VOV4.Êđê- Hdră êlan mđĭ bruă mđĭ kyar anôk bruă pui kmlă êran hŏng pil yang hruê mơ̆ng Khua knŭk kna ti Klei bi mklă mrô 13/2020/QĐ-TTg jing hdră êlan djŏ klă kñăm rơ̆ng kjăp klei mkăp djăp pui kmlă mơ̆ng ala čar. Boh sĭt mâo ti Gia Lai, hlăk pŏk ngă hdră êlan anei, mđrĭng hŏng bruă mâo lu anôk bruă duh mkra ngă bruă lŏ hma čiăng dưi dưn ênoh čhĭ pui kmlă yuôm hĭn ba yua hŏng anôk bruă pui kmlă êran hŏng pil yang hruê, snăn klei êbeh dlai phŭn mkăp pui kmlă đĭ truh 2 blư̆ mkă hŏng klei čiăng ngă kơ dŭm êtuh anôk bruă duh mkra duh bi liê hlăm bruă anei bi mlih tuôr khăt pui nanao. Klei anei mâo leh mơ̆ng akŏ thŭn 2021 truh kơ ară anei, lehanăn ka thâo hbĭl srăng mjưh ruê̆, ngă kơ phung duh bi liê dôk mđing mĭn kyua ngă luič liê lu ênoh prăk lehanăn ngă bruă duh mkra gun kpăk.

Võ Ngọc Quý,  K’iăng Khua Pui kmlă Gia Lai lač, bruă pui kmlă mĭn tĭng êlâo leh kơ klei êbeh pui kmlă hlăm thŭn 2020 mtam, leh ngă klei kuôl kă hŏng anôk bruă mnia blei. Kyua anăn, 70/463 phung duh bi liê tŭ ư mkŏ dăp knhal tuič thŭn 2020 brei bi klă thiăm klei kuôl kă kơ bruă bi tŭ ư khăt pui kmlă tơdah êgao hnơ̆ng đei, msĕ si sa klei găl čiăng kơ bruă pui kmlă lŏ mkŏ leh anăn bi klă hră kuôl kă mnia blei. Hlăm anăn, mâo 35 anôk bruă brei mkŏ dăp thiăm kdrăp mnơ̆ng čiăng pui kmlă khăt pui kmlă mơ̆ng kbưi hlăm boh klei mjêč.

 Boh sĭt ară anei, ênoh hnơ̆ng mơ̆ng dŭm mta bruă pui kmlă êran hŏng pil yang hruê dưm ti čuôr sang ti Gia Lai jing êbeh 603 MWP, lu hĭn dua blư̆ mkă hŏng klei čiăng  ba yua pui kmlă mơ̆ng alŭ wăl mâo 300 MWp. Klei anei mbĭt hŏng bruă ksiêm yap klei đĭ kyar ba yua pui kmlă hlăm brô 10%/thŭn mơ̆ng bruă pui kmlă soh mkă hŏng boh sĭt, ngă kơ phŭn mkăp pui kmlă êbeh leh, ară anei lŏ êbeh hĭn:

“Hlăm wưng mkŏ, hluê si klei ksiêm yap mơ̆ng bruă  pui kmlă, êlan pui kmlă năng ai srăng ruh mgaih hnơ̆ng ngă bruă phung duh bi liê. Khădah, klei hmaĭ jing kyua mơ̆ng klei ruă tưp Covid-19, hnơ̆ng đĭ kyar pui kmlă amâo msĕ si mĭn tĭng jing 9 truh 10%/thŭn, ƀiădah boh sĭt knŏng đĭ 1 truh 2%. Snăn adôk  70 truh 80% êbeh pui kmlă leh anăn mđĭ hlăm êlan klei pui kmlă ngă truh kơ êbeh pui kmlă. Êpul 1 dôk hlăm klei mĭn tĭng jing êbeh anăn diñu ƀuăn rơ̆ng, diñu tŭ ư yơh. Anăn jing klei amâo myun hlăm bruă duh bi liê, snăn phung duh bi liê brei bi đru hŏng bruă pui kmlă.”

Aduôn Trần Thị Diễm, Khua kiă kriê bruă pui kmlă êran hŏng pil yang hruê dưm ti čuôr sang mâo hnơ̆ng 1 MWp ti să Čư Hậu, kdriêk Ia Grai, Gia Lai brei thâo, mơ̆ng mlan 1/2021 truh ară anei, kah knar grăp hruê kăm, kdrăp pui kmlă 1MW mơ̆ng ñu khăt 1 hruê, ngă luič liê hlăm brô 50 êklăk prăk/mlan. Aduôn Diễm brei thâo: čiăng duh kơ kdrăp pui kmlă anei, ñu bi lie leh 15 êklai prăk, hlăm anăn čan prăk knơ̆ng prăk 10 êklai prăk. Hluê si klei ksiêm yap tal êlâo, tơdah kdrăp êran jih hnơ̆ng, snăn leh 7 thŭn srăng dưi hrui mă prăk leh bi liê. Khădah, klei khăt bi hrŏ hnơ̆ng pui kmlă ară anei hlăk ngă kơ hdră kčah mnia blei mơ̆ng ñũ amâo lŏ jăk:

“Kâo ƀuh luič liê mang pui kmlă, hmaĭ kơ klei tŭ anôk bruă mnia blei. Ară anei, hluê si hruê mlan ngă bruă mơ̆ng Anôk bruă pui kmlă Gia Lai, snăn kah knar hmei khăt 4 truh 6 hruê/mlan, hmaĭ kơ prăk hrui wĭt dŭm pluh êklăk prăk, ngă êmưt hnơ̆ng tla kơ Knơ̆ng prăk, amâo hơĭt hnơ̆ng prăk.”

 Boh sĭt, ară anei, jih jang 463 kdrăp pui kmlă êran hŏng pil yang hruê dưm ti čuôr sang ti Gia Lai khă bi hrŏ 2 mta jing mjêč leh anăn hluê si hdră kčah dưi hưn êlâo. Hluê anăn, dŭm anôk bruă dưi brei mkŏ kdrăp čŏng kđăl, khăt mơ̆ng kbưi srăng khăt mjêč, hlăm ti mmông êbeh pui kmlă. Bi dŭm kdrăp mkăn srăng khăt mơ̆ng 4 truh 10 hruê/ mlan. Klei năng lŏ lač jing bruă khăt bi hrŏ khăng mâo hlăm krah yang hruê, wưng mđiă yang hruê mtrang ktang hĭn, ăt jing mmông dŭm kdrăp anei ba pui kmlă ƀiă hĭn. Sa pô duh bi liê mơ̆ng 15 êklai prăk mkra mjing giăm 1 MWp pui kmlă êran hŏng pil yang hruê dưm ti čuôr sang ti kdriêk Ia Grai, khă gơ̆ amâo bi klă klei kuôl kă khăt bi hrŏ, ƀiădah ăt khăng mâo klei khăt pui kmlă brei thâo:

“Kah knar sa hruê khăt pui kmlă srăng luič 8 êklăk prăk, wưng hrui mă prăk bi liê bi kdung sui. Hlăm bruă mnia blei snăn amâo mtăp mđơr ôh.  Kyua phung duh bi liê mơ̆ng prăk čŏng tĭng yap klei tŭ dưn kơ pô lŏ jing pô tŭ luič liê kyua mkra mjing dŭm năn pui kmlă ƀiădah amâo thâo ôh dŭm srăng dưi ba čhĭ snăn klă sĭt jing amâo klă mngač ôh”.

Phạm Văn Binh,  Khua Knơ̆ng bruă tuh tia mnia blei Gia  Lai brei thâo, alŭ wăl mâo kdrăp mkra mjing pui kmlă leh anăn anôk bruă ba pui kmlă djŏ guôp hŏng hdră mđĭ kyar pui kmlă êran hŏng pil yang hruê. Khă dah, êla truh mâo hdră mtrŭt mjhar hlăm Hdră mtrŭn 13/2020 snăn phung duh bi liê ngă bruă ktang phĭt. Hlăm thŭn 2020, mơ̆ng ênoh prăk dŭm êbâo êklai prăk mơ̆ng phung duh bi liê, bruă pui kmlă mâo thiăm pui kmlă bi knar hŏng hnơ̆ng pui kmlă mơ̆ng Knơ̆ng bruă pui kmlă Ialy.

 Khăsnăn boh sĭt brei ƀuh ară anei, bruă pui kmlă bi kuôl kă mkŏ mjing lu, ngă kơ hnơ̆ng pui kmlă êbeh lu hĭn dua blư̆ mkă hŏng klei čiăng ba yua ngă truh kơ khăt lui lŏ ngă luič liê mang pui kmlă doh leh anăn luič liê prŏng kơ phung duh bi liê. Ksiêm dlăng hlăm klei bi hgŭm bruă mnia blei, hŏng bruă klam jing anôk bruă sa anăn mâo klei dưi blei pui kmlă, ƀiădah lŏ bi klă mkŏ dăp kơ lu mta bruă, ngă bruă mkăp lu hĭn kơ klei čiăng ba yua, snăn klă sĭt EVN hlăk mjing sa klei mnia blei knŏng ba klei tŭ dưn kơ hjăn pô, ba klei amâo jăk leh anăn amâo găl kơ phung duh bi liê, ba digơ̆ luič liê lu kyua pui kmlă êran hŏng pil yang hruê./.

Pô mblang: H’Zawut Ƀuôn Yă