VOV4.Êđê - Kyua mâo hdră mtrŭt mjhar mđĭ kyar pui kmlă êran hŏng pil yang hruê hluê Hdră mtrŭn 13/2020/QĐ-TTg mơ̆ng Khua knŭk kna, knŏng hlăm 1 thŭn, hnơ̆ng pui kmlă mơ̆ng Gia Lai đĭ êbeh 600 MWP. Gia Lai dlăng anei jing klei tŭ năng čih yap kơ bruă yang ƀuôn duh bi liê kơ pui kmlă ti alŭ wăl. Khă dah, đru mguôp hlăm klei tŭ anei, amâo ƀiă ôh mnuih, anôk bruă mnia blei duah mčeh leh dŭm hdră bruă đang pla mjing mgưt, sang hjiê mgưt kñăm mkra mjing pui kmlă êran hŏng pil yang hruê, čhĭ hŏng ênoh yuôm jing 1.943 prăk/kWh hlăm 20 thŭn hluê Hdră 13/2020.

Khădah dưi mkŏ dăp lehanăn dơ̆ng mơ̆ng êlâo dưi tŭ mă ênoh blei yua hŏng klei găl ênưih kơ anôk bruă pui kmlă êran hŏng pil yang hruê ti dlông sang hluê si klei mklă mtrŭn 13/2020/QĐ-TTg hruê 6/4/2020 mơ̆ng Khua knŭk kna, ƀiădah krah mlan 3/2021, nah gŭ anôk mkŏ mkra pui kmlă bi êran hŏng pil yang hruê ti ƀuôn Kte, să Hbông, kdriêk Čư̆ Sê, čar Gia Lai lui snăn rơ̆k rung s’aĭ čăt. Mbĭt hŏng anăn, ti lăn mâo dŭm pluh gơ̆ng msei dưi mkŏ dưm čiăng dră bi kjăp sang lehanăn dŭm êtuh pŏk pil yang hruê nah dlông. Pô mâo mưn yua kăp dlăng anôk anei brei thâo, dơ̆ng mơ̆ng hruê dưi rŭ mdơ̆ng lehanăn mkŏ dưm tinei, lăn anei ăt lui huâng kduâng snăn, ka tuôm pla amâo dah rông ya mta mnơ̆ng ôh.

Boh sĭt amâo mâo ngă bruă duh mkra pla mjing, ƀiădah ăt ngă hră m’ar lehanăn mkra hdră ngă bruă anei čiăng dưi tŭ mă ênoh čhĭ pui kmlă găl ênưih ba yua kơ bruă pui kmlă êran hŏng pil yang hruê ti dlông sang hluê si klei bi mklă mrô 13 mơ̆ng Khua knŭk kna hlăk jing klei dôk mâo lu hlăm dŭm anôk mkŏ mkra ti păt čiăng jih kdriêk Čư̆ Sê, Čư̆ Pưh, Čư̆ Prŏng, Đức Cơ, Phú Thiện (čar Gia Lai). Hồ Minh Hậu, Khua adŭ bruă duh mkra anôk bruă nah gŭ kdriêk Čư̆ Sê brei thâo, krah thŭn 2020. hlăk mrâo mâo 13 anôk dưi ngă ti kdriêk, adŭ bruă mkŏ mjing leh sa êpul ksiêm dlăng klei mâo sĭt mơ̆ng dŭm anôk bruă pui kmlă êran hŏng pil yang hruê. Bruă ksiêm dlăng mrâo mkŏ mjing mkrah wah snăn brei mdei. Hậu brei thâo, 5/7 mta bruă dưi ksiêm dlăng mâo hră m'’ar hưn mthâo lač ngă war rông mnơ̆ng amâo dah hdră lŏ hma ba yua kdrăp mrâo. Khă snăn, boh sĭt hdră ngă bruă pla mjing jing mgưt dah đuič, ngă pui kmlă jing sĭt. “Dlăng hră m’ar mâo anôk pla mmao, ana mkra mjing êa drao ƀiădah boh sĭt jing hdră pui kmlă êran hŏng pil yang hruê jih. Ksiêm dlăng mâo pla ana đinh lăng, ƀiădah pla čiăng bi kdơ̆ng khă gơ̆ mâo, si tô hmô pla mmao, ksiêm dlăng ƀuh sa pruê̆ mmao, grăp pruê̆ kbưi hlăm brô 2met. Amâo dah kă ti dlông gơ̆ng pla khă gơ̆ mâo čiăng bi kdơ̆ng hŏng êpul ksiêm dlăng, hmei tĭng dlăng 10 - 20% anôk bruă, bi adôk lui lăn huâng s'aĭ.

Sa anôk bruă duh bi liê bruă pui kmlă êran hŏng pil yang hruê ti anôk bruă lŏ hma brei thâo, Klei bi mklă 13/2020/QĐ-TTg mâo hdră mtrŭt mđĭ kyar anôk bruă pui kmlă êran hŏng pil yang hruê. Hluê si hdră anei, dŭm anôk bruă pui kmlă êran hŏng pil yang hruê ti dlông sang dưi ba čhĭ hŏng ênuh yuôm 8,38 UScent/kW (bi knar 1.943 prăk/ kW), lu hĭn mkă hŏng bruă pui kmlă mkăn. Khă snăn, hluê si hră m’ar mrô 7088/BCT-ĐL hruê 22/9/2020 kơ klei ktrâo lač hdră duh bi liê anôk bruă pui kmlă êran hŏng pil yang hruê ti dlông sang mâo Phŭn bruă tuh tia mnia mblei kčah mtrŭn hŏng mnuih, êpul êya dưi tŭ ênoh blei găl ênưih mơ̆ng knŭk kna jing dŭm anôk bruă pui kmlă dưi rŭ mkra (Hluê djŏ hdră bhiăn Rŭ mdơ̆ng thŭn 2014) lehanăn hdră anei dưi ba yua djŏ mta kñăm. Hluê si pô anei, kyua klei tŭ dưn mdê mdê mơ̆ng hdră duh bi liê, kyua anăn anôk bruă duh mkra srăng duah hdră čiăng dêč đuĕ lehanăn bi kdơ̆ng hŏng anôk bruă kriê dlăng. “Lu mnuih bi kdơ̆ng đa đa rông mă 1, 2 drei mnŭ. Mâo êpul nao ksiêm dlăng lač mnŭ djiê jih leh kyua klei ruă tưp ngă. Bi ară anei čiăng rông mnŭ brei mâo anôk hrui blei mnŭ. Dlăng kluôm, jing ngă čiăng gơ̆ mâo, čiăng bi kdơ̆ng đuič, bi ară anei ngă bruă mâo 100% amâo dah msir mghaih klei tĭng ba yua lăn snăn gơ̆ amâo dưi ngă ôh".

Ară anei, čar Gia Lai mâo 3.248 anôk bruă pui kmlă êran hŏng pil yang hruê, hŏng hnơ̆ng 604 MWp. Hlăm anăn mâo hlăm brô 400 anôk bruă pui kmlă êran hŏng pil yang hruê pŏk ngă ti krĭng lăn lŏ hna, anôk rông mnơ̆ng, bruă lŏ hma ba yua kdrăp mrâo hŏng hnơ̆ng êbeh 400 MWP. Khă snăn, truh kơ ară anei, dŭm anôk bruă pui kmlă êran hŏng pil yang hruê ti dlông sang hlăk dưi dưn dŭm hdră mtrŭn jăk găl hluê si Klei bi mklă mrô 13 mơ̆ng Khua knŭk kna, knŏng mâo dŭm alŭ wăl lehanăn anôk bruă pui kmlă kriê dlăng hră m'ar. Mbĭt anăn, dŭm êpul êya djŏ tuôm ka mâo hdră bi hgŭm kjăp. Trần Ngọc Phận, K’iăng khua anôk bruă sang čư̆ êa kdriêk Đức Cơ brei thâo: “Thŭn 2020, kdriêk Đức Cơ hluê hŏng hdră kčah ba yua lăn brei bi mlih 20 ha lăn ngă lŏ hma jing lăn ngă lŏ hma mkăn, tŭ ư hŏng hdră mtrŭn brei phung duh bi liê duh kơ bruă lŏ hma ba yua kdrăp mrâo ti ênhă lăn bi mlih. Phung duh bi liê pla mjing ana mkra mjing êa drao, mmao. Bruă mkăp hră dưi čhĭ pui kmlă snăn kdriêk amâo tŭ ư ôh, ƀiădah klei dưi jing tui hluê hŏng Anôk bruă pui kmlă Gia Lai’’.

Kdriêk mñă klă knŏng brei bi mlih mta kñăm ba yua lăn, bi bruă mkra – čhĭ pui kmlă jing bruă mơ̆ng anôk bruă duh mkra lehanăn anôk bruă pui kmlă. Ƀiădah hluê si Võ Ngọc Quý, K’iăng khua anôk bruă pui kmlă čar Gia Lai brei thâo, bruă ksiêm dlăng bruă knuă mâo pŏk ngă hdră pla mjing sĭt mơ̆ amâo dah h’aĭ, hdră anăn mâo klei rơ̆ng djŏ hluê Hdră bhiăn rŭ mdơ̆ng thŭn 2014 msĕ si Phŭn bruă tuh tia mnia mblei mtă, klei anei tui hluê hŏng êpul êya: “Phung duh bi liê brei mă bruă hŏng dŭm anôk bruă djŏ tuôm mơ̆ng knŭk kna kriê dlăng kơ bruă mkŏ mjing kñăm bi mklă hdră bruă rŭ mdơ̆ng. Anôk bruă pui kmlă Gia Lai gĭt gai hluê ngă brei bi mklă kơ kdrăp ngă bruă hŏng anôk bruă pui kmlă êran hŏng pil yang hruê ti dlông sang. Tơdah čiăng ksiêm dlăng bruă mkra mjing pui kmlă phung duh bi liê brei mkăp hră m’ar djŏ hdră bhiăn. Anôk bruă pui kmlă ksiêm dlăng hră m’ar mơ̆ng anôk bruă duh bi liê mkăp, bi klei bi mklă kơ bruă rŭ mdơ̆ng, snăn anôk bruă pui kmlă amâo klam kơ bruă anei ôh.

Phạm Văn Binh Khua knơ̆ng bruă tuh tia mnia mblei Gia Lai brei thâo, anôk bruă sang čư̆ êa čar jao kơ anôk bruă tuh tia mnia mblei gĭt gai hluê ngă bruă ksiêm dlăng boh sĭt mơ̆ng dŭm anôk bruă pui kmlă êran hŏng pil yang hruê ti alŭ wăl. Bruă anei srăng dưi pŏk ngă hlăm mlan 3 lehanăn mlan 4 thŭn anei./.