VOV4.Êđê - Hla\m du\m hruê mlan 9 mrâo êgao, ti Êpul Đa\k Tô – kahan kr^ng 3, dôk jưh ti ]ar Kontum, mko\ mjing leh lu brua\ [ri bi hdơr 44 thu\n Hruê mko\ mjing êpul êya ( 20/9/1972 – 20/9/2016). Ga\n hgao 44 thu\n mko\ mjing leh ana\n đ^ jing, knua\ druh l^ng kahan Êpul Đa\k Tô mâo leh lu klei tu\ êdah kdlưn. Êpul êya dưi 2 bliư\ mâo Đảng, knu\k kna mpu\ mni leh ana\n mđup brei Ana\n kna\l Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, dưi mđup brei Huân chương Hồ Chí Minh, 12 Huân chương quân công; 36 huân chương chiến công du\m mta leh ana\n lu klei pah mni yuôm bha\n mka\n. Hla\m kdrê] L^ng kahan Awa Hồ Dap kngư hruê anei, drei hra\m mb^t lo\ bi hdơr kơ du\m gru krua\k h[uê ênuk mơ\ng Êpul Đa\k Tô jho\ng ktang.

     Êpul kahan Đăk Tô mâo mko\ mjing ti jơ\ng ]ư\ Măng Mrai, kdriêk Sa Thầy, ]ar Kontum hlăk hruê 20/9/1972, mâo 3 Trung đoàn kahan jơ\ng: 66; 28; 95 lehana\n 8 tiểu đoàn binh chủng kỹ thuật, Anei jing đơ êpul kahan mâo leh klei kjăp lu thu\n sia\ suôr ho\ng Lăn Dap kngư.

      Leh hruê mko\ mjing, Êpul kahan Đăk Tô mâo ba w^t leh lu klei dưi hlăm klei bi blah, blah rai gưl kahan roh po\k gưl ksu\ng blah mâo ana\n pia Bắc Bình Vương, lehana\n bi rai jih kđông kahan Mi - nguỵ ti Đăk Pet truh kơ wa\l krah Kontum. Hlăm klei ksu\ng blah ti Lăn Dap Kngư, Êpul kahan Đăk Tô dưi bi leh brua\ jao, bi rai jih anôk kahan roh gang kdơ\ng ti Đức Lập, nao hlăm klei bi blah ti {uôn Ama Thuôt, bi blah ti Nha trang, lehana\n kđông kahan Cam Ranh. Hlăm kdrăn blah Hồ Chí Minh h[uê ênuk, lo\ sa blư\ dơ\ng, Êpul kahan Đăk Tô jao ksu\ng blah ta] êdeh phiơr Tân Sơn Nhất, Knơ\ng brua\ g^t gai kahan nguỵ mb^t ho\ng êpul kahan sua ma\ Sài Gòn.

     Hlăm klei bi blah răng mgang knông lăn Yu\ Dhu\ng, lehana\n hlăm brua\ nao đru ala ]ar Campuchia, Êpul kahan Đăk Tô mâo ma\ nanao lu klei dưi pro\ng, đru hlăm brua\ răng mgang kjăp knông lăn, lehana\n ba w^t klei êngiê kơ mnuih [uôn sang ala ]ar riêng gah tlaih mơ\ng klei mdjiê mtu] djuê ana.

      Ako\ thu\n 1987 truh kơ ara\ anei, tui si brua\ knua\ ]ia\ng, Êpul kahan Đăk Tô lo\ w^t kơ Kontum, ăt bi leh nanao brua\ jao kơ pô hla\m klei mjua\t bi hriăm, mprăp ai tiê kơ klei bi blah, lehana\n mko\ mjing êpul êya kahan kjăp ktang. Thượng tá Nguyễn Thanh Phong, khua brua\ Đảng Êpul kahan Đăk Tô brei thâo: Hlăm jih jang brua\ ngă, knua\ druh, l^ng kahan Êpul kahan Đăk Tô păn kjăp knhuah gru kahan Awa Hô, mprăp nanao ai tiê kơ klei bi blah, săn asei mlei kyua klei êngiê kơ lăn ]ar, kơ djuê ana, kyua kơ klei êđăp ênang mnuih [uôn sang. Bi hdơr 44 thu\n hruê mko\ mjing, jing wưng ]ia\ng kơ grăp ]ô knua\ druh, l^ng kahan thâo săng h^n kơ knhuah gru êpul êya kahan mâo leh. Thượng tá Nguyễn Thanh Phong la]: “{ri bi hdơr 44 thu\n hruê knhuah gru Sư đoàn, sư đoàn mâo leh lu hdră êlan ]ia\ng kơ grăp ]ô knua\ druh, l^ng kahan tui hriăm păn kjăp h^n knhuah gru jăk siam mâo leh mơ\ng đưm. Anei yơh jing klei pưng myưng pro\ng êdi. Ho\ng du\m brua\ kia\ kriê, g^t gai mđ^ h^n ai tiê bi blah mơ\ng grăp ]ô knua\ druh, l^ng kahan mâo klei thâo h^n kjăp h^n, pioh mko\ mjing sư đoàn kjăp ktang kluôm ênu\m”.

      Lo\ dơ\ng ]uê, lehana\n mđ^ h^n knhuah gru l^ng kahan Êpul Đăk Tô hruê anei bi leh jăk nanao brua\ k]ah jao. Êpul êya kahan mâo mjua\t bi hriăm ho\ng hnơ\ng kjăp. Hriăm hiu hlăm kdrăn, hriăm klei mnê] pral, mjua\t ngă brua\ dleh ktro\, mjua\t hriăm mlam, lehana\n mjuăt hriăm ho\ng êpul kahan mkăn bi mguôp yua djăp kdrăp bi blah mrâo, klei anei êpul kahan Đăk Tô mđing êdi. Mb^t ho\ng ana\n brua\ mprăp ai tiê kơ klei bi blah, mlih mơ\ng wưng êđăp ênang nao hlăm wưng bi blah anei jing brua\ êpul kahan ngă lehana\n bi leh ho\ng klei jăk. Ksiêm w^t boh tu\ dưn klei hriăm mjua\t, Đại tá Trần Đình Việt, Khua kia\ kriê Sư đoàn Êpul kahan Đăk Tô brei thâo: “Ti ana\p brua\ klam pro\ng hlăm klei răng mgang ala ]ar, êpul g^t gai sư đoàn bi kla\ leh brua\ tal êlâo bi kjăp jih jang klei hgu\m kluôm hlăm bi blah, mprăp kơ ai tiê bi blah hlăm knhuang mrâo. G^r jih jang êpul kahan dôk nanao hlăm klei răng, jih jang klei hriăm dưi raih kjăp, hlăm ana\n mâo klei tu\ kdlưn yơh êbeh 85%. Êbeh 75% êpul kahan mâo klei kjăp kluôm dhuôm, ]ia\ng lo\ dơ\ng tur ka] knhuah l^ng kahan awa Hô, lehana\n knhuah gru sư đoàn 2 blư\ jho\ng ktang”.

      Du\m thu\n êgao, Êpul kahan Đăk Tô mđing ngă jăk brua\ đru ]ung ba mnuih [uôn sang, bi êdah klei thâo hdơr knga, mâo ai tiê klei khăp, knua\ druh l^ng kahan ho\ng mnuih [uôn sang djăp djuê ana ti Kontum, anôk kahan Êpul Đăk Tô dôk lehana\n đ^ hriê kơ pro\ng. Jih jang êpul êya l^ng kahan hlăm Êpul Đăk Tô mâo leh klei mje\ mjing ho\ng êbeh 90 alu\ wa\l mnuih [uôn sang hd^p. Kah knar, Êpul kahan Đăk Tô mâo đru leh mnuih [uôn sang êbeh 1.200 hruê ai ma\ brua\ mkra êlan klông, mkra knơ\ng kdơ\ng êa, mkra sang dôk, hwai mnuôr mbông êa, ru\ mjing lo\ lăn… Êngao ana\n phung l^ng kahan lo\ dơ\ng nao mka\ dlăng mdrao mgu\n, đru du\m go\ êsei [un hdră mđ^ kyar klei hd^p mda, nao ]ua\ du\m go\ êsei knu\k kna dlăng ba… Ho\ng ai tiê kyua mnuih [uôn sang, snăn rup kahan awa Hô Êpul kahan Đăk Tô jing leh kla\ nik, sia\ suôr ho\ng mnuih [uôn sang Kontum. A U Thành, ti thôn 5A, sa\ Đăk Kôi, kdriêk Kon Braih, sa hlăm dua go\ êsei [un mrâo mâo Êpul kahan Đăk Tô ru\ mdơ\ng sa boh sang bi đru ho\ng ênoh êbeh 90 êklăk prăk brei thâo: “Kâo bo\ ho\ng klei mơak, mâo sư đoàn 10 mđing mdơ\ng brei sang dôk. Kâo amâo mâo m^n ôh kâo mâo he\ sang dôk snei. Go\ sang kâo ara\ anei amâo lo\ hyưt ôh hla\m duah [ơ\ng, hơ^t leh kơ klei sang dôk. Kâo la] jăk kơ phung l^ng kahan Sư đoàn 10 mdơ\ng brei leh sang”.

      Knua\ druh l^ng kahan Êpul Đăk Tô dlăng brua\ hriăm lehana\n hluê ngă klei Awa Hô mta\ jing brua\ mâo leh mơ\ng đưm, lehana\n kdrăm k’ah snăk ho\ng sư đoàn. Kyuana\n, hla\m grăp gưl mâo nanao êpul l^ng kahan tu\ kdlưn kơ brua\ hriăm lehana\n gưt klei Awa mta\. Tiểu đoàn mrô 3, Trung đoàn H8 jho\ng ktang, amâo mâo djo\ kno\ng knhăk hla\m klei mjua\t hriăm, hla\m brua\ đru ]ung ba mnuih [uôn sang, [ia\dah lo\ jing gru bi hmô hlăm brua\ mjua\t bi hriăm knhuah gru kơ phung hđeh gưl mrâo, boh nik hlăm brua\ mko\ mjing anôk l^ng kahan dôk doh siam, mtah mda. Đại uý Đặng Việt Hùng, pô ngă brua\ kđi ]ar Tiểu đoàn 3, Trung đoàn H8, Êpul kahan Đăk Tô brei thâo: “Leh hmư\ asa\p mtru\n mprăp ai tiê kơ klei bi blah, amâodah ngă ya mta brua\ dleh dlan, snăn kâo hdơr mtam kơ knhuah kahan awa Hô brei mâo klei bi hgu\m mguôp, hrăm mb^t ngă bi leh brua\ Đảng, Knu\k kna k]ah jao”.

      Ho\ng jih jang klei tu\ dưn yuôm bhăn hla\m klei bi blah, lehana\n wa\t hlăm ênuk êđăp ênang, Êpul kahan Đăk Tô mâo leh dua blư\ mâo ma\ klei mpu\ mni yuôm bhăn mơ\ng Đảng, knu\k kna mđup brei ana\n knăl  L^ng kahan Yang {uôn Jho\ng Ktang. Hlăm Sư đoàn, mâo 3 Trung đoàn, 5 tiểu đoàn, 7 đại đội, lehana\n 9 knua\ druh l^ng kahan mâo ma\ ana\n knăl jho\ng ktang. Sư đoàn mâo tu\ ma\ Mê đai Hồ Chí Minh, 12 mê đai quân công, 36 mê đai chiến công djăp gưl, lehana\n lu klei pah mni yuôm bhăn mkăn. Lo\ ]uê, lehana\n mđ^ h^n knhuah gru l^ng kahan, phung knua\ druh l^ng kahan Êpul kahan Đăk Tô ara\ anei hlăk lo\ dơ\ng ]uê knhuah gru kdrăm k’ah 44 thu\n bi blah, ru\ mdơ\ng, lehana\n đ^ kyar mơ\ng êpul kahan./.

                                                       Y Khem pô ]ih hlo\ng ra\k.