VOV4.Êđê –Să knông lăn Mô Rai, kdriêk Sa Thầy, ]ar Kon Tum jing să jho\ng ktang. Hlăm klei bi blah bi kdơ\ng ho\ng Mi, mnuih [uôn sang djiuê [iă ti Mô Rai jho\ng ktang tui hluê cách mạng, găn lu klei dleh dlan, săn asei. Să Mô Rai ăt tuôm jing sa hlăm du\m să [un h^n ti ]ar Kon Tum, kyua lăn ala mâo jăk găl, yan adiê dleh dlan leh anăn êlan klông amâo jăk.

Khă snăn, djăp mta mnơ\ng [rư\ bi mlih leh mâo sa anôk bruă jho\ng duh bi liê mkra mjing mnia blei ti nei, mb^t ho\ng mnuih [uôn sang du\m boh [uôn hlăm să mđ^ kyar bruă duh mkra, msưh kdu\n klei [un knap, kthu\l mluk- anăn jing Binh đoàn 15- Phu\n bruă kriê mgang ala ]ar. Binh Đoàn bi mlih Mô Rai jing kr^ng pla ana ksu mrô sa Việt Nam, mko\ mjing ti nei "êpul duh mkra pla mjing jing [uôn" leh anăn du\m "[uôn mse\ si êpul duh mkra pla mjing, đru mguôp mđ^ prăk hrui w^t kơ mnuih [uôn sang lu h^n hơ\ng kah knar du\m kr^ng [uôn sang ti ]ar Kon Tum.

Anôk g^t gai êpul 4, Anôk brua\ 78, Binh đoàn 15, dôk ti krah đang ksu pro\ng lia\ lia ti thôn Ia Xoăn, sa\ Môrai  djiêu gah ga\n hmư\ kwang ênai bi ktơ\ng ma^ mo\k. Mnuih ma\ brua\ Moong Thị Thanh, mnuih djuê ana Khơ Mú, [uôn sang Thanh Hóa brei thâo, anei jing ênai kdra\p ma^ [hur hla ksu. Hluê si amai, [hur hla ]ia\ng pruê hbâo lehana\n lo\ [hur hla ]ia\ng guôm he\ hbâo pruê, anei jing brua\ brei nga\ mjê] êdi êlâo kơ yan hjan, rơ\ng kja\p ai đ^ jing mơ\ng ana ksu mpra\p hla\m yan kuêh kta\k mrâo.

                                       Đang ksu mâo hnư hrui w^t đ^

Ti djiêu êdeh Dream mrâo mlih pông mrâo, ti djiêu adu\ mdei, amai brei thâo `u jing mnuih mrâo mu\t ma\ brua\. Thu\n êlâo, amai nao kơ anôk brua\ 78 amâo mâo sa tu\t ta ra mnơ\ng ôh mb^t ho\ng sa ]ô anak điêt mơh, công đoàn anôk brua\ đru leh kơ dua am^ anak `u, brei sa boh êdeh p’phu\t lehana\n mnơ\ng yua hla\m gra\p hruê. Kyua ana\n, ara\ anei amai jua\t mưng leh ho\ng klei hd^p tinei, thâo leh mơh kơ brua\.

“ Hla\m [uôn sang pô adih gơ\ amâo bi knar ho\ng tinei ôh kyua dôk tinei kâo mâo mơh mơ\ng 6 – 7 êkla\k pra\k. Leh ana\n klei m^n kâo tinei a\t h’^t mơh kyua mâo phung amai adei hla\m êpul mđing dla\ng, đru nanao kơ am^ anak kâo mơ\ng hdruôm hra\, truh kơ ]hiên mngan, mnơ\ng yua…”

Anôk brua\ 78 Binh đoàn 15 mâo êbeh 3 êbâo ha ksu lehana\n êbeh 1 600 ]ô mnuih ma\ brua\ ti sa\ Mô Rai, kdriêk Sa Thầy, ]ar Kontum. Wa\t anak ]ô phung knua\ druh, mnuih ma\ brua\, sna\n anôk brua\ truh leh êbeh mkrah wah ênoh mnuih mâo ti sa\. Ho\ng hnư hrui w^t kah knar gra\p ]ô mnuih mâo êbeh 37 êkla\k pra\k thu\n 2019, Anôk brua\ 78 đru hrut [ia\ leh klei bi kpleh kơ hnư hrui w^t kah knar gra\p ]ô mnuih ti sa\ dleh dlan Mô Rai ho\ng hnơ\ng kah knar 41 êkla\k pra\k/]ô hla\m kluôm ]ar Kontum, kdlưn h^n kơ hnơ\ng kah knar kluôm kr^ng nga\ lo\ hma ti ]ar. Mb^t ana\n, ho\ng hdra\ êlan “Go\ êsei mnuih djuê lar bi mguôp ho\ng go\ êsei mnuih djuê [ia\, êpul duh mkra pla mjing mguôp ho\ng [uôn sang”, phung knua\ druh mnuih ma\ brua\ anôk brua\ 78 đru leh kơ mnuih [uôn sang djuê [ia\ tinei mtam ti sa\ Mô Rai g^r ktưn kpưn đ^. Amai Y Bia ti thôn Ia Ho brei thâo, hla\m thôn mâo du\m pluh ]ô tu\ ma\ klei pha\n jao kriê dla\ng lehana\n kuêh kta\k ksu kơ anôk brua\ 78 mse\ si kâo. Du\m go\ êsei amâo djo\ kno\ng mâo hnư hrui w^t, [ia\dah dưi lo\ bi mguôp ho\ng sa go\ êsei mka\n, đru kơ mnuih [uôn sang kpưn đ^. Mse\ si Amai Y Bia, leh klei hd^p mda đ^ kyar [ia\, amai đru leh kơ am^ ama pô tlaih kơ [un. Klei ja\k tinei, Y Bia a\t mse\ ho\ng lu mnuih ma\ brua\ ksu hmei bi tuôm, mâo ai tiê m’ak hlak, g^r ma\ brua\ kha\dah wa\l anôk blei mnia kta\k ksu dôk hma\i mơ\ng klei rua\ tưp Covid 19 lehana\n sra\ng nga\ kơ amai hro\ hnư hrui w^t:

“Thu\n dih prak mlan kâo êbeh 7 êkla\k pra\k hla\m 1 mlan. Bi thu\n anei kâo ka thâo ôh. Klei rua\ Covid 19 mse\ snei na\ng ai gơ\ dja\p [ơ\ng mơh”.

Hluê si H’Rách Láo, Khua anôk brua\ sang ]ư\ êa sa\ Mô Rai ara\ anei jing kr^ng thơ\ng ba pla ksu lehana\n mâo hnơ\ng kta\k ksu lu êdi ti ]ar Kontum lehana\n kluôm ala ]ar, mâo hla\m brô 2 ton mkrah/1ha, mâo lu ênha\ mâo truh 3 ton/ha. Mb^t ho\ng brua\ mđ^ kyar đang ksu mơ\ng êpul êya, gra\p thu\n anôk brua\ 78 lo\ mđ^ kyar du\m đang ksu gru hmô brei kơ [uôn mnuih djuê [ia\, hra\m mb^t ho\ng sa\ hluê nga\ ja\k hdra\ đru ]ung ba mnuih [uôn sang lehana\n du\m brua\ klam mđ^ kyar brua\ duh mkra – ala [uôn:

“Anôk brua\ bi mje\ mjing ho\ng sa\, du\m êpul jing thôn mơ\ng sa\ lehana\n du\m êpul lo\ mje\ mjing ho\ng du\m thôn. Klei anei jing klei bi hgu\m mguôp, plah wah du\m go\ êsei mơ\ng du\m êpul bi hgu\m mguôp ho\ng du\m go\ êsei hla\m thôn, kreh ma\ brua\ đru ]ung ba, mtru\t mjhar mnuih [uôn sang, đru kơ yang [uôn. Hla\m hdra\ mđ^ kyar brua\ duh mkra hmei a\t bi hgu\m nanao ho\ng sa\, mse\ si brua\ mđup brei kơ gra\p thôn 2 ha la\n ksu.

Ho\ng brua\ mđ^ gru hmô đang ksu ênuk mrâo, mnuih [uôn sang ti du\m thôn hla\m sa\ Mô Rai pral jua\t mưng leh ho\ng mnơ\ng pla mrâo, ênha\ ksu mơ\ng êpul mnuih [uôn sang kia\ dla\ng ara\ anei truh leh êbeh 500ha, hnơ\ng mâo kta\k a\t mse\ ho\ng đang ksu mâo thu\n mlan leh mơ\ng du\m anôk brua\ duh mkra, đru mđ^ hnư hrui w^t kơ mnuih [uôn sang. Hla\m 11 thôn mơ\ng sa\ ara\ anei, mâo truh 4 thôn “Mơ\ng mnuih ma\ brua\” ti anôk brua\ 78, phung l^ng kahan nga\ khua thôn. Du\m thôn anei hluê nga\ ja\k brua\ klam duh mkra mơ\ng êpul êya, hluê nga\ kja\p brua\ klam kđi ]ar mâo k]ah jao, mb^t ana\n lo\ đru kơ du\m thôn mju\t mjing g^r ktưn kpưn đ^.

Trung tá Nguyễn Chí Kiên, Khua hla\m anôk brua\ Đảng anôk brua\ 78 brei thâo, brua\ bi mguôp êpul duh mkra pla mjing ho\ng du\m thôn [uôn, ba nao knua\ druh l^ng kahan nao hgu\m hla\m anôk brua\ kđi ]ar nah gu\ dưi hluê nga\ hla\m lu anôk brua\ duh mkra hla\m binh đoàn 15, đru kơ hdra\ êlan “Bi mguôp ho\ng mnuih [uôn sang” mơ\ng êpul êya brua\ dưi po\k hluê nga\ tu\ dưn h^n:

“Jih jang êpul êya brua\ hla\m kluôm Binh Đoàn mđing dla\ng êdi, brei phung amai adei nao hgu\m hla\m brua\ kđi ]ar, mse\ si nga\ khua thôn, bi ala hội đồng nhân dân. Ho\ng anôk brua\ 78 mâo mơh [ia\ klei mdê, kyua ana\n ti sa\ Mô Rai mâo truh 6 [uôn mâo mnuih mơ\ng anôk brua\ nga\ khua thôn lehana\n du\m brua\ mâo hla\m thôn, mse\ si êpul brua\ mniê, kahan ksiêm ktuê hluê dla\ng. M^n t^ng hnưm h^n jing 5 thu\n, sui êdi jing 10 thu\n brua\ anei sra\ng mâo lu mnuih [uôn sang sa ai. Mta phu\n jing kyua hla\k ana\n mâo lu amai adei khua thu\n mdei brua\, lehana\n sra\ng jing êpul êya phu\n ]ia\ng mko\ mkra [uôn sang”.

L^ng kahan lehana\n mnuih [uôn sang, mnuih ma\ brua\ lehana\n mnuih nga\ lo\ hma jing mnuih sa boh sang, klei hd^p brua\ duh mkra mâo leh hnơ\ng đ^ kyar pral, ana\n jing saảggu bi hmô jăk kơ kluôm yang [uôn ti sa\ Mô Rai, kdriêk Sa Thầy, ]ar Kontum ênuk ara\ anei. Du\m êpul mkra mjing tinei dưi mko\ mjing leh thôn, [uôn, lehana\n brua\ mkra mjing ti thôn, [uôn dưi mko\ mjing leh êpul brua\ đ’điêt, đru mđ^ h^n hnơ\ng tu\ brua\ duh mkra blei mnia, hluê nga\ du\m hdra\ k`a\m brua\ kđi ]ar, yang [uôn. Sa\ jho\ng ktang dôk hra\m mb^t ho\ng êpul êya jho\ng ktang, mko\ mjing kr^ng knông la\n h’^t kja\p kluôm ênu\m.

H’Nê] pô ]ih hlo\ng răk