VOV4.Êđê - Hla\m wưng knhal jih mlan 5 mrâo êgao, ti [uôn pro\ng Đà Lạt, ]ar Lâm Đồng, Phu\n brua\ Lo\ hma, mđ^ kyar kr^ng [uôn sang mko\ mjing leh Klei bi k[^n po\k nga\ hdra\ ra\ng mgang, lo\ kru\ w^t lehana\n mđ^ kyar dliê h’^t kja\p ti kr^ng La\n dap kngư, wưng thu\n 2016 – 2030. Boh s^t, kha\dah po\k rup kluôm mơ\ng hdra\ ra\ng mgang dliê ti kr^ng la\n dap kngư mâo lu boh tu\ kla\ s^t, [ia\dah a\t dôk lu anôk kha\ng mâo klei bi rai dliê hla\k dleh dưi ksiêm dla\ng, ho\ng mnê] bi rai [rư\ hruê [rư\ hga\m h^n, ênha\ dliê [rư\ hruê [rư\ tru\n hro\.

Hluê si klei hưn mthâo kơ đang dliê thu\n 2018, ênhă mâo dliê ti du\m ]ar kr^ng lăn Dap Kngư êbeh 2.557.300ha, đ^ 3.502 ha mkă ho\ng thu\n 2017, hnơ\ng dliê kluôm kr^ng mâo 46%. Hlăm thu\n 2018, êpul bruă djo\ tuôm thâo [uh leh 4.114 klei ngă soh ho\ng hdră bhiăn kơ klei kriê mgang dliê, hro\ 844 klei mkă ho\ng wưng anei grăp thu\n, ho\ng ênhă dliê lui] liê 255 ha, hro\ 92 ha mkă ho\ng 2017.

Khă gơ\ bruă kriê mgang dliê ti kr^ng Lăn Dap Kngư mâo lu klei tu\ jăk, [ia\ dah klă s^t ăt adôk lu anôk mâo lu klei bi rai dliê, mâo klei dleh dlan, ho\ng lu mnê] hiu tle\ koh druôm kyâo, mâo êpul, ênhă dliê ]o\ng mâo hlăm kr^ng wa\l lo\ dơ\ng hro\... Hluê si Y Giang Gry Niê, K’iăng Khua Knơ\ng bruă sang ]ư\ êa ]ar Dak Lak, bruă kriê mgang dliê mơ\ng du\m ]ar ti kr^ng Lăn Dap Kngư hlăk dôk tlă ana\p ho\ng lu klei dleh dlan leh ana\n lông dlăng:Truh ara\ anei ti Dak Lak leh ana\n du\m ]ar kr^ng Lăn Dap Kngư snăn hnơ\ng dliê mâo hro\ jham êdi, khă gơ\ mâo lu klei kriê dlăng [ia\ dah bruă msir mgaih, bi kmhal mơ\ng bruă sang ]ư\ êa alu\ wa\l du\m gưl ka mâo klei tu\ dưn jăk, boh nik hlăm bruă răng mgang, mđ^ kyar leh ana\n mđ^ hnơ\ng dliê mâo. Dak Lak ăt mse\ ho\ng ]ar lâm Đồng leh ana\n du\m ]ar mkăn, hruê anei ara\ng amâo koh druôm ôh kyâo hlăm dliê [ia\ dah pom êa drao bi djiê he\ kyâo, hlăk êjai phung kiă kriê dliê amâo dah du\m êpul mkăn amâo dưi ôh grăp mn^t mmông dôk kiă ti gu\ phu\n kyâo hlăm dliê”.

Bi Nguyễn Văn Sơn, Khua Knơ\ng bruă lo\ hma leh ana\n mđ^ kyar kr^ng [uôn sang lo\ hma ]ar Lâm Đồng snăn brei thâo, khă gơ\ alu\ wa\l mđ^ h^n leh ana\n po\k ngă lu hdră hlăm bruă kriê mgang dliê, [ia\ dah klei koh druôm kyâo hlăm dliê, ks^ng mmiă lăn dliê ăt mâo leh ana\n [rư\ hruê [rư\ dleh kia\ kriê h^n, bruă bi mklă hlei pô ngă soh jing dleh dlan êdi:“ Ênoh klei k[ah phung kiă dliê amâo hro\ ôh, hlăk êjai ara\ anei klei bi rai dliê jing amâo djo\ mu\t koh druôm kyâo leh ana\n du\ mdiăng ôh, [ia\ dah kuai mă lăn ba ]h^ mâo ênoh yuôm h^n, bruă anei dleh dlan snăk. Du\m klei ngă soh mse\ snei tơ dah amâo đu\ bi kmhal snăn bruă kriê mgang dliê srăng amâo mâo klei tu\ dưn ôh.

Blu\ hrăm ti anôk bi k[^n, K’iăng khua kriê dlăng Phu\n bruă lo\ hma leh ana\n mđ^ kyar kr^ng [uôn sang lo\ hma Hà Công Tuần la] snei, ]ia\ng gang mkhư\, msưh kdu\n klei lui] dliê, brei lo\ pla dliê, mđ^ kyar mâo klei tu\ dưn, mđ^ ênhă dliê mâo 2,72 êklăk ha leh ana\n mđ^ hnơ\ng êyui dliê mâo 49,2% hluê si hdră k`ăm mơ\ng Hdră bruă kriê mgang, lo\ w^t  pla leh ana\n mđ^ kyar hơ^t kjăp dliê kr^ng Lăn Dap Kngư k]ah leh, êngao kơ bruă po\k ngă tu\ dưn klei bhiăn, hdră êlan mâo leh ara\ anei, du\m anôk bruă dliê kmrơ\ng, alu\ wa\l du\m ]ar ]ia\ng m[^n klei thâp msir mgaih bi jih du\m klei bi rai dliê:“Kâo mâo hră mơar hlak mblang pral, ka đei djo\ ênoh klă s^t ôh snăn ênoh drei hưn mdah, t^ng dlăng dliê grăp thu\n, boh nik thu\n 2018 mkă ho\ng klei hlak mblang anei mâo klei mdê, hro\ hlăm brô 4.000 ha lu jing dliê ]o\ng mâo. Giăm anei mâo klei koh druôm bi rai dliê, boh nik dliê ana hngô, klei pom êa drao hlăm ana kyâo, bi rai mnơ\ng hlăm dliê…[ia\ dah mse\ si drei ka s^t êm^t ôh hlăm bruă bi gang, kdơ\ng, boh nik bruă ksiêm duah du\m klei ngă soh. Tơ dah drei ka ngă s^t êm^t bruă gang, mkhư\ bruă anei snăn `u srăng jing mse\ si sa klei ruă tưp hu^  hyưt snăk.”

}ia\ng hluê ngă du\m hdră k`ăm mơ\ng hdră bruă, Phu\n bruă lo\ hma leh ana\n mđ^ kyar kr^ng [uôn sang lo\ hma ba mdah leh du\m bruă klam phu\n mse\ si: Kriê mgang êbeh 2,2 êklăk ha dliê ]o\ng mâo ara\ anei, kriê mgang dliê amâo lui mâo klei bi mmiă, ks^ng mmiă lăn dliê leh ana\n mđ^ ktang bruă kriê dlăng dliê ho\ng êpul êya, lo\ dơ\ng k]ah jao dliê kơ mnuih [uôn sang kriê dlăng. Mđr^ng ho\ng ana\n jing bruă lo\ pla leh ana\n mđ^ kyar dliê ho\ng bruă pla dliê ho\ng hnơ\ng k]ah klă klơ\ng mse\ si: Pla 7.100 ha dliê pioh kriê mgang leh ana\n lo\ bi hlua\ mrâo dliê hrông, pla 136,6 ha dliê pioh mă kyâo, pioh anôk lo\ pla dliê kah knar mâo 36.600ha /thu\n, pla kyâo bi êyui 48,8 êklăk ana.

Phu\n bruă lo\ hma leh ana\n mđ^ kyar kr^ng [uôn sang lo\ hma ăt brei du\m anôk bruă djo\ tuôm leh ana\n 5 ]ar kr^ng Lăn Dap Kngư hluê ngă bi jăk du\m hdră ]ia\ng po\k ngă hdră bruă hluê si hdră k]ah mâo bi mklă leh. Du\m ]ar kr^ng lăn Dap Kngư ]ia\ng mđing dlăng hluê ngă du\m hnơ\ng k]ah adôk k[ah mơ\ng Hdră bruă hlăm wưng 2016-2020, mb^t ana\n po\k ngă bruă mjê], kriê dlăng leh ana\n mđ^ kyar dliê, mđ^ kyar bruă dliê kmrơ\ng hluê si hdră mrâo mrang, kriê dlăng dliê êpul êya, mkra mlih klei ngă bruă, mđ^ kyar mnơ\ng hlăm dliê kmrơ\ng. Boh nik, du\m ]ar ]ia\ng mđ^ kyar bruă dliê kmrơ\ng hluê si ênoh yuôm, mđ^ kyar kr^ng dliê pla, dliê mkuôm, kriê dlăng hơ^t kjăp leh ana\n mkăp brei hră kriê dlăng dliê…