VOV4.Êđê
- Mrâo êgao, ti ]ar Gia Lai mâo n’nao đrông klei
[ơ\ng djo\ mnơ\ng ruă lu mnuih, ngă kơ du\m êtuh ]ô mnuih bi nao ba mdrao kơ
sang êa drao. Klei năng mđing jing, du\m klei ruă kyua [ơ\ng djo\ mnơ\ng ruă
mâo hlăm kr^ng mnuih [uôn sang djuê [ia\ s’a^, mta phu\n jing kyua [ơ\ng djo\
]^m êmô kbao mâo klei ruă amâo dah kyua mkra mjing, kriê dlăng mnơ\ng [ơ\ng
amâo djo\ hdră.
Leh
1 hruê kăm [ơ\ng djo\ mnơ\ng ruă ti anôk bi kuôl ung mo# hla\m [uôn, ayo\ng
H’Lel djuê ana Bahnar ti [uôn plei {lơng, să Trang, kdriêk Đak Đoa, ]ar Gia Lai
lo\ yăl dliê: Go\ sang H’Lưng ]uh 4 drei u\n, mbha 2 hnư; 1 hnư ăm, 1 hnư tu\k
ho\ng du\m mta djam, hbei, boh kroh. Bi klang u\n pioh tu\k ho\ng ana mtei. Jih
jang mnơ\ng [ơ\ng dưi tu\k mơ\ng aguah hruê êlâo, pioh [ơ\ng truh jih hruê êdei.
Đru hgu\m jih 2 hruê bi kuôl ung mo#, ayo\ng H’Lel mb^t ho\ng 2 ]ô anak leh
ana\n 4 ]ô ]ô nao đih kơ sang êa drao ho\ng du\m klei bi êdah: ruă tian, eh
proh, [le\ o#. Ayo\ng H’Lel la]:“ Tu\k
knă 1 bliư\, dưm ti dlông pra. {ung dưm ti êngao, amâo lo\ tu\k ôh. {ơ\ng huă
mơ\ng aguah ưm truh kơ yang hruê dơ\ng, amâo mâo klei ôh. Tlam [ung [ơ\ng msăm
msăm, w^t kơ sang djăp mnuih bi ruă yơh. Djăp mnuih ba w^t kơ anak, kơ adei, să
Hnol, Kon Chiêng bi ruă sơa^, să Kdrăng ăt ruă mơh, să Glar ăt ruă mơh”.
Klei bi kuôl ung mo# anei mâo hlăm brô 400 ]ô mnuih, sơnăn mâo 135 ]ô mnuih pro\ng leh ana\n hđeh đ’điêt nao đih kơ sang êa drao kyua [ơ\ng djo\ mnơ\ng ruă. Đỗ Thị Chiên, K’iăng khua anôk bruă mdrao mgu\n să Trang brei thâo:du\m phung [ơ\ng djo\ mnơ\ng ruă jing phung tuê nao kơ klei huă [ơ\ng m’măt hruê êdei, leh mnơ\ng [ơ\ng [uh gơ\ amâo mâo lo\ jăk ôh. Leh mâo klei [ơ\ng djo\ mnơ\ng ruă, knơ\ng bruă djo\ tuôm nao ksiêm dlăng, bi mklă phu\n agha kbiă hriê klei anei jing kyua mơ\ng hdră mkra mjing, kriê dlăng mnơ\ng [ơ\ng amâo mâo doh jăk. Đỗ Thị Chiên, K’iăng khua sang êa drao să Trang la]: Mnuih [uôn sang bi tu\k kna\ ti lăn mtam, amâo mâo doh jăk. Du\m mta djam êa, tu\k hluê si knhuah bhiăn [uôn sang mơh, tu\k mb^t ho\ng boh mtei, ana mtei, leh ana\n ho\ng du\m mta hla djam mơ\ng [uôn sang pô, anăn êlưih ngă kơ mnơ\ng [ơ\ng [âo iu msăm. Hdră kriê dlăng mơ\ng mnuih [uôn sang ka doh jăk ôh, digơ\ kno\ng ngă s’năn yơh, ka mâo hip bi ê-ăt amâo dah mnơ\ng găm ]ia\ng kơ doh. Bi phung hđeh, đađa phung am^ jho\k ya be\ mta mnơ\ng [ơ\ng, dưm hla\m hla mtei brei kơ digơ\ [ơ\ng”.
Hluê si anôk bruă mdrao mgu\n kdriêk Đak Đoa, du\m thu\n giăm anei, mâo nnao đrông 3 bliư\ [ơ\ng djo\ mnơ\ng ruă ho\ng l mnuih. Anôk bruă anei khăng po\k klei bi hriăm mjuăt kơ phung knuă druh mdrao mgu\n gưl nah gu\ kơ bruă rơ\ng klei doh jăk mnơ\ng [ơ\ng; brei phung knuă druh mdrao mgu\n ksiêm dlăng bruă mkra mjing mnơ\ng [ơ\ng hlăm du\m klei huă [ơ\ng, dơr djiê bru\; mtă mtăn kơ mnuih [uôn sang mkra mjing, kriê dlăng mnơ\ng [ơ\ng bi doh jăk.
Du\m cô mnuih [ơ\ng djo\ mnơ\ng rua\ ti c\ar Gia Lai.
{ia\, mnuih [uôn sang djuê [ia\ gơ\ mưng mkra mjing
mnơ\ng [ơ\ng hluê si knhuah bhia\n pô, ka mđing kơ klei doh jăk ôh, anăn ăt mâo
du\m klei [ơ\ng djo\ mnơ\ng ruă ho\ng lu mnuih. Đỗ Chí Hùng, K’iăng khua Anôk
bruă mdrao mgu\n kdriêk Đak Đoa la]: “ Klei
khăng mâo mb^t mơ\ng du\m klei [ơ\ng djo\ mnơ\ng ruă, ana\n jing khăng mâo
ho\ng lu mnuih, lu mâo hlăm mnuih [uôn sang djuê [ia\ kyua mơ\ng mko\ mjing
klei huă [ơ\ng bi kuôl ung mo# amâo dah du\m klei huă mnăm mkăn. Mơ\ng du\m
klei [ơ\ng djo\ mnơ\ng ruă, hmei [uh, mnuih [uôn sang ]o\ng tu\k kna\ mă pô êsei
djam, ka rơ\ng klei doh ôh mnơ\ng [ơ\ng. Mâo du\m mta mnơ\ng [ơ\ng lui ê’ăt,
boh nik gơ\ mâo du\m mta mnơ\ng [ơ\ng [uh [âo iu msă leh. Kyua ana\n khăng nga\
truh mâo du\m klei mse\ djuê anei”.
Êlâo kơnăn du\m hruê, 1 klei [ơ\ng
djo\ mnơ\ng ruă ho\ng lu mnuih ăt mâo ti {uôn Uar, să }ư\ Drang, kdriêk
Hluê si Khua Anôk bruă kriê dlăng
klei Doh jăk Mnơ\ng [ơ\ng ]ar Gia Lai, mơ\ng ako\ thu\n truh kơ ara\ anei ti
alu\ wa\l mâo 4 bliư\ klei [ơ\ng djo\ mnơ\ng ruă ho\ng lu mnuih, ngă 1 ]ô mnuih
djiê leh ana\n êbeh 300 ]ô mnuih mkăn rua\\. Phu\n agha kbiă hriê klei anei
kyua [ơ\ng djo\ kđeh ]^m mâo klei ruă amâo dah kyua hdră mkra ming, kriê dlăng
mnơ\ng [ơ\ng amâo mâo djo\ hdră. K`ăm kdơ\ng mgang klei anei, Nguyễn Văn Đang,
Khua anôk bruă kriê dlăng klei Doh jăk Mnơ\ng [ơ\ng ]ar Gia Lai mtă: “ Anôk
bruă kriê dlăng klei Doh jăk mnơ\ng [ơ\ng ]ar Gia Lai mâo leh hră m’ar hưn răng
ho\ng mnuih [uôn sang hlăm alu\ wa\l ]ar, ana\n jing khut khat amâo mâo ba yua ôh
mnu\ da, u\n êmô mâo klei ruă leh ana\n djiê kmăp ]ia\ng mkra mjing mnơ\ng
[ơ\ng. Tal 2, amâo mâo ba yua mnơ\ng [ơ\ng mkra mjing leh êlâo amâo dah mnơ\ng
[ơ\ng hlăk mkra mjing, [ia\dah lui sui amâo mâo kriê dlăng djo\ hdră mtru\n.
Kâo mtă mtăn kơ mnuih [uôn sang tơdah ba yua mnơ\ng [ơ\ng, rơ\ng mnơ\ng [ơ\ng
bi mâo phu\n agha leh ana\n mkra mjing mnơ\ng [ơ\ng hluê si hdră mtru\n bi doh
ja\k, si be\ ngă ]ia\ng mhro\ [ia\ klei [ơ\ng djo\ mnơ\ng ruă”.
H’Nga pô ]ih mkra.
Viết bình luận