VOV4. Êđê - Ho\ng Hoàng Anh Phố, kkiêng thu\n 1957, dôk ti êlan Phan Đình Phùng, [uôn pro\ng Plei Ku, nai êa drao Đing Văn Ấp amâo djo\ kno\ng jing nai êa drao năng bi mpu\ đuic\ ôh, [ia\ lo\ jing pô đru do\ng mnuih ja\k êdi. Văn Phố brei thâo: sui ho\ng anei mâo hla\m brô 20 thu\n, `u rua\ êhu\ng kjham sna\k. Mo# `u luc\ he\ mơ\ng ưm, hja\n rông ba 3 c\ô anak dôk điêt s’a\i, brua\ ma\ anei amâo mao h’^t ôh, `u amâo mâo ôh pra\k mdrao klei rua\. [ri mơh thao he\ anôk ksiêm mka\ dla\ng mdrao klei rua\ mơ\ng Đinh Văn Ấp, `u dưi mdrao hlao klei rua\, lo\ dơ\ng nga\ brua\ rông ba anak. Mâo leh lu thu\n ga\n hgao, phung anak ara\ anei đ^ pro\ng êmo\ng bo\ leh s’a\i, klei hd^p mda gơ\ dul [ia\ leh mơh klei dleh dlan, Văn Phố a\t ka\n wơr leh knga ho\ng nai êa drao mnuih H’Rê mdrao brei leh pô. Hoàng Anh Phố lac\:“ Hla\k ênuk gra\p bliư\ kâo đ^ rua\ êhu\ng, kao dôk đih mdrao truh kơ 1 mlan, amâo dưi hua\ [ơ\ng ôh, ka\n dưi nao ma\ brua\ lei. ~u [uh kâo amâo dưi nao ma\ brua\ ôh, amâo mâo pra\k lo\ blei mbo\ êa drao, `u lo\ dơ\ng brei pra\k kơ kâo. Truh kơ ara\ anei, kâo lo\ suaih leh, êbat hiu si aguah tlam. Kâo hdơr knga êdi, kha\p c\ia\ng êdi kơ nai êa drao. Kâo c\ang hmang nai êa drao Đinh Văn Ấp suaih pral nnao c\ia\ng lo\ dơ\ng mdrao klei rua\ kơ mnuih [un mse\ ho\ng kâo”.

      A|t mâo klei hd^p dleh dlan, mâo leh gia\m 30 thu\n anei, aduôn Nguyễn Thị Mai Hương, kkiêng thu\n 1934, dôk ti alu\ Plaiku Roh, phường Yên Đổ, [uôn pro\ng Plei Ku bi nao mdrao nnao kơ nai êa drao Đinh Văn Ấp. Phu\n tal êlâo, aduôn Hương rua\ arua\t mrô 7, nga\ kwiâo [a\ng êgei, kha\ng he\ klang kang, klei hua\ [ơ\ng dleh dlan êdi. Klei rua\ anei nga\ kơ `u amâo dưi thâo nga\ dja\p mta brua\, khăng le\ êbuh. Klei rua\ anei mdrao hleo he\ sna\n lo\ maoklei rua\ klia\ng klang thu\n khua le\, aduôn Hương lo\ dơ\ng dôk mdrao amao mao liê pra\k ôh hla\m gra\p hruê hruê. Nai êa drao Đinh Văn Ấp jing leh pô đru do\ng pro\ng pr^n mse\ si sa c\ô mnuih hla\m ga\p djuê aduôn Hương: “ Mơ\ng hruê tuôm ho\ng Awa Ấp, mdrao brei klei rua\ kâo hlao jih. Ara\ anei, ndrao ktir ho\ng êru\m `u amâo mâo ma\ pra\k ôh. Awa thâo c\ia\ng pap kơ mnuih [un knap. Ya do\ Awa dưi đru awa hlo\ng đru mtam. Kâo mrâo hlao klei rua\, leh ana\n mâo Awa mdrao brei jak sna\k. Tơ dleh knap amâo mâo braih hua\ Awa brei braih hua\, boh mnu\, dja\m bei pla hla\m sang a\t awa buc\ brei mơh. Gra\p thu\n sna\n nao ruôp”.

      Am^ kkiêng hla\m sa go\ sang mnuih djuê ana H’Rê ti Quảng Ngãi, nai êa drao Đing Văn Ấp tuôm jing leh hđeh hria\m hra\ kwar Dhu\ng êdah kdlưn dưi mtio\ nao hria\m ti sang hra\ Sư pham  Kr^ng c\ư\ c\hia\ng hla\k ênuk bi kdơ\ng mblah My. Êdei anei ho\ng klei c\ang hmang mdrao klei rua\ do\ng mnuih, ana\n `u akâo nao hria\m brua\ mdrao klei rua\ ho\ng hdra\ mdrao djuê ana. ~u brei thâo, hla\m 30 thu\n nga\ brua\ mdrao mnuih ti Gia Lai `u ka tuôm wơr ôh asa\p Aw Hô mta\ “ Nai aê mđrao mse\ ho\ng am^ ênang. “ Ho\ng kâo, brua\ mdrao do\ng mnuih rua\ jing yuôm bha\n êdi. Knhuah nga\ brua\ kâo jing si be\ nga\ ksiêm mka\ dla\ng djo\ klei rua\, yua djo\ êa drao, amâo djo\ ôh [uh êa drao yuôm amâo mao brei yua ôh, amâo mâo djo\ kyua êa drao êlưih bi brei lu h^n, klei rua\ c\ia\ng mdrao ho\ng ya êa drao bi ba yua êa drao ana\n yơh. Knhuah mdrao hluê ênhiang djuê ana `u mâo klei  thâo bi pap bi kha\p c\ia\ng h^n, hdơr asa\p mơ\ng Hải Thượng mta\ mtô kơ pô, kơ drei, 9 mta klei nga\ brua\ mdrao mgu\n êlam sna\k”.

      Êbeh 30 thu\n nga\ brua\ mdrao mgu\n ti Pleiku, êngao kơ klei mnuih [uôn sang kha\p c\ia\ng, nai êa drao Đing Văn Ấp lo\ mtô brei kơ amâo mao [ia\ ôh hđeh hria\m, hluê nga\ brua\ mdrao mnuih rua\ đru kơ mnuih [uôn sang. Leh ana\n knhuah nga\ brua\ mdrao mnuih rua\ jing klei c\iua\ng tal êlâo mơ\ng jih jang nai aê mdrao jing hđeh hria\m mơ\ng `u c\ia\ng bi thâo săng. Trần Tiến Sĩ, kkiêng thu\n 1966, mnuih hla\m Êpul hgu\m brua\ mdrao mgu\n hluê knhuah djuê ana [uôn pro\ng Pleiku, hđeh hria\m hra\  mơ\ng Nai êa drao Đinh Văn Ấp brei thâo: “ Nao hria\m ho\ng nai êa drao Đinh Văn Ấp, klei kâo hria\m tal êlâo jing ai tiê ho\ng brua\. Nai êa drao Đing Văn Ấp ktrâo mtô brei hdra\ kriê dla\ng drông mnuih rua\. Leh ana\n drei mdrao mnuih rua\ djo\ ho\ng klei Awa Hô leh mtô, ana\n jing jih ai tiê ho\ng brua\, bi mjua\t hria\m kơ knhuah nga\brua\ mơ\ng sa c\ô nai aê mdrao. Hmei mâo nai êa drao Đinh Văn Ấp mta\ mta\n , c\ia\ng dla\ng mnuih rua\ mse\ si ga\p djuê pô, thâo bi juh pap ho\ng klei rua\ mơ\ng mnuih rua\. Leh ana\n c\ia\ng g^r mdrao mao klei tu\ êdi pioh bi mhro\ [ia\ klei rua\ kơ mnuih rua\, mdrao mnuih rua\ ho\ng jih ai tiê mơ\ng sa c\ô nai aê mdrao”.

      Ara\ anei, kha\gơ\ mâo 85 thu\n leh, [ia\ gra\p hruê nai êa draoĐinh Văn Ấp a\t kreh kriang kơ brua\ po\k [a\ng adu\ brua\ mdrao mnuih rua\ [un knap. Ho\ng `u, brua\ mdrao mnuih rua\ jing sa brua\ yuôm bha\n pro\ng pr^n êdi. Nai êa drao mdrao klei rua\ do\ng mnuih amâo djo\ kno\ng ba w^t asei mlei suaih pral kơ mnuih rua\ đuic\ ôh, [ia\ lo\ ba klei đa\o knang kơ du\m boh yuôm siam ja\k mơ\ng klei hd^p.

                                                                        BTV: H’Nga.