla leh ana\n hrui pe\ bo\ ho\ng klei kha\p c\ia\ng mơ\ng anak mnuih ho\ng anôk la\n ti anei. Gru rup du\m đang c\ê mtah djưt lia\ lia tuê duôr kngư c\ư\ tuc\ ala\ dla\ng, mb^t ho\ng sang yang Yơng ta\p [uh ta\p hga\m ti kbưi adih jing leh anôk ja\k j^n kơ tuê ênguê hriê c\hưn ti anôk la\n ala êa juôr kriêp êya\ng h’^t ênang anei, kbưi êjai ho\ng du\m klei nga` ba` mơ\ng klei hd^p rua\t kua\t duah [ơ\ng hla\m gra\p hruê hruê.
H’Nga pô c\ih mkra.
Viết bình luận